{"id":5830,"date":"2024-12-04T11:37:22","date_gmt":"2024-12-04T11:37:22","guid":{"rendered":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/?p=5830"},"modified":"2025-07-19T07:44:43","modified_gmt":"2025-07-19T06:44:43","slug":"every-time-it-rains","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2024\/12\/04\/every-time-it-rains\/","title":{"rendered":"Bob tro mae&#8217;n bwrw glaw\u2026. Sut gallwn ni adeiladu gwytnwch i lifogydd yng Nghymru erbyn 2050?"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-cover alignfull is-light\" style=\"min-height:556px;aspect-ratio:unset;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"771\" class=\"wp-block-cover__image-background wp-image-5825 size-large\" alt=\"Scattered sunlight comes through a partly cloudy sky to highlight patches of light on a patchwork of fields, with snow-capped hills stretching into the distance.\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bannauflooding-1024x771.avif\" data-object-fit=\"cover\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bannauflooding-1024x771.avif 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bannauflooding-300x226.avif 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bannauflooding-768x578.avif 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/bannauflooding.avif 1360w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><span aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-cover__background has-background-dim-0 has-background-dim\" style=\"background-color:#717670\"><\/span><div class=\"wp-block-cover__inner-container is-layout-constrained wp-block-cover-is-layout-constrained\">\n<p class=\"has-text-align-center has-large-font-size wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae hwn yn blog bost personol a ysgrifennwyd gan <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/dr-eurgain-powell\/\" data-type=\"post_tag\" data-id=\"195\">Dr Eurgain Powell<\/a>, un o ddau Gomisiynydd arweiniol ar gyfer <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/renewable-energy-1\/\">prosiect llifogydd CSCC<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group alignfull is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-a1727f98 wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-columns alignfull is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-f56f613f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-content-justification-left is-layout-constrained wp-container-core-column-is-layout-c22df8bb wp-block-column-is-layout-constrained\" style=\"padding-right:0;padding-left:0;flex-basis:20%\">\n<div class=\"wp-block-group has-background is-content-justification-left is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-682a1295 wp-block-group-is-layout-constrained wp-container-1 is-position-sticky block-visibility-hide-small-screen\" style=\"background-color:#fafafa;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px\">\n<div style=\"height:21px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<nav aria-label=\"Table of Contents\" class=\"wp-block-table-of-contents has-medium-font-size\"><ol><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2024\/12\/04\/every-time-it-rains\/#ar-ol-y-storm\">Ar \u00f4l y storm<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2024\/12\/04\/every-time-it-rains\/#gwaith-cscc\">Gwaith CSCC<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2024\/12\/04\/every-time-it-rains\/#gwrando-ar-gymunedau\">Gwrando ar gymunedau<\/a><\/li><\/ol><\/nav>\n\n\n\n<div style=\"height:21px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"border-width:1px;padding-right:var(--wp--preset--spacing--60);padding-left:var(--wp--preset--spacing--60);flex-basis:50%\">\n<div style=\"height:16px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cGweithio ar y cyd, ochr yn ochr \u00e2 natur:mae gweledigaeth sy\u2019n uno a llwybr clir yn helpu i greu partneriaeth fywiog lle mae cymdeithas yn cydweithio \u00e2 natur i feithrin y gallu i wrthsefyll effeithiau newid hinsawdd ac ymaddasu iddynt.\u201d<br><strong>Gweledigaeth CSCC am llifogydd yng Nghymru yn 2050<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"ar-ol-y-storm\">Ar \u00f4l y storm<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae cymunedau yn dal i lanhau ar \u00f4l Storm Bert, a ddaeth \u00e2 llifogydd a thirlithriadau i drefi ledled Cymru. Tra bod y newyddion wedi symud ymlaen, mae\u2019r effeithiau ar y lleoedd hyn, bywydau a bywoliaeth pobl yn ddinistriol a bydd yn parhau am beth amser tra byddant hefyd yn meddwl pryd y gallai\u2019r storm nesaf daro.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae llifogydd yn her gynyddol i bobl, cymunedau a seilwaith yng Nghymru, gydag 1 o bob 7 cartref eisoes mewn perygl, a bydd y ffigur hwnnw\u2019n cynyddu mwy na thraean wrth i effeithiau newid yn yr hinsawdd gael eu teimlo. Mae ein hinsawdd yn cynhesach ac yn wlypach; Mae Cymru wedi gweld cynnydd o <a href=\"https:\/\/www.metoffice.gov.uk\/research\/climate\/maps-and-data\/about\/state-of-climate\">24% mewn glawiad dros y 30 mlynedd diwethaf<\/a>, a phrofodd y DU 12 storm a enwyd yn ystod 2023-24.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae Pwyllgor y DU ar Newid yn yr Hinsawdd wedi rhybuddio dro ar \u00f4l tro nad yw\u2019r DU na Chymru yn barod ar gyfer yr effeithiau hyn. Ac ni fyddwn yn gallu amddiffyn pob eiddo neu gymuned.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"gwaith-cscc\">Gwaith CSCC<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dros y 18 mis diwethaf mae Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru (CSCC) wedi edrych ar sut y gallwn ddatblygu mwy o wydnwch rhag llifogydd dros y 30 mlynedd nesaf ac mae wedi dangos bod angen dull gwahanol arnom &#8211; un sy&#8217;n gweithio gyda phobl a natur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cGweithio ar y cyd, ochr yn ochr \u00e2 natur: mae gweledigaeth sy\u2019n uno a llwybr clir yn helpu i greu partneriaeth fywiog o gymdeithas sy\u2019n cydweithio \u00e2 byd natur i feithrin gwytnwch ac addasu i effeithiau\u2019r newid yn yr hinsawdd.\u201d Yn ein hadroddiad newydd, a gyhoeddwyd ym mis Hydref, gwnaethom nodi ein Gweledigaeth ar gyfer Cymru sy\u2019n gallu gwrthsefyll llifogydd erbyn 2050:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gan ddefnyddio Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol fel ein fframwaith arweiniol, gwnaethom nodi\u2019r angen am fwy o eglurder o ran rolau a chyfrifoldebau, meddwl mwy arloesol a hirdymor, cynyddu dulliau cydweithredol a dulliau gweithredu ar raddfa dalgylch, gan ganolbwyntio ar atebion sy\u2019n seiliedig ar natur. , i wella canlyniadau ac arbed gwariant cyhoeddus yn y tymor hir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae ein hadroddiad yn cynnwys 17 o argymhellion radical ond ymarferol, sy\u2019n cynnwys:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sefydlu Comisiynydd D\u0175r, r\u00f4l a all symleiddio arweinyddiaeth a llywodraethu, gan ddarparu cydgysylltu cenedlaethol a chymorth ar gyfer cynllunio cydnerthedd hirdymor,<\/li>\n\n\n\n<li>Treialu a sefydlu partneriaethau dalgylch rhanbarthol\/lleol i gefnogi dull gweithredu rhanbarthol,<\/li>\n\n\n\n<li>Sefydlu Fforwm Gwydnwch D\u0175r newydd i Gymru ynghyd \u00e2 grwpiau cydnerthedd cymunedol i gynnwys cymunedau mewn prosesau gwneud penderfyniadau sy\u2019n ymwneud \u00e2 gwrthsefyll llifogydd,<\/li>\n\n\n\n<li>Sefydlu tasglu i archwilio sut y gellir cynyddu\u2019r defnydd o atebion sy\u2019n seiliedig ar natur,<\/li>\n\n\n\n<li>Sefydlu cronfa addas ar gyfer newid hinsawdd a chydnerthedd traws-sector newydd, ynghyd ag archwilio ac amrywio ffynonellau cyllid i gynnwys modelau mwy arloesol, a<\/li>\n\n\n\n<li>Darparu cymorthdaliadau ar gyfer perchnogion tai incwm isel i adeiladu gwytnwch llifogydd ar lefel eiddo.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn ddiweddar, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ei <a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/strategaeth-addasu-ir-hinsawdd-ar-gyfer-cymru-2024\">Strategaeth Ymaddasu i&#8217;r Hinsawdd i Gymru<\/a>; oddi mewn iddo maent yn cydnabod bod angen i Gymru addasu a chyflwyno atebion arloesol i sicrhau ein bod yn dod yn fwy gwydn i risgiau presennol ac yn y dyfodol. Fodd bynnag, ni allwn barhau \u00e2 \u2018busnes a\u2019r arfer\u2019 ac mae angen inni weld mwy o arweinyddiaeth a hwyluso ffordd newydd o weithio a nodwyd gennym yn ein hadroddiad.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"gwrando-ar-gymunedau\">Gwrando ar gymunedau<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fel rhan o\u2019n gwaith, rydym wedi ymweld \u00e2 rhai o\u2019r cymunedau sydd wedi\u2019u heffeithio gan lifogydd yn y blynyddoedd diwethaf gan gynnwys Dyffryn Conwy, Crucywel a Phontypridd. Clywsom sut y maent am fod yn rhan o\u2019r penderfyniadau sy\u2019n effeithio arnynt ac am fod yn rhan o\u2019r ateb. Buom hefyd yn ymweld \u00e2 <a href=\"https:\/\/uskcatchmentpartnership.cymru\/\">Phartneriaeth Dalgylch Brynbuga<\/a> ysbrydoledig i <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2024\/11\/24\/learning-from-bannau\/\">weld a chlywed gan ffermwyr sy\u2019n gosod rhwystrau llifogydd naturiol ar eu tir<\/a>, ac yn dangos beth sy\u2019n bosibl pan fydd pobl yn dod at ei gilydd i ganolbwyntio ar atebion.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae angen inni weld mwy o bobl a sefydliadau yn dod at ei gilydd ar fyrder, i helpu pawb i ddeall y newidiadau sy\u2019n debygol o ddigwydd, a sut y gallwn weithio ar y cyd i adeiladu cymunedau mwy gwydn. Ni all hyn aros tan y storm nesaf.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:41px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mae hwn yn blog bost personol a ysgrifennwyd gan Dr Eurgain Powell, un o ddau Gomisiynydd arweiniol ar gyfer prosiect llifogydd CSCC. \u201cGweithio ar y cyd, ochr yn ochr \u00e2 natur:mae gweledigaeth sy\u2019n uno a llwybr clir yn helpu i greu partneriaeth fywiog lle mae cymdeithas yn cydweithio \u00e2 natur i feithrin y gallu i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5826,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"wp-custom-template-long-document","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","inline_featured_image":false,"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","footnotes":""},"categories":[150,148],"tags":[271,195,286,196],"class_list":["post-5830","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-amgylchedd","category-llifogydd","tag-bannau-brycheiniog-2","tag-eurgain-powell-cy","tag-glaw","tag-llifogydd"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5830","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5830"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5830\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5840,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5830\/revisions\/5840"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5826"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5830"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5830"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5830"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}