{"id":5013,"date":"2024-07-05T14:09:55","date_gmt":"2024-07-05T13:09:55","guid":{"rendered":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/?p=5013"},"modified":"2024-07-09T15:00:15","modified_gmt":"2024-07-09T14:00:15","slug":"tu-hwnt-ir-grid-tuag-at-system-drydan-ddatgarboneiddio","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2024\/07\/05\/tu-hwnt-ir-grid-tuag-at-system-drydan-ddatgarboneiddio\/","title":{"rendered":"Tu hwnt i’r grid \u2013 tuag at system drydan ddatgarboneiddio"},"content":{"rendered":"\n
\n

Nick Tune, un o’r dau Comisiynydd sy wedi arwain gwaith Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru ar Ynni Adnewyddadwy, yn s\u00f4n am ddyfodol system y grid trydan yng Nghymru.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ar 19 Mawrth 2024, rhyddhaodd Gweithredwr Systemau Ynni’r Grid Cenedlaethol (ESO) y ddogfen “Beyond 2030: A National Blueprint for a Decarbonized Electricity System in Great Britain.<\/a>” Mae’r cyhoeddiad hwn yn un arwyddocaol iawn i Gymru ac i bobl ledled y DU oherwydd ei fod yn amlinellu strategaethau i ddarparu ar gyfer cynnydd o 64% yn y galw am drydan erbyn 2035.<\/p>\n\n\n\n

Mae uwchraddio’r grid yn ffordd allweddol o hwyluso gwaith i gynhyrchu ynni adnewyddadwy, sy’n hanfodol er mwyn sicrhau y bydd y DU yn sero net erbyn 2050. O ran Cymru yn benodol, gallai’r grid fod naill ai’n rhwystr neu’n sbardun i gyrraedd y nod uchelgeisiol o gynhyrchu 100% o’n hynni mewn ffyrdd adnewyddadwy erbyn 2035<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

O safbwynt cenedlaethol, mae adroddiad y Gweithredwr Systemau Ynni, a’r cynlluniau sy’n gysylltiedig ag ef, yn gwbl gwbl angenrheidiol. Maen nhw’n meithrin hyder yn y sector ynni, ac yn ei ysgogi i ddechrau ar waith cynllunio hanfodol er mwyn paratoi ar gyfer y cynlluniau cynhyrchu ynni sero net sy’n gwbl hanfol er mwyn inni fedru rhoi’r gorau i ddefnyddio tanwydd ffosil.<\/p>\n\n\n\n

Ond wedi dweud hynny, mae cryn her yn wynebu Cymru o ran datblygu’r seilwaith grid sydd ei angen er mwyn cyrraedd ei tharged o gynhyrchu 100% o’i thrydan mewn ffyrdd adnewyddadwy erbyn 2035. Yr hyn sydd i gyfrif am hynny yw’r ffaith nad oes gennym ddigon o seilwaith grid ar draws y wlad ar hyn o bryd.  I roi dwy enghraifft yn unig \u2012 nid oes seilwaith o’r fath ar gael yng Nghanolbarth Cymru (lle bwriedir mynd ati i godi datblygiadau gwynt mawr ar y tir), ac mae diffyg cysylltedd rhwng Gogledd a De Cymru. Mae angen cysylltiad gwell rhwng De Cymru a’r fferm wynt arnofiol arfaethedig yn y M\u00f4r Celtaidd oddi ar arfordir De-orllewin Cymru, ac mae angen cryn waith uwchraddio ar hyd coridor De Cymru er mwyn trosglwyddo’r ynni a fydd yn cael ei gynhyrchu yn y M\u00f4r Celtaidd. Mae angen gwelliannau mawr hefyd er mwyn trydaneiddio Gwaith Dur Port Talbot.<\/p>\n\n\n\n

Gan fod angen gwneud yr holl waith hwn i uwchraddio’r grid, mae’r diffyg manylion penodol yng nghynlluniau Gweithredwr Systemau Ynni’r Grid Cenedlaethol yn destun pryder. Mae diffyg amlwg yn y cynllun o ran ymrwymo i seilwaith ychwanegol y tu hwnt i’r hyn a argymhellwyd yn y gorffennol, er enghraifft,  cynnydd cyfyngedig mewn foltedd ac uwchraddio’r rhwydwaith presennol yng Ngogledd Cymru, ynghyd \u00e2 chysylltiad gorllewinol arfaethedig ar y m\u00f4r o’r Alban i Gymru. Er bod y ddogfen yn cydnabod bod angen cysylltiad newydd rhwng  Gogledd a De Cymru er mwyn datblygu ynni adnewyddadwy yn y Canolbarth, prin yw’r manylion. Yn ogystal, mae’r ddogfen yn s\u00f4n am gysylltiad grid \u00e2’r datblygiadau gwynt arnofiol arfaethedig yn y M\u00f4r Celtaidd, ond ni phenderfynwyd eto a fydd y cysylltiad hwnnw’n mynd drwy Orllewin Cymru neu Ogledd Dyfnaint.<\/p>\n\n\n\n

Y mater y mae angen mynd i’r afael ag ef ar fyrder yw’r ffaith nad oes cynlluniau pendant i uwchraddio’r grid rhwng Gogledd a De Cymru. Mae angen mynd ati ar fyrder i wella capasiti yng Nghanolbarth Cymru er mwyn hwyluso gwaith i ddatblygu prosiectau ynni gwynt ar y tir, ac mae De Cymru yn ymgodymu \u00e2 thagfeydd yn y grid. Un ateb posibl yw cyfeirio’r cysylltiad \u00e2’r M\u00f4r Celtaidd drwy Dde-orllewin Cymru, gan olygu y byddai modd gwneud gwaith cynhwysfawr i uwchraddio grid De Cymru, a rhyddhau mwy o gapasiti  i gynhyrchu ynni adnewyddadwy ledled De Cymru. Fodd bynnag, mae’r diffyg gwybodaeth fanwl yn golygu y bydd cyrraedd y targedau ynni adnewyddadwy yn fwy o her wrth i bob mis fynd heibio.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Map o waith atgyfnerthu y mae’r Gweithredwr Systemau Ynni yn bwriadu’i wneud yng Nghymru lawrlwytho (nationalgrideso.com)<\/a><\/p>\n\n\n\n

Yn 2023 argymhellodd CSCC y dylai Llywodraeth Cymru fabwysiadu dull strategol o ddatblygu ynni i gynnwys seilwaith grid<\/a>. Gwnaeth CSCC ddau argymhelliad ychwanegol yn benodol ar gyfer y grid, un ar gyfer Ofgem a\u2019r llall ar gyfer Llywodraeth Cymru.<\/p>\n\n\n\n

Byddai gweithredu’r argymhellion hyn yn rhoi mwy o eglurder o ran angen ac amserlenni, gan rymuso sefydliadau’r sector cyhoeddus a’r sector preifat i weithio tuag at gyrraedd targedau.<\/p>\n\n\n\n

Delwedd: Amy Taylor<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nick Tune, un o’r dau Comisiynydd sy wedi arwain gwaith Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru ar Ynni Adnewyddadwy, yn s\u00f4n am ddyfodol system y grid trydan yng Nghymru. Ar 19 Mawrth 2024, rhyddhaodd Gweithredwr Systemau Ynni’r Grid Cenedlaethol (ESO) y ddogfen “Beyond 2030: A National Blueprint for a Decarbonized Electricity System in Great Britain.” Mae’r cyhoeddiad […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5055,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","inline_featured_image":false,"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"federated","footnotes":""},"categories":[130,132,131],"tags":[199,217],"class_list":["post-5013","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gohebiaeth","category-grid-cy","category-seilwaith","tag-grid-cy","tag-nick-tune-cy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5013","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5013"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5013\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5053,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5013\/revisions\/5053"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5013"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}