Mae CSCC wedi ysgrifennu at Lywodraeth Cymru i roi\u2019r wybodaeth ddiweddaraf am eich gweithgarwch ar lifogydd.<\/p>\n\n\n\n
Julie James AS
Y Gweinidog Newid Hinsawdd
Llywodraeth Cymru<\/p>\n\n\n\n
9 Mehefin 2023<\/p>\n\n\n\n
Annwyl Weinidog<\/p>\n\n\n\n
Rydym yn ysgrifennu atoch i roi’r wybodaeth ddiweddaraf ichi am waith Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru ac, yn benodol, yr ymrwymiad yn y Cytundeb Cydweithio sy’n gofyn inni gynnal asesiad o sut y gellir lleihau\u2019r tebygolrwydd o lifogydd mewn cartrefi, busnesau a seilwaith ledled y wlad erbyn 2050.<\/p>\n\n\n\n
Fel y gwyddoch, ledled Cymru ar hyn o bryd mae mwy na 245,000 o eiddo yn wynebu perygl o lifogydd o afonydd, y m\u00f4r a d\u0175r wyneb, gyda bron i 400 o eiddo hefyd yn wynebu perygl o erydu arfordirol. Gan ei bod bellach yn anochel y bydd yr hinsawdd yn newid a lefel y m\u00f4r yn codi ymhellach, gallwn ddisgwyl i’r risgiau hyn gynyddu, gyda llifogydd mwy rheolaidd a mwy difrifol, lefelau’r m\u00f4r yn codi ac erydu cyflymach ar yr arfordir. Daw llifogydd fel y rhai a welwyd yn 2020 yn fwy cyffredin yn y dyfodol, sy’n golygu, ledled Cymru, fod angen inni gydnabod y risg a gweithio i’w lleihau, rheoli’r effeithiau a helpu ein cymunedau a’n seilwaith i addasu a meithrin cadernid mewn ardaloedd sy’n agored i lifogydd ac erydu arfordirol er mwyn sicrhau eu bod yn barod ar gyfer tywydd eithafol a lefelau’r m\u00f4r yn codi. Nid yw camau gweithredu i sicrhau bod y wlad yn fwy abl i wrthsefyll newid yn yr hinsawdd yn cadw i fyny ag effeithiau planed sy’n cynhesu a’r risgiau cynyddol sy’n gysylltiedig \u00e2’r hinsawdd y mae’r DU yn eu hwynebu.<\/p>\n\n\n\n
Diweddarwyd yr Asediad o Risgiau Newid Hinsawdd ar gyfer Cymru yn 2021. Mae sg\u00f4r brys 26 o risgiau sy’n gysylltiedig \u00e2 newid yn yr hinsawdd wedi cynyddu yn ystod y pum mlynedd diwethaf, gyda thair ohonynt yn ymwneud \u00e2 llifogydd:<\/p>\n\n\n\n
Mae’n amlwg bod y gallu i wrthsefyll llifogydd a newid yn yr hinsawdd yn fater hirdymor cymhleth sy’n gofyn am gydweithio a meddwl ac atebion amlddisgyblaethol.<\/p>\n\n\n\n
Er mwyn deall y sefyllfa bresennol yn llawn a nodi unrhyw fylchau posibl yn y syniadaeth gyfredol er mwyn i Gomisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru ymchwilio ymhellach, gwnaethom gomisiynu Arup i gynnal astudiaeth gwmpasu er mwyn ein helpu i ddeall y sefyllfa bresennol ac awgrymu meysydd ffocws i’w hastudio.<\/p>\n\n\n\n
Mae’r gwaith hwn wedi’i gefnogi gan aelodau o’n Gr\u0175p Cynghori ar y Prosiect, a sefydlwyd ym mis Rhagfyr 2022. Mae’r Gr\u0175p Cynghori ar y Prosiect yn cynnwys gr\u0175p o arbenigwyr technegol ym maes llifogydd o’r sector cyhoeddus a’r sector preifat sy’n dod \u00e2’u gwybodaeth i’r prosiect hwn, gan wrando ar syniadau ac awgrymiadau a gweithredu fel \u2018ffrind beirniadol\u2019 i’r gwaith hwn. Bydd y Gr\u0175p Cynghori ar y Prosiect yn gweithredu drwy gydol y cam nesaf o waith a chaiff ei aelodau eu hadolygu er mwyn sicrhau bod gennym y bobl fwyaf priodol i roi cyngor inni ar hyn. Byddem yn croesawu unrhyw awgrymiadau ar gyfer aelodau ychwanegol o’r gr\u0175p hwn.<\/p>\n\n\n\n
Gan ystyried yr adborth a gafwyd gan aelodau o’r Pwyllgor Cynghori ar Brosiect a Chomisiynwyr Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru, gallwn gadarnhau y byddwn yn canolbwyntio ar y pedwar maes canlynol yn ein gwaith ar gyfer y flwyddyn i ddod:<\/p>\n\n\n\n
Ffrwd Waith 1 \u2013 Creu Gweledigaeth Bydd yn cynnal ymarfer creu senarios drwy ddefnyddio data hinsawdd a llifogydd ac ymgysylltu \u00e2 rhanddeiliaid mewn ffyrdd creadigol er mwyn deall y risgiau i gymunedau a seilwaith yng Nghymru yn y dyfodol yn well. Byddwn hefyd yn ceisio rhagamcanu sut y bydd angen i’r gwahanol sefydliadau, rhanddeiliaid a’r cyhoedd gydweithio er mwyn sicrhau bod cymunedau yn fwy abl i wrthsefyll newid yn yr hinsawdd a’u helpu i addasu iddo yn y tymor hwy. Gwyddom, er mwyn gwneud hyn, y bydd angen newidiadau cymdeithasol, a fydd yn gofyn am drafod, ymgynghori a deialog ochr yn ochr \u00e2 meddwl beiddgar a radical.<\/p>\n\n\n\n Fel rhan o’r broses hon, byddwn hefyd yn ystyried sut y gallwn sicrhau ymgysylltu a dealltwriaeth wleidyddol. Byddwn hefyd yn ystyried sut i ddefnyddio adnoddau addysgol er mwyn ymgysylltu \u00e2’r rhai yn y maes gwleidyddol, ar bob lefel, er mwyn tynnu sylw at faterion nawr ac yn y dyfodol<\/p>\n\n\n\n Ffrwd Waith 2 \u2013 Ymatebion Gofodol \/ Strategol Mae ein gwaith dadansoddi cychwynnol yn awgrymu nad yw’r dull gweithredu presennol yn gydgysylltiedig i raddau helaeth, heb fawr ddim canllawiau nac arferion da. Byddwn yn defnyddio’r enghreifftiau rhyngwladol perthnasol gorau er mwyn gwneud argymhellion ar gyfer newid.<\/p>\n\n\n\n Ffrwd Waith 3 \u2013 Adolygu Adnoddau (Y Gweithlu a Chyllid) Byddwn yn cynnal adolygiad byr o’r trefniadau presennol ar gyfer cyllido prosiectau rheoli llifogydd ac addasu i lifogydd yng Nghymru yng nghyd-destun y risg gynyddol o effeithiau a achosir gan lifogydd a lefel y m\u00f4r yn codi. Bydd y gwaith hwn yn cynnwys ystyried mecanweithiau cyllido newydd ac arloesol sy’n defnyddio arferion da o wledydd eraill. Gallai’r adolygiad hwn arwain at argymhellion yngl\u0177n \u00e2 newidiadau i ddeddfwriaeth sylfaenol ac is-ddeddfwriaeth bresennol er mwyn sicrhau newid.<\/p>\n\n\n\n At hynny, byddwn yn ceisio nodi’r problemau y mae’r diwydiant yn eu hwynebu o ran cynllunio’r gweithlu a sgiliau drwy gynnal ymarfer dadansoddi bylchau a fydd yn ystyried anghenion nawr ac yn y dyfodol ac ymatebion cysylltiedig, gan gynnwys cyfleoedd i rannu a defnyddio adnoddau yn well o fewn y cyfyngiadau presennol o ran capasiti, datblygu cyrsiau hyfforddi, gwella cyfraddau cadw staff a denu pobl newydd i’r sector.<\/p>\n\n\n\n Byddwn yn cydgysylltu \u00e2’r Pwyllgor Llifogydd ac Erydu Arfordirol er mwyn sicrhau na chaiff gwaith yn y maes hwn ei ddyblygu.<\/p>\n\n\n\n Ffrwd Waith 4 \u2013 Cynllunio Defnydd Tir \/ Gofodol Caiff y pedwar darn hyn o waith eu cwblhau erbyn mis Ebrill y flwyddyn nesaf ac erbyn Hydref 2024 byddwn yn cyflwyno ein hadroddiad a’n hargymhellion er mwyn ichi eu hystyried.<\/p>\n\n\n\n Rydym wedi bod yn gweithio gyda swyddogion Llywodraeth Cymru er mwyn sicrhau bod eu barn yn llywio ein gwaith. Nododd yr adroddiad cwmpasu nifer o \u2018fylchau\u2019 nad oes gan Gomisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru yr adnoddau i ymchwilio iddynt. Byddwn yn rhannu’r meysydd hyn \u00e2 swyddogion Llywodraeth Cymru ac yn trafod sut y gellid mynd i’r afael \u00e2’r problemau hyn rywle arall.<\/p>\n\n\n\n Byddem yn fwy na pharod i drafod ein cynlluniau yn fanylach ac ateb unrhyw gwestiynau a allai fod gennych. Byddem yn ddiolchgar pe gallech rannu’r wybodaeth hon \u00e2’ch partneriaid yn y Cytundeb Cydweithio.<\/p>\n\n\n\n Edrychwn ymlaen at glywed gennych,<\/p>\n\n\n\n Yn gywir,<\/p>\n\n\n\n Dr David Clubb (Chair) <\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mae CSCC wedi ysgrifennu at Lywodraeth Cymru i roi\u2019r wybodaeth ddiweddaraf am eich gweithgarwch ar lifogydd. Julie James ASY Gweinidog Newid HinsawddLlywodraeth Cymru 9 Mehefin 2023 Annwyl Weinidog Rydym yn ysgrifennu atoch i roi’r wybodaeth ddiweddaraf ichi am waith Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru ac, yn benodol, yr ymrwymiad yn y Cytundeb Cydweithio sy’n gofyn inni […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2247,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","inline_featured_image":false,"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"","footnotes":""},"categories":[135,130,148,134],"tags":[190,223,194,195,220,196],"class_list":["post-2250","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-barn","category-gohebiaeth","category-llifogydd","category-prosiectau-cscc","tag-cytundeb-cydweithredu","tag-david-clubb","tag-eluned-parrott-cy","tag-eurgain-powell-cy","tag-julie-james-2-cy","tag-llifogydd"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2250","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2250"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2250\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2256,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2250\/revisions\/2256"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2247"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2250"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2250"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2250"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/strong>Byddwn yn gweithio gyda rhanddeiliaid, gwleidyddion a’r cyhoedd ar ddatblygu Gweledigaeth i Gymru yn 2050\/2100 lle mae cartrefi, busnesau a seilwaith yn fwy abl i wrthsefyll effeithiau llifogydd a lefel y m\u00f4r sy’n codi ac addasu iddynt. Mae hyn yn cyfuno’r them\u00e2u Chreu Gweledigaeth, cadernid cymunedau ac ymgysylltu gwleidyddol a bydd yn cynnwys ystyried llifogydd arfordirol a llifogydd o afonydd a d\u0175r wyneb ac effeithiau perthnasol newid yn yr hinsawdd.<\/p>\n\n\n\n
<\/strong>
Mae gwaith cynllunio presennol ar gyfer perygl o lifogydd ar lefel dalgylch, ei liniaru ac addasu iddo ledled Cymru yn anghyson. Byddwn yn mynd ati i ystyried pam nad yw’r arferion hyn yn digwydd a gwneud argymhellion yngl\u0177n \u00e2 sut y gall y sefyllfa hon newid. Bydd y gwaith hwn yn cynnwys astudio gwaith cynllunio dalgylchoedd sy’n mynd rhagddo ar hyn o bryd ac arferion gofodol \/ strategol eraill a geir ar hyn o bryd ledled Cymru (a fydd yn cynnwys atebion seiliedig ar natur) er mwyn ystyried atebion i lifogydd ar lefel dalgylch a mynd i’r afael \u00e2 nhw. Byddwn yn ystyried strwythurau ac adnoddau ar gyfer galluogi gwaith partneriaeth integredig strategol ar lefel dalgylch \/ parth arfordirol, yn ogystal ag ystyried sut y bydd angen i rwystrau presennol gael eu goresgyn.<\/p>\n\n\n\n
<\/strong>Rydym yn cydnabod y pwysau heriol ar adnoddau ar hyn o bryd, o ran cyllid, ond hefyd o ran cael gweithlu ymroddedig \u00e2’r sgiliau priodol sydd eu hangen i wynebu dyfodol y sector.<\/p>\n\n\n\n
<\/strong>Bydd y darn olaf hwn o waith yn cynnwys darn ansoddol a meintiol byr o waith ymchwil er mwyn deall maint y \u2018broblem gynllunio\u2019 sy’n gysylltiedig \u00e2 llifogydd. Bydd hefyd yn ceisio deall faint o dai sydd wedi cael caniat\u00e2d cynllunio ar orlifdiroedd ers i TAN15 gael ei gyflwyno a pham mae hyn wedi digwydd. Bydd hefyd yn ystyried yr agweddau at berygl llifogydd ymhlith cynllunwyr awdurdodau lleol a gwleidyddion a beth mae’r darlun presennol hwn yn ei olygu wrth edrych ar y perygl cynyddol o lifogydd dros y 50-80 o flynyddoedd nesaf, er mwyn sicrhau bod cymunedau yn fwy abl i wrthsefyll newid yn yr hinsawdd ac addasu iddo yn yr hirdymor. Bydd hefyd yn ystyried y gost debygol i bwrs y wlad sy’n gysylltiedig ag ymateb i lifogydd, nawr ac yn y dyfodol, mewn ardaloedd penodol sy’n astudiaeth achos.<\/p>\n\n\n\n
Eurgain Powell
Eluned Parrott<\/p>\n\n\n\n