{"id":1793,"date":"2023-02-06T14:00:20","date_gmt":"2023-02-06T14:00:20","guid":{"rendered":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/?p=1793"},"modified":"2023-08-04T13:52:48","modified_gmt":"2023-08-04T12:52:48","slug":"cars-roads-wales","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2023\/02\/06\/cars-roads-wales\/","title":{"rendered":"Ceir a ffyrdd yng Nghymru"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns alignfull is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-f56f613f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:5%\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:22.22%\">\n<div class=\"wp-block-senff-sticky-block\" data-topspace=\"20\" data-cfa=\"true\" data-minwidth=\"800\" data-maxwidth=\"99999\" data-pushup=\"\" data-zindex=\"1\">\n<ol class=\"has-tertiary-background-color has-background wp-block-list\">\n<li><a href=\"#introcym\">Rhagair<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#safbwynt\">Safbwynt CSCC<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#her\" data-type=\"internal\" data-id=\"#her\">Yr her wleidyddol o fynd i&#8217;r afael \u00e2&#8217;r defnydd o geir<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#effeithiau\">Effeithiau defnyddio ceir preifat<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#iechyd\">Effeithiau ar iechyd<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#polisi\">Dulliau polisi<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#fframwaith\" data-type=\"internal\">Ein safbwyntiau fframwaith<\/a>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#natur\">Yr argyfwng natur<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#hinsawdd\">Yr argyfwng hinsawdd<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#hir\">Y tymor hir<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#economaidd\">Y ddyletswydd economaidd-gymdeithasol<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#wfg\">Llesiant Cenedlaethau&#8217;r Dyfodol<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#cyfeiriadau\">Cyfeiriadau<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--30);padding-right:var(--wp--preset--spacing--30);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--30);padding-left:var(--wp--preset--spacing--30);flex-basis:44.45%\">\n<div class=\"wp-block-group alignwide is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"introcym\">Rhagair<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r blogbost hwn yn rhagflaenydd i ddarn barn CSCC ar yr Adolygiad Ffyrdd, ac ar ymateb Llywodraeth Cymru i\u2019r Adolygiad Ffyrdd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cynhaliwyd yr Adolygiad Ffyrdd o dan gylch gorchwyl ac amserlen dynn iawn. Mae cyfaddawd anochel rhwng cylch gorchwyl yr adolygiad, a&#8217;r gallu i gymryd persbectif cyfannol a systemig. Mae\u2019r blogbost hwn felly\u2019n defnyddio\u2019r Adolygiad Ffyrdd sydd ar ddod fel cyfle i gael golwg ehangach ar drafnidiaeth yng Nghymru, a\u2019r integreiddiadau rhwng trafnidiaeth ffyrdd ac agweddau eraill ar seilwaith a chymdeithas.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein persbectif cyffredinol yw bod ffyrdd, a\u2019r gwasanaethau y maent yn eu galluogi, yn hanfodol i lawer o gydrannau bywyd yng Nghymru. Fodd bynnag, credwn fod y cydbwysedd polisi wedi\u2019i ystumio\u2019n gryf o blaid trafnidiaeth ceir preifat, mewn ffordd sy\u2019n gwrth-ddweud bwriad Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol (WFGA), yr Argyfwng Natur, yr Argyfwng Hinsawdd, yr Economi Gymdeithasol. Dyletswydd, a&#8217;n rhwymedigaethau i bobl gael eu geni yn 2100 a thu hwnt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn wir, mae ymchwil yn dangos bod polisi nid yn unig yn ffafriol iawn i hwyluso\u2019r defnydd o geir, ond mae gennym wrth wynebiad cymdeithasol cryf i ystyried canlyniadau negyddol defnyddio ceir yn yr un modd ag y byddem yn gweld canlyniadau negyddol bron unrhyw beth arall <a href=\"#cyfeiriadau\">(1)<\/a>, felly mae\u2019n rhaid i ni fod yn wyliadwrus wrth gadw polisi \u2018pro-car\u2019 i\u2019r un safonau \u00e2 sectorau eraill sy\u2019n cynhyrchu risg.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae llawer o effeithiau negyddol adeiladu ffyrdd a defnyddio ceir preifat yn deillio o benderfyniadau etifeddol ar gynllunio a seilwaith. Rydym yn gweld arwyddion o welliant sylweddol mewn polis\u00efau trafnidiaeth yng Nghymru yn ddiweddar, gan gynnwys Llwybr Newydd <a href=\"#cyfeiriadau\">(2)<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ond mae etifeddiaeth penderfyniadau polisi gwael a gymerwyd ddegawdau yn \u00f4l yn siapio ein cymdeithas nawr. Rhaid inni fel cymdeithas herio\u2019r uniongrededd sy\u2019n dal i roi lle arbennig i gludiant car, sy\u2019n hynod wrthwynebus i gyfyngiadau neu gostau ychwanegol. Er mwyn trosglwyddo\u2019n llwyddiannus i gymdeithas \u2018car-lite\u2019, ni allwn gyfyngu yn unig, ond mae\u2019n rhaid inni gynllunio, datblygu a gweithredu seilwaith a pholis\u00efau sy\u2019n gwneud y defnydd o deithio llesol a thrafnidiaeth gyhoeddus yn opsiwn diofyn. Os gall cymheiriaid mewn mannau eraill ei reoli, nid oes unrhyw reswm na allwn hefyd sicrhau canlyniad mwy cynaliadwy a theg ar gyfer ein dinasyddion, heddiw ac yn y dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae&#8217;r blogbost hwn yn canolbwyntio ar yr ardaloedd sydd \u00e2&#8217;r effeithiau negyddol mwyaf, sef ardaloedd trefol. Rydym yn cydnabod bod effeithiau negyddol, a dewisiadau amgen i drafnidiaeth breifat, yn cael eu lleihau yn ardaloedd gwledig Cymru.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"safbwynt\">Safbwynt CSCC<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mae ffyrdd yn rhan annatod o seilwaith Cymru, ac yn hanfodol ar gyfer sawl agwedd ar fywyd<\/li>\n\n\n\n<li>Mae pob un o\u2019n fframweithiau polisi arweiniol yn ei gwneud yn ofynnol i ni argymell ail-gydbwyso polisi oddi wrth alluogi\u2019r defnydd o geir preifat ac o blaid teithio llesol a thrafnidiaeth gyhoeddus, gyda chyfiawnder cymdeithasol (drwy\u2019r Ddyletswydd Economaidd-Gymdeithasol) yn allweddol yn eu plith.<\/li>\n\n\n\n<li>Bydd cynnydd yn nifer y cilometrau o ffyrdd yng Nghymru naill ai&#8217;n gofyn am gynnydd yn y gyllideb cynnal a chadw er mwyn cynnal safonau ffyrdd <a href=\"#cyfeiriadau\">(3)<\/a>, neu a fydd yn arwain at ddirywiad yn ansawdd y ffyrdd dros amser, a thrwy hynny o bosibl yn negyddu manteision tybiedig seilwaith ffyrdd newydd<\/li>\n\n\n\n<li>Dylai prosiectau ffyrdd ystyried nid yn unig teithio llesol fel rhan graidd o\u2019u \u2018cylch gwaith\u2019, ond hefyd ystyriaethau seilwaith ehangach o lawer megis iechyd a llesiant, s\u0175n a llygredd aer, manteision i natur, lliniaru a lleihau perygl llifogydd mewn dalgylchoedd cyfan, a dylunio da<\/li>\n\n\n\n<li>Dylai seilwaith ffyrdd newydd, a seilwaith ffyrdd presennol sydd wedi\u2019u targedu ar gyfer gwaith cynnal a chadw neu uwchraddio, geisio achrediad Comisiwn Dylunio Cymru ac \u2018Adeiladu gyda Natur\u2019 (neu gyfwerth).<\/li>\n\n\n\n<li>Dylai unrhyw weithgarwch ar ffyrdd newydd neu ffyrdd wedi\u2019u huwchraddio ystyried a yw\u2019n bosibl integreiddio seilwaith trydan, nwy, hydrogen, telathrebu a d\u0175r fel rhan o gyflawni \u2018lles cyhoeddus\u2019 ac i leihau costau cyffredinol i gymdeithas.<\/li>\n\n\n\n<li>Pan fydd trafodaethau am fanteision ac anfanteision cynlluniau ffyrdd yn codi, rydym yn annog cyfranogwyr i fod yn ymwybodol o, a gwarchod rhag, \u2018modurnormedd\u2019.<\/li>\n\n\n\n<li>Mae parcio ceir yn nodwedd arbennig o amlwg o\u2019r gwrthdaro rhwng cymdeithas \u2018fodurol\u2019 a chynaliadwyedd <a href=\"#references\">(<\/a><a href=\"#cyfeiriadau\">4<\/a><a href=\"#references\">)<\/a>; mae Polisi Cynllunio Cymru <a href=\"#cyfeiriadau\">(5)<\/a>  yn rhoi\u2019r offer i awdurdodau lleol ail-werthuso\u2019r lefelau presennol o ddarpariaeth parcio ac i gynyddu taliadau i gefnogi newid moddol<\/li>\n\n\n\n<li>Mae&#8217;n rhaid i unrhyw gyfyngiad gwirioneddol neu ganfyddedig ar y defnydd o geir fynd law yn llaw \u00e2 gwaith egn\u00efol, buddsoddiad a gweithgarwch cyfathrebu cysylltiedig ar y dewisiadau eraill. Bydd yn haws cael caniat\u00e2d y cyhoedd os bydd cyrff cyhoeddus yn cyfathrebu\u2019n ostyngedig, yn wirioneddol ac yn onest<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"her\">Yr her wleidyddol o fynd i&#8217;r afael \u00e2&#8217;r defnydd o geir<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wrth drafod effeithiau negyddol defnyddio ceir, rydym yn cydnabod yn benodol y canlyniadau cadarnhaol niferus o drafnidiaeth hyblyg, \u2018ar-alw\u2019 a gynrychiolir orau ar hyn o bryd gan drafnidiaeth ceir preifat i lawer o bobl yng Nghymru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein nod yw cefnogi polis\u00efau sy\u2019n rhoi mwy o sicrwydd i bobl sydd eisiau teithio sy\u2019n efelychu hwylustod teithio mewn car mor agos \u00e2 phosibl drwy opsiynau teithio llesol a thrafnidiaeth gyhoeddus iachach a mwy cymdeithasol gyfiawn. Rydym yn nodi y gallai rhai amgylchiadau personol wneud teithio llesol neu drafnidiaeth gyhoeddus yn amhosibl, ond mae gennym yr uchelgais i\u2019r rhan fwyaf o bobl mewn cymdeithas allu gwneud dewisiadau trafnidiaeth nad ydynt yn cynnwys y car preifat.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae hyn yn ei gwneud yn ofynnol i ni hefyd ystyried y risg ganfyddedig a gwirioneddol o ddefnyddio teithio llesol a thrafnidiaeth gyhoeddus. Mae angen i&#8217;r llwybrau hyn fod \u00e2 diogelwch a hygyrchedd fel elfennau craidd eu seilwaith; mae sut mae pobl o wahanol ddemograffeg a chefndiroedd yn eu gweld a&#8217;u profi cyn bwysiced \u00e2 sut y maent yn perfformio yn y swyddogaethau trafnidiaeth.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae&#8217;r heriau gwleidyddol wrth fynd i&#8217;r afael \u00e2&#8217;r defnydd o geir yn sylweddol. Ar \u00f4l ei brynu, mae car yn cynrychioli \u2018cost suddedig\u2019 sy\u2019n gwneud y gost ymylol, ac felly\u2019r gost ganfyddedig, o\u2019i ddefnyddio yn gymharol isel o gymharu \u00e2 dewisiadau eraill. Mae&#8217;n debygol y bydd polis\u00efau sy&#8217;n cynyddu cost ymylol defnyddio ceir yn anneniadol i lawer o gartrefi a busnesau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae heriau diwylliannol lleihau&#8217;r defnydd o geir preifat hefyd yn fater seicolegol. Ers degawdau, mae gyrru wedi dod i symboleiddio ymdeimlad o annibyniaeth, llwybr i fyd oedolion, a&#8217;r rhyddid i allu teithio i leoedd ac amseroedd nad ydynt yn cael eu gwasanaethu&#8217;n dda mewn ffyrdd eraill. Bydd angen mynd i\u2019r afael \u00e2\u2019r materion hyn drwy elfennau caled (seilwaith) a meddal (newid ymddygiad) y polisi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Serch hynny, mae effeithiau negyddol defnydd eang o geir yn golygu bod yn rhaid rhoi blaenoriaeth i ddarparu seilwaith trafnidiaeth gyhoeddus a theithio llesol o ansawdd da, sy\u2019n hygyrch, yn fforddiadwy, yn ddiogel ac yn ddeniadol, a dylai\u2019r defnydd o geir ddod yn llai deniadol nag y mae\u2019n ymddangos ar hyn o bryd.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"effeithiau\">Effeithiau defnyddio ceir preifat<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae&#8217;r defnydd cynyddol o geir preifat yn cael llu o effeithiau. A siarad yn gyffredinol, mae llunwyr polisi yn ymddiddori fwyaf yn y rhai sy\u2019n effeithio\u2019n uniongyrchol ar bobl megis effeithiau ar iechyd ac anghydraddoldeb, gan fod pobl yn gallu ymgyrchu, pleidleisio a gwneud bywyd yn heriol yn gyffredinol i wleidyddion os oes ganddynt ddigon o gymhelliant.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fodd bynnag, rhaid inni hefyd ystyried effeithiau ehangach cymdeithas sy\u2019n gyfeillgar i geir, sy\u2019n cynnwys rhoi cymhorthdal ymhlyg i\u2019r cyfoethocaf mewn cymdeithas, diraddio parhaus cynefinoedd a bioamrywiaeth, a diystyru\u2019r rhai a fydd yn byw yng Nghymru ymhell i\u2019r dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r seilwaith cysylltiedig sydd wedi\u2019i neilltuo ar gyfer defnyddwyr ceir yn unig, yn enwedig meysydd parcio, yn effaith \u2018cudd\u2019 arall o amgylchedd polisi o blaid ceir. Diffinnir golygfeydd strydoedd ar gyfer llawer o Gymru gan yr \u2018angen\u2019 i berchnogion ceir barcio y tu allan i\u2019w t\u0177, neu\u2019n agos ato. Byddai natur a llesiant yn cael eu gwella trwy roi\u2019r gorau i feysydd parcio ar y stryd, a gosod dodrefn stryd a \u2018pharciau poced\u2019 yn lle mannau parcio.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\" id=\"iechyd\" style=\"text-transform:capitalize\">Effeithiau ar iechyd<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nodwn farn academyddion sy\u2019n ymchwilio i \u2018normaledd modurol\u2019, bod tri epidemig iechyd yn deillio o \u2018gorsymudedd\u2019 a ddarperir gan ddefnyddio cerbydau modur preifat. <a href=\"#cyfeiriadau\">(6)<\/a>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Marwolaethau ac anafiadau yn deillio o wrthdrawiadau ceir (1752 o farwolaethau a 25,945 o anafiadau difrifol yn 2019 yn y DU)<\/li>\n\n\n\n<li>Anweithgarwch corfforol yn arwain at gynnydd mewn clefyd coronaidd y galon, canser, diabetes, str\u00f4c <a href=\"#cyfeiriadau\">(7)<\/a> a chanser y fron<\/li>\n\n\n\n<li>Llygredd aer, gan arwain at broblemau iechyd tebyg ag anweithgarwch corfforol<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae effeithiau iechyd o ddefnyddio cerbydau preifat yn cael eu profi\u2019n fwy gan bobl o gefndiroedd mwy difreintiedig, tra bod perthynas wrthdro gref rhwng tlodi a chynhyrchu allyriadau <a href=\"#cyfeiriadau\">(8)<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er bod cofrestriadau cerbydau trydan newydd yn parhau i godi&#8217;n gyflym, byddai disodli&#8217;r fflyd ceir presennol yn gyfan gwbl &#8211; ddegawdau i ffwrdd ei hun &#8211; yn rhannol yn datrys dim ond un o&#8217;r tri epidemig iechyd a ddisgrifiwyd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ni fydd unrhyw bolisi nad yw&#8217;n ceisio lleihau&#8217;r pellter a deithir mewn car preifat yn helpu i fynd i&#8217;r afael \u00e2&#8217;r costau cymdeithasol cynyddol sy&#8217;n gysylltiedig \u00e2 chostau delio ag afiachusrwydd neu farwolaethau sy&#8217;n gysylltiedig \u00e2 chludiant modur.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"polisi\" style=\"text-transform:capitalize\">Dulliau polisi<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol yn ei gwneud yn ofynnol i gyrff cyhoeddus gydweithio mewn pum ffordd benodol. Mae nifer o\u2019r rhain yn arbennig o berthnasol i drafodaeth am drafnidiaeth, gan gynnwys hirdymor, integredig ac ataliol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r costau a lwythir ar gymdeithas o ddefnyddio ceir \u2013 yn enwedig ar gyfer iechyd a lles, ac a welir yn ymarferol mewn costau mawr i\u2019r GIG a gwasanaethau cysylltiedig \u2013 yn golygu y bydd gostyngiad yn y defnydd o geir yn cefnogi o leiaf y tair ffordd o weithio. Er enghraifft, bydd lefelau is o forbidrwydd sy&#8217;n deillio o anweithgarwch corfforol a llygredd aer trafnidiaeth yn lleihau&#8217;r baich costau ar y GIG yn y dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rydym yn cefnogi mesurau megis taliadau ffyrdd \u2018amser real\u2019, lleihau cyflymder mewn ardaloedd lle mae llawer o lygredd, a pharthau tagfeydd, sy\u2019n anelu at leihau\u2019r defnydd o ffyrdd, lleihau llygredd drwy derfynau cyflymder, a lledaenu\u2019r defnydd o\u2019r rhwydweithiau ffyrdd y tu allan i oriau brig. Rydym hefyd yn cefnogi cynyddu ffioedd trwyddedau parcio ceir, a gweithredu ardollau parcio yn y gweithle <a href=\"#cyfeiriadau\">(9)<\/a> cyn belled \u00e2 bod pobl heb unrhyw ddewis arall, megis pobl ag anableddau, yn cael eu hystyried a&#8217;u cynnwys yn y broses o wneud penderfyniadau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rydym yn cymeradwyo ymagwedd Llywodraeth Cymru at derfyn 20 mya rhagosodedig mewn ardaloedd preswyl yng Nghymru <a href=\"#cyfeiriadau\">(10)<\/a> ar sail llesiant, iechyd, allyriadau carbon, llygredd sain a lleihau materion sy\u2019n codi o wrthdrawiadau cerbydau. Rydym yn annog awdurdodau lleol a Chyd-bwyllgorau Corfforaethol <a href=\"#cyfeiriadau\">(11)<\/a> ystyried gweithredu taliadau tagfeydd mewn ardaloedd trefol sy\u2019n dioddef o dagfeydd, ac i glustnodi unrhyw refeniw sy\u2019n codi ar gyfer teithio llesol a thrafnidiaeth gyhoeddus.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoffem weld cynlluniau peilot i werthuso a allai rhoi cymorth i drafnidiaeth fysiau am gost isel iawn neu sero ar y pwynt defnyddio leihau tagfeydd a\u2019r defnydd o geir yng nghanolfannau trefol Cymru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoffem annog trafodaeth ynghylch ffyrdd i gynnwys \u2018ymddeol\u2019 y rhai nad ydynt yn cyfrannu mewn ffordd resymol at lesiant lleol y tu hwnt i\u2019w swyddogaeth graidd, i ddarparu swyddogaethau newydd o gysylltedd lleol, teithio llesol a seilwaith gwyrdd. Er ei fod yn ymddangos yn wrthreddfol, mewn rhai amgylchiadau mae&#8217;n bosibl lleihau tagfeydd trwy leihau nifer y lonydd ffordd sydd ar gael at ddefnydd ceir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Un o ychydig fanteision y pandemig Covid oedd y posibilrwydd i ail-ddychmygu sut roedd mannau cyhoeddus yn cael eu defnyddio. Mewn rhai achosion cadwyd y newidiadau arloesol i fannau cyhoeddus a llwybrau trafnidiaeth, gan wella canlyniadau lleol ar gyfer defnydd heblaw ceir, ond mewn llawer o leoedd eraill cafodd y newidiadau eu gwrthdroi pan \u2018ailagorodd\u2019 cymdeithas. Os ydym yn wir yn credu bod byd natur a hinsawdd mewn argyfwng, dylem fod yn defnyddio pob cyfle i gadw a chryfhau seilwaith sy\u2019n hwyluso ffyrdd carbon isel a gweithredol o symud.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"fframwaith\">Ein safbwyntiau fframwaith<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae gennym ddiddordeb mewn sut mae polis\u00efau gwahanol yn cael eu gweld o safbwyntiau:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Yr argyfwng natur<\/li>\n\n\n\n<li>Yr argyfwng hinsawdd<\/li>\n\n\n\n<li>Y tymor hir<\/li>\n\n\n\n<li>Y ddyletswydd economaidd-gymdeithasol<\/li>\n\n\n\n<li>Llesiant Cenedlaethau&#8217;r Dyfodol<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\" id=\"natur\" style=\"text-transform:capitalize\">Beth yw persbectif argyfwng natur?<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae tresmasu ar ffyrdd palmantog yn yr amgylchedd yn lleihau faint o le sydd ar gael i natur. Mae&#8217;r defnydd o ffyrdd gan geir preifat yn cyfrannu&#8217;n fawr at lygredd. Mae deunydd gronynnol, ac olew a thanwydd yn gollwng ac yn gollwng yn llygru\u2019r aer a\u2019n dyfrffyrdd. Mae nwyon mewn nwyon llosg yn newid cyfansoddiad cemegol yr amgylchedd, gan niweidio planhigion ac anifeiliaid ar draws yr ecosystem.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\" id=\"hinsawdd\" style=\"text-transform:capitalize\">Beth yw persbectif argyfwng hinsawdd?<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae gan ffyrdd amlygrwydd cryf \u00e2&#8217;r argyfwng hinsawdd. Mae adeiladu ffyrdd yn gofyn am ddefnyddio tanwyddau ffosil a chynhyrchion carbon-ddwys eraill. Mae adeiladu ffyrdd hefyd yn arwain at ddadleoli&#8217;r hyn a oedd yno o&#8217;r blaen, mewn llawer o achosion rhyw fath o amgylchedd naturiol sy&#8217;n gweithredu fel sinc carbon.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Unwaith y c\u00e2nt eu hadeiladu, mae ffyrdd fel arfer yn cyfrannu at fwy o allyriadau nwyon t\u0177 gwydr (GHG) drwy hwyluso trafnidiaeth cerbydau modur preifat. Fodd bynnag, mae mynychder cynyddol cerbydau trydan yn golygu bod y ffactor allyriadau CO2 cyfartalog ar gyfer cerbydau newydd yn yr UE wedi dechrau gostwng yn sydyn er gwaethaf cynnydd ym mhwysau cyfartalog cerbydau. Fe wnaeth cofrestriadau cerbydau trydan fwy na threblu o 3.5% yn 2019 i 11.6% yn 2020 <a href=\"#cyfeiriadau\">(12)<\/a>. Er bod hyn yn golygu bod allyriadau nwyon t\u0177 gwydr yn y dyfodol o drafnidiaeth ffyrdd yn debygol o leihau\u2019n raddol, mae\u2019r fflyd o geir yn y DU yn heneiddio, gyda\u2019r cerbyd cyffredin yn fwy nag 8 oed yn 2020 <a href=\"#cyfeiriadau\">(13)<\/a>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Given the supply problems during the pandemic, and the continuing lack of supply of new vehicles, fossil fuel vehicles are going to be the dominant class of vehicle on Welsh roads for years to come.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\" id=\"hir\" style=\"text-transform:capitalize\">Beth yw\u2019r persbectif tymor hir (wyth deg mlynedd)?<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O safbwynt 80 mlynedd, nid yw arbedion amser cymedrol ar deithiau yn gwneud llawer o synnwyr, yn enwedig os tybiwn gronfa gymharol &#8216;sefydlog&#8217; ar gyfer cyfanswm y gyllideb cynnal a chadw ffyrdd, sy&#8217;n golygu llai o ffyrdd sy&#8217;n cael eu cynnal a&#8217;u cadw, po fwyaf sydd gennych ohonynt, a fydd yn cynyddu. amseroedd teithio yn y tymor hir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ni fydd pobl 2103 yn poeni\u2019n arbennig am \u2018fuddiannau\u2019 m\u00e2n arbedion amser ar deithiau mewn car. Yn hyn o beth, rydym yn falch o weld bod yr ymgynghoriad ar Ganllawiau Arfarnu Trafnidiaeth Cymru (WelTAG) wedi\u2019u diweddaru <a href=\"#cyfeiriadau\">(14)<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">yn lleihau\u2019r pwyslais ar ddimensiynau economaidd ac yn ei ailenwi\u2019n \u2018ddimensiwn llesiant\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r un ymgynghoriad hefyd yn lleihau gofynion y gymhareb \u2018cost i fudd\u2019 ar gyfer prosiectau llai. Mae hyn yn hollbwysig er mwyn osgoi metrigau sy\u2019n blaenoriaethu canlyniadau tebyg i GYC ar draul posibl canlyniadau llesiant ac amgylcheddol.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\" id=\"economaidd\" style=\"text-transform:capitalize\">Beth yw persbectif dyletswydd economaidd-gymdeithasol?<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn gyffredinol, mae pobl dlotach yn cymryd yr ergyd o fuddion \u2018sy\u2019n cael eu \u2018mwynhau\u2019 gan y rhai mwy cefnog mewn cymdeithas, felly mae angen inni unioni\u2019r cydbwysedd os ydym am gynnal cyfiawnder cymdeithasol a chyfiawnder rhwng cenedlaethau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae dyletswydd economaidd-gymdeithasol yn mynnu ein bod yn ystyried canlyniad cyfartal (nid dim ond cyfle). Mae\u2019r lefelau uchaf o NO2 a llygryddion eraill yn digwydd yn yr Ardaloedd Cynnyrch Ehangach Is (ACEHI) sy\u2019n cynnwys yr aelwydydd tlotaf \u2013 yn union yr un aelwydydd sy\u2019n cyfrannu leiaf at lygredd aer. Mewn geiriau eraill, costau trafnidiaeth (car) sy\u2019n cael eu hysgwyddo fwyaf gan y rhai sydd wedi gwneud leiaf i\u2019w hachosi, y rhai a all osgoi ei heffeithiau leiaf, ac sydd mewn mwy o berygl o effeithiau iechyd ac economaidd-gymdeithasol eraill oherwydd tlodi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yng Nghymru, yr incwm cartref cymedrig ar gyfer aelwydydd sy&#8217;n berchen ar gar yw \u00a333,650. Ar gyfer aelwydydd nad ydynt yn berchen ar gar, yr incwm cymedrig yw \u00a319,950 <a href=\"#cyfeiriadau\">(15)<\/a>. Nid yw 19% o gartrefi Cymru yn berchen ar gar <a href=\"#cyfeiriadau\">(16)<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\" id=\"wfg\" style=\"text-transform:capitalize\">Beth yw persbectif Deddf Cenedlaethau\u2019r Dyfodol?<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r polisi pro-car presennol yn groes i\u2019r Nodau Cenedlaethau\u2019r Dyfodol a ganlyn:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Cymru iachach (effeithiau iechyd difrifol o ddefnyddio ceir)<\/li>\n\n\n\n<li>Cymru fwy cyfartal (yn rhoi cymhorthdal i\u2019r cyfoethocaf mewn cymdeithas)<\/li>\n\n\n\n<li>Cymru o gymunedau cydlynol (yn cymhlethu ac yn gwneud ffurfiau cynaliadwy anos o symud o fewn a rhwng lleoedd gwahanol)<\/li>\n\n\n\n<li>Cymru sy\u2019n gyfrifol ar lefel fyd-eang (allyriadau nwyon t\u0177 gwydr sylweddol sy\u2019n gysylltiedig ag adeiladu a chynnal a chadw ffyrdd, a defnyddio cerbydau)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae&#8217;r Ffyrdd o Weithio (WoW) hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i gyrff cyhoeddus gymryd persbectif penodol wrth wneud penderfyniadau. Er enghraifft, byddai dull ataliol yn cydnabod y byddai cynyddu faint o deithio llesol a wneir yn debygol o leihau\u2019r angen am ymyriadau iechyd yn y dyfodol. Yn yr un modd, byddai persbectif hirdymor yn lleihau gwerth canfyddedig seilwaith i ddinasyddion presennol, a hefyd yn ystyried anghenion a hawliau pobl a aned ddegawdau lawer i&#8217;r dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><a href=\"Sylwer: Darn barn y Comisiwn yw hwn, nid argymhelliad i Lywodraeth Cymru. Fel y cyfryw, nid oes angen ymateb ffurfiol\">Nodyn<\/a>: Darn barn y Comisiwn yw hwn, nid argymhelliad i Lywodraeth Cymru. Fel y cyfryw, nid oes angen ymateb ffurfiol<\/em><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"cyfeiriadau\">Cyfeiriadau<\/h4>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" id=\"references\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2023\/jan\/17\/motonormativity-britons-more-accepting-driving-related-risk\"> &#8216;Motornormativity&#8217;: Britons more accepting of driving-related risk, The Guardian, January 2023<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"llwybr\"><a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/llwybr-newydd-strategaeth-drafnidiaeth-cymru-2021\">Llwybr Newydd: strategaeth drafnidiaeth Cymru 2021, Llywodraeth Cymru<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"3\"><a href=\"https:\/\/statscymru.llyw.cymru\/Catalogue\/Local-Government\/Finance\/Revenue\/Transport\/roadsandtransportrevenueexpenditure-by-service\">Gwariant refeniw ffyrdd a thrafnidiaeth, yn \u00f4l gwasanaeth (\u00a3 mil)<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"4\"><a href=\"https:\/\/journals.sagepub.com\/doi\/full\/10.1177\/0739456X221137296\">ACSP Distinguished Educator, 2017: Donald Shoup<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"5\"><a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/polisi-cynllunio-cymru\">Polisi Cynllunio Cymru, Llywodraeth Cymru, Chwefror 2021<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"6\"><a href=\"https:\/\/psyarxiv.com\/egnmj\">Motornomativity: How Social Norms Hide a Major Public Health Hazard, PsyArXiv, December 2022<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"7\"><a href=\"https:\/\/www.ahajournals.org\/doi\/full\/10.1161\/01.STR.0000101750.77547.11\">Stroke Mortality Associated With Living Near Main Roads in England and Wales, Stroke, December 2003<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"8\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1361920919300392\">Emissions vs exposure: Increasing injustice from road traffic-related air pollution in the United Kingdom, Transport and Environment, August 2019<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"9\"><a href=\"https:\/\/www.nottinghamcity.gov.uk\/wpl\">Workplace Parking Levy, Nottingham City Council<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"10\"><a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/cyflwyno-terfynau-cyflymder-diofyn-o-20mya\">Cyflwyno terfynau cyflymder diofyn o 20mya<\/a>, Llywodraeth Cymru, 2022<\/li>\n\n\n\n<li class=\"11\"><a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/datganiad-ysgrifenedig-rol-cyd-bwyllgorau-corfforedig\">Datganiad Ysgrifenedig: R\u00f4l Cyd-bwyllgorau Corfforedig<\/a>, Llywodraeth Cymru, Gorffenaf 2022<\/li>\n\n\n\n<li class=\"12\"><a href=\"https:\/\/www.eea.europa.eu\/ims\/co2-performance-of-new-passenger\">CO2 performance of new passenger cars in Europe, European Environment Agency, September 2022<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"13\"><a href=\"https:\/\/www.thisismoney.co.uk\/money\/cars\/article-10804657\/Car-mileage-quarter-cars-Britains-roads-100k-miles-more.html\">Drivers are keeping cars for longer: Almost a quarter now have more than 100,000 miles on the clock and average vehicle age is up, This is Money, May 2022<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"14\"><a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/arweiniad-ar-arfarnu-trafnidiaeth-cymru-weltag-2022\">Arweiniad ar arfarnu trafnidiaeth Cymru (WelTAG) 2022, Llywodraeth Cymru, Tachwedd 2022<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"15\"><a href=\"https:\/\/www.ons.gov.uk\/peoplepopulationandcommunity\/personalandhouseholdfinances\/incomeandwealth\/adhocs\/13834averagehouseholdincomeofindividualsbywhetherhouseholdhasaccesstoacarorvanforprivateusewalesandtheukfinancialyearending2020\">Average household income of individuals by whether household has access to a car or van for private use, Wales and the UK, ONS, October 2021<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"16\"><a href=\"https:\/\/www.ons.gov.uk\/peoplepopulationandcommunity\/housing\/bulletins\/housingenglandandwales\/census2021#:~:text=In%202021%3A,%25%2C%205.8%20million%20in%202011\">Accommodation type, tenure, rooms and bedrooms, central heating and car or van availability in England and Wales, Census 2021 data<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:0.7rem\"><a href=\"https:\/\/unsplash.com\/photos\/cgLPJZ58vQM\">Ffoto: Dean Ward<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rhagair Mae\u2019r blogbost hwn yn rhagflaenydd i ddarn barn CSCC ar yr Adolygiad Ffyrdd, ac ar ymateb Llywodraeth Cymru i\u2019r Adolygiad Ffyrdd. Cynhaliwyd yr Adolygiad Ffyrdd o dan gylch gorchwyl ac amserlen dynn iawn. Mae cyfaddawd anochel rhwng cylch gorchwyl yr adolygiad, a&#8217;r gallu i gymryd persbectif cyfannol a systemig. Mae\u2019r blogbost hwn felly\u2019n defnyddio\u2019r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1650,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"single-no-separators","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","inline_featured_image":false,"activitypub_content_warning":"","activitypub_content_visibility":"","activitypub_max_image_attachments":3,"activitypub_interaction_policy_quote":"anyone","activitypub_status":"","footnotes":""},"categories":[135,179],"tags":[187,182,181],"class_list":["post-1793","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-barn","category-ffyrdd","tag-ceir","tag-ffyrdd","tag-trafnidiaeth"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1793","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1793"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1793\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1811,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1793\/revisions\/1811"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1793"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1793"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1793"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}