{"id":8773,"date":"2026-03-17T08:42:23","date_gmt":"2026-03-17T08:42:23","guid":{"rendered":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wales-infrastructure-assessment-2026-transport\/"},"modified":"2026-03-17T22:19:17","modified_gmt":"2026-03-17T22:19:17","slug":"trafnidiaeth26","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/","title":{"rendered":"Asesiad Seilwaith Cymru 2026 &#8211; Trafnidiaeth"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-cover alignfull is-light\" style=\"min-height:556px;aspect-ratio:unset;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1707\" class=\"wp-block-cover__image-background wp-image-8528 size-full\" alt=\"\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/hhach-railroad-2369995-scaled.jpg\" data-object-fit=\"cover\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/hhach-railroad-2369995-scaled.jpg 2560w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/hhach-railroad-2369995-300x200.jpg 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/hhach-railroad-2369995-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/hhach-railroad-2369995-768x512.jpg 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/hhach-railroad-2369995-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/hhach-railroad-2369995-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><span aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-cover__background has-background-dim-0 has-background-dim\" style=\"background-color:#878e84\"><\/span><div class=\"wp-block-cover__inner-container is-layout-constrained wp-block-cover-is-layout-constrained\">\n<p class=\"has-text-align-center has-large-font-size wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-a1727f98 wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-center is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-20959078 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/SAFBWYNTIAU-AR-SEILWAITH-Y-SECTOR-TRAFNIDIAETH-CRYNODEB-GWEITHREDOL.pdf\">Lawrlwytho Crynodeb Trafnidiaeth pdf<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Safbwyntiau-ar-Seilwaith-y-Sector-Trafnidiaeth.pdf\">Lawrlwytho Adroddiad Trafnidiaeth pdf<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns alignfull is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-f56f613f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"padding-right:var(--wp--preset--spacing--40);padding-left:var(--wp--preset--spacing--40);flex-basis:20%\">\n<div class=\"wp-block-group has-background is-content-justification-left is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-682a1295 wp-block-group-is-layout-constrained wp-container-1 is-position-sticky block-visibility-hide-small-screen\" style=\"background-color:#fafafa;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px\">\n<div style=\"height:21px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<nav aria-label=\"Table of Contents\" class=\"wp-block-table-of-contents has-medium-font-size\"><ol><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#cyflwyniad\">Cyflwyniad<\/a><ol><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#trosolwg-o-r-sector-trafnidiaeth\">Trosolwg o\u2019r Sector Trafnidiaeth<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#pwyslais-yr-adroddiad-hwn\">Pwyslais yr Adroddiad hwn<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#mewnbwn-rhanddeiliaid\">Mewnbwn rhanddeiliaid<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#tybiaethau\">Tybiaethau<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#strwythur-yr-adroddiad-hwn\">Strwythur yr adroddiad hwn<\/a><\/li><\/ol><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#cefndir-a-chyd-destun\">Cefndir a Chyd-destun<\/a><ol><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#pam-mae-r-sector-hwn-yn-bwysig-i-gymru\">Pam mae\u2019r sector hwn yn bwysig i Gymru?<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#beth-sy-n-llunio-r-sector-heddiw\">Beth sy\u2019n llunio\u2019r sector heddiw?<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#pwy-sy-n-gyfrifol\">Pwy sy\u2019n gyfrifol?<\/a><\/li><\/ol><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#y-sefyllfa-bresennol\">Y Sefyllfa Bresennol<\/a><ol><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#perthynas-a-chynllunio-defnydd-tir\">Perthynas \u00e2 Chynllunio Defnydd Tir<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#datgarboneiddio-a-chynaliadwyedd\">Datgarboneiddio a Chynaliadwyedd<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#integreiddiad-a-hygyrchedd-trafnidiaeth-gyhoeddus\">Integreiddiad a Hygyrchedd Trafnidiaeth Gyhoeddus<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#atebion-trafnidiaeth-digidol-a-chlyfar\">Atebion Trafnidiaeth Digidol a Chlyfar<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#gwydnwch-y-seilwaith-ac-addasu-i-r-hinsawdd\">Gwydnwch y Seilwaith ac Addasu i\u2019r Hinsawdd<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#crynodeb\">Crynodeb<\/a><\/li><\/ol><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#gweledigaeth-ar-gyfer-y-dyfodol\">Gweledigaeth ar gyfer y Dyfodol<\/a><ol><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#byrdymor\">Byrdymor<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#y-tymor-canolig-a-r-hirdymor\">Y Tymor Canolig a\u2019r Hirdymor<\/a><\/li><\/ol><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#heat-generation-distribution-and-demand\">Heriau\u2019r Dyfodol \u2013 Byrdymor<\/a><ol><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#problemau-allweddol\">Problemau allweddol<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#cyfleoedd\">Cyfleoedd<\/a><\/li><\/ol><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#heriau-r-dyfodol-y-tymor-canolig-i-r-hirdymor\">Heriau\u2019r Dyfodol \u2013 y Tymor Canolig i\u2019r Hirdymor<\/a><ol><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#relationship-with-land-use-planning-1\">Perthynas \u00e2 Chynllunio Defnydd Tir<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#decarbonisation-and-sustainability-1\">Datgarboneiddio a Chynaliadwyedd<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#integreiddiad-a-hygyrchedd-trafnidiaeth-gyhoeddus-1\">Integreiddiad a Hygyrchedd Trafnidiaeth Gyhoeddus<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#atebion-trafnidiaeth-digidol-a-chlyfar-1\">Atebion Trafnidiaeth Digidol a Chlyfar<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#gwydnwch-seilwaith-ac-addasu-i-r-hinsawdd\">Gwydnwch Seilwaith ac Addasu i\u2019r Hinsawdd<\/a><\/li><\/ol><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#heriau-allweddol-a-r-camau-nesaf\">Heriau Allweddol a\u2019r Camau Nesaf<\/a><ol><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#themau-trawsbynciol\">Them\u00e2u trawsbynciol<\/a><\/li><\/ol><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/trafnidiaeth26\/#monitro-cynnydd\">Monitro Cynnydd<\/a><\/li><\/ol><\/nav>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"border-width:1px;padding-right:var(--wp--preset--spacing--60);padding-left:var(--wp--preset--spacing--60);flex-basis:60%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:32px\"><strong>Asesiad Seilwaith Cymru 2026<\/strong><br><strong>Trafnidiaeth<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 id=\"cyflwyniad\" class=\"wp-block-heading\"><a>Cyflwyniad<\/a><\/h4>\n\n\n\n<h5 id=\"trosolwg-o-r-sector-trafnidiaeth\" class=\"wp-block-heading\">Trosolwg o\u2019r Sector Trafnidiaeth<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r sector trafnidiaeth yng Nghymru yn wynebu sawl her ryng-gysylltiedig, gan gynnwys dibyniaeth uchel ar geir, tagfeydd cynyddol ar goridorau allweddol, ac \u00f4l-groniadau cynnal a chadw parhaus ar draws seilwaith sy\u2019n heneiddio. Mae llyriadau o draffig ar y ffyrdd yn dal i fod yn gyfrannwr mawr at bbryderon hinsawdd ac ansawdd aer, tra bod datgysylltiad hwng defnydd tir a chynllunio trafnidiaeth yn cyfyngu cyfleoedd ar gyfer teithio cynaliadwy a dylunio rhwydwaith effeithlon. Gwaethygir y problemau hyn gan yr angen i ddatgarboneiddio\u2019n gyflym, i well dibynadwyedd, ac i sicrhau buddsoddiad hirdymor i ddarparu rhhwydwaith gwydn ac effeithlon.<br><br>Yn y cyd-destun hwn, at ddibenion yr astudiaeth hon, bydd sefyllfa bresennol y sector trafnidiaeth yng Nghymru yn cael ei hadolygu yn erbyn y them\u00e2u trawsbynciol canlynol:<br>\u25cf Cynllunio Defnydd Tir<br>\u25cf Datgarboneiddio a Chynaliadwyedd<br>\u25cf Integreiddiad a Hygyrchedd Trafnidiaeth Gyhoeddus<br>\u25cf Atebion Trafnidiaeth Digidol a Chlyfar<br>\u25cf Gwydnwch Seilwaith ac Addasu i\u2019r Hinsawdd<br><br>Mae\u2019r them\u00e2u hyn yn adlewyrchu\u2019r blaenoriaethau polisi allweddol a heriau systemig sy\u2019n wynebu\u2019r sector trafnidiaeth, yn ogystal ag uchelgeisiau ehangach Llywodraeth Cymru i greu system drafnidiaeth sy\u2019n hygyrch, yn gynaliadwy ac yn effeithlon .<br><br>Mae\u2019r adolygiad hwn yn canolbwyntio\u2019n bennaf ar drafnidiaeth ar y tir, gan adlewyrchu\u2019r ffaith fod ffyrdd, rheilffyrdd a rhwydweithiau trafnidiaeth arwyneb yn gyfrifol am y mwyafrif o deithiau, asedau seilwaith, allyriadau, a rhyngweitthiadau o ddydd i ddydd \u00e2 chhymunedau yyng Nghymru, ac i rannau helaeth yn rhan o gyfrifoldebau polisi a darparu datganoledig.<br><br>Cydnabyddir bod hedfan a thrafnidiaeth forol, gan gynnwys porthladdoedd, meysydd awyr a morgludiant yn strategol bwysig i economi, cysylltedd a chadwyni cyflenwi Cymru a bod ganddynt heriau seilwaith, datgarboneiddio a gwydnwch cysylltiedig. Fodd bynnag, mae\u2019r dulliau hyn yn gweithredu o fewn fframweithiau rheoliadol, marchnad a gweithredu ar wah\u00e2n, yn aml \u00e2 lefel uwch o reolaeth y DU gyfan neu ryngwladol. O\u2019r herwydd, nid ydynt yn cael eu hystyried yn fanwl yn yr astudiaeth hon, ond byddent yn elwa o ddadansoddiad penodol i ddull wedi\u2019i deilwra mwy yn rhan o ffrwd waith ar wah\u00e2n wedi\u2019i theilwra i nodweddion ac ysgogiadau polisi penodol y sectora hedfan a morol.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"pwyslais-yr-adroddiad-hwn\" class=\"wp-block-heading\">Pwyslais yr Adroddiad hwn<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gan ganolbwyntio ar y Sector Trafnidiaeth, diben yr adroddiad hwn yw:<br><br>\u25cf Asesu ac esbonio\u2019r problemau allweddol presennol sy\u2019n effeithio ar y sector trafnidiaeth yng Nghymru.<br>\u25cf Nodi anghenion, problemau, heriau a risgiau\u2019r dyfodol ac ystyried effaith neu ganlyniadau posibl y risgiau hyn i Gymru (gan wneud hynny drwy lens Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol)<br>\u25cf Nodi materion o flaenoriaeth sydd o\u2019r arwyddoc\u00e2d mwyaf hollbwysig i Gymru<br>\u25cf Llywio Comisiynwyr y dyfodol ar y problemau a\u2019r heriau allweddol y gallent eu hystyried fel blaenoriaeth ar gyfer camau gweithredu a datblygiad yn ystod tymor nesaf y Senedd.<br>\u25cf Cyflwyno data presennol i roi tystiolaeth o gyflwr ansawdd d\u0175r ac adnoddau d\u0175r ledled Cymru nawr ac i\u2019r dyfodol, i alluogi perfformiad i gael ei fonitro ar draws y sector hwn yn y dyfodol.<br><br>Mae\u2019n bwysig nodi y bwriedir i\u2019r adroddiad hwn gynnig trosolwg lefel uchel o\u2019r problemau ar draws y sector ac i dynnu sylw at y rhai a fydd yn bwysig i Lywodraeth Cymru eu hystyried ymhellach. Cwmpas yr astudiaeth oedd darparu naratif a throsolwg o\u2019r problemau yn seiliedig ar brofiad y sector, prif wybodaeth a oedd ar gael yn rhwydd a chyda mewnbwn wedi\u2019i dargedu gan randdeiliaid allweddol. Nid oedd y cwmpas yn caniat\u00e1u ymchwil sylfaenol na dadansoddiad manwl o ddata presennol. Cwblhawyd yr ymchwil yn ystod 2025, ac mae&#8217;r ddogfen yn cyflwyno&#8217;r sefyllfa ar y pryd.<br><br>Yn unol ag uchelgeisiau a chylch gwaith cyffredinol CSCC, mae\u2019r adroddiad hwn yn cymryd golwg hirdymor ar y sector trafnidiaeth. Yn gyffredinol, mae\u2019n ystyried yr amserlenni canlynol:<br><br>\u25cf Byrdymor &#8211; 5-15 mlynedd i\u2019r dyfodol, felly\u2019n edrych y tu hwnt i dymor nesaf y Senedd ond o fewn amserlen y rhan fwyaf o gynlluniau a pholis\u00efau presennol, gan gynnwys Cymru\u2019r Dyfodol: y Cynllun Cenedlaethol 2040<br>\u25cf Tymor canolig &#8211; 15 &#8211; 50 mlynedd i\u2019r dyfodol, i alluogi blaengynllunio ac i helpu i lunio dealltwriaeth y tu hwnt i orwelion polisi presennol i ystyried y problemau a\u2019r heriau sylweddol tebygol nesaf.<br>\u25cf Hirdymor &#8211; 50 \u2013 80 mlynedd i\u2019r dyfodol ond gan gydnabod yr anawsterau a\u2019r agweddau ansicr ynghylch meddwl hirdymor iawn, mae hwn yn destun pwyslais ysgafnach. Fodd bynnag, mae pwysigrwydd safbwynt hirdymor o ran helpu i sicrhau\u2019r camau yr ydym ni\u2019n eu cymryd ar draws y sector yn y byrdymor wedi\u2019u hysbysu\u2019n briodol, yn wydn ac mae paratoadau ar gyfer y dyfodol wedi\u2019u cydnabod.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"mewnbwn-rhanddeiliaid\" class=\"wp-block-heading\">Mewnbwn rhanddeiliaid<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er mwyn i\u2019r trosolwg hwn o\u2019r sefyllfa bresennol a heriau\u2019r dyfodol gael ei hysbysu gan brofiad gwirioneddol rhanddeiliaid yn gweithio ar draws y sector, cynhaliwyd gweithdy ar-lein ar 16 Medi 2025. Roedd cynrychiolwyr o Lywodraeth Cymru yn ogystal \u00e2 gweithredwyr trafnidiaeth a grwpiau trafnidiaeth yn bresennol yn hwn.<br><br>Mae gwybodaeth a gafwyd o\u2019r sesiynau hyn wedi hysbysu\u2019r naratif drwy gydol yr adroddiad hwn.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"tybiaethau\" class=\"wp-block-heading\">Tybiaethau<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I gynorthwyo \u00e2\u2019r amserlen tymor hwy hon, ac i sicrhau bod y pum adroddiad Safbwyntiau ar Seilwaith yn gyson, seiliwyd yr adolygiad hwn ar gyfres o dybiaethau am sut y gallai Cymru\u2019r dyfodol edrych. Mae hyn yn seiliedig ar ffynonellau cyhoeddedig sefydledig a bwriedir iddo ddarparu canllaw a helpu i fframio meddwl ynghylch maint y newid ledled Cymru ar lefel uchel yn unig:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Bydd <strong>newid hinsawdd<\/strong> yn cael effeithiau trawsbynciol yng Nghymru. Er enghraifft, mae amcanestyniadau presennol o\u2019r sefyllfa waethaf bosibl yn rhagweld cynnydd i dymheredd o hyd at 3.8 i 6.8<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"5\" height=\"19\" crossorigin=\"anonymous\" src=\"blob:https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/7926ae54-d205-48ad-9177-1d9ccdf1197c\">c yn yr haf erbyn 2070; rhagwelir newidiadau sylweddol i natur dymhorol eithafion tywydd, \u00e2 chynnydd sylweddol i lawiad trwm yr awr; a chynnydd i lefel y m\u00f4r rhwng 22cm a 28cm yng Nghaerdydd.<\/li>\n\n\n\n<li>Mae Cymru wedi gwneud cynnydd tuag at <strong>leihau allyriadau<\/strong>. Fodd bynnag, ystyrir bod y newidiadau hyn wedi digwydd oherwydd \u2018buddugoliaethau hawdd\u2019 yn y sector ynni a diwydiant. Bydd gostyngiadau pellach sylweddol wedi cael eu sicrhau trwy gau Gwaith Dur Port Talbot yn 2024. Fodd bynnag, mae angen newid sylweddol i gyflymu gostyngiadau pellach i allyriadau yn unol \u00e2 Chyllidebau Carbon Cymru, a nodwyd pryder nad yw\u2019r newidiadau hyn yn digwydd ar gyfradd ddigon cyflym<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Defnydd o ynni <\/strong>&#8211; amcanestynnir y bydd galw Cymru am drydan yn dyblu o leiaf ac o bosibl yn treblu erbyn 2050<\/li>\n\n\n\n<li>Rhagwelir y bydd<strong> poblogaeth <\/strong>yn cynyddu yng Nghymru dros y byrdymor \u2013 tymor canolig, ac amcanestynnir cynnydd o 5.9% erbyn canol 2032 a chynnydd o 10.3% erbyn 2047. Bydd y cynnydd hwn yn cael ei ysgogi gan fudo, \u00e2 newid naturiol yn negyddol dros yr un cyfnod o amser.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Proffil oedran <\/strong>\u2013 Disgwylir i nifer y bobl yng Nghymru sy\u2019n h\u0177n na 65 oed gynyddu 19.6% erbyn 2032 yn y byrdymor a bydd dros 1 filiwn erbyn 2060<\/li>\n\n\n\n<li>O ran <strong>datblygu economaidd<\/strong>, mae rhagolygon tymor hwy yn nodi\u2019r heriau a wynebir gan gynhyrchiant cymharol wan o gymharu \u00e2 rhannau eraill o\u2019r DU. Bydd heriau o ran cynhyrchiant yn cael eu gwaethygu gan boblogaeth sy\u2019n heneiddio. Ystyrir bod patrymau gweithio sy\u2019n newid a diwydiannau sy\u2019n dod i\u2019r amlwg yn deillio o arloesi technegol yn creu cyfleoedd a heriau.<\/li>\n\n\n\n<li>Mae <strong>natur a bioamrywiaeth<\/strong> yng Nghymru o dan fygythiad. Bydd newidiadau i\u2019r ffordd yr ydym yn rheoli tir yng Nghymru ar y cyd ag effeithiau newid hinsawdd yn parhau i effeithio ar natur yn y dyfodol ac yn gofyn am gamau trawsnewidiol i fynd i\u2019r afael \u00e2 nhw<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h5 id=\"strwythur-yr-adroddiad-hwn\" class=\"wp-block-heading\">Strwythur yr adroddiad hwn<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn dilyn y cyflwyniad hwn, mae\u2019r ddogfen Safbwyntiau ar Seilwaith hon yn mabwysiadu\u2019r strwythur canlynol:<br><br>\u25cf Mae Pennod 2 yn diffinio cwmpas yr adolygiad hwn o\u2019r sector trafnidiaeth.<br>\u25cf Mae Pennod 3 yn ymchwilio i\u2019r sefyllfa bresennnol yn y sector trafnidiaeth, gan geisio sefydlu llinell sylfaen ar gyfer y sector.<br>\u25cf Mae Pennod 4 yn ystyried sut y gallai\u2019r weledigaeth ar gyfer y sector trafnidiaeth edrych.<br>\u25cf Mae Pennod 5 yn edrych ar heriau\u2019r dyfodol ar draws y sectorau hyn yn y byrdymor.<br>\u25cf Mae Pennod 6 yn ystyried heriau tymor canolig i dymor hwy.<br>\u25cf Mae Pennod 7 yn crynhoi\u2019r heriau allweddol ac yn nodi camau pwysig nesaf.<br>\u25cf Mae Pennod 8 yn ystyried sut y gellir monitro cynnydd dros amser.<\/p>\n\n\n\n<h4 id=\"cefndir-a-chyd-destun\" class=\"wp-block-heading\"><a>Cefndir a Chyd-destun<\/a><\/h4>\n\n\n\n<h5 id=\"pam-mae-r-sector-hwn-yn-bwysig-i-gymru\" class=\"wp-block-heading\">Pam mae\u2019r sector hwn yn bwysig i Gymru?<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r sector trafnidiaeth yng Nghymru yn chwarae rhan hollbwysig i gefnogi twf economaidd, cysylltu cymunedau, a galluogi mynediad at wasanaethau hanfodol. Mae Strategaeth Drafnidiaeth Cymru (SDC) \u2013 Llwybr Newydd (2021) yn cydnabod:<br>\u201cMae ein system drafnidiaeth yn un o&#8217;r asedau cenedlaethol pwysicaf sydd gennym. Mae&#8217;n cysylltu pobl \u00e2&#8217;i gilydd, yn rhwymo cymunedau \u00e2&#8217;i gilydd ac yn galluogi busnesau i ddatblygu ac ehangu. Mae&#8217;n un o\u2019r arfau mwyaf pwerus a deinamig sydd gennym ar gyfer sicrhau cydlyniant cymunedol, cyfiawnder cymdeithasol a thwf economaidd cynhwysol.\u201d .<br><br>Mae Tabl 2.1 yn cynnig trosolwg o sut mae\u2019r sector trafnidiaeth yn hanfodol i lesiant a llwyddiant cyffredinol Cymru, gan gyfeirio at y saith nod a gyflwynir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol (Cymru). Mae Tabl 2.2 yn cyflwyno wedyn sut y mae trafnidiaeth yn cyfrannu at y pum dull o weithio.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong><strong><em>Tabl 2.1: Cyfraniad at y Nodau Llesiant<\/em><\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td><strong>Nod llesiant<\/strong><\/td><td><strong>Cyfraniad y sector hwn<\/strong><\/td><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Cymru lewyrchus<\/td><td>Mae\u2019r sector trafnidiaeth yn sail i ddatblygu economaidd trwy wella cysylltedd rhwng rhanbarthau, gan hwyluso masnach, cefnogi twristiaeth, a galluogi pobl i gael mynediad at addysg a chhyflogaeth. Gall buddsoddi mewn seilwaith trafnidiaeth gynaliadwy greu swyddi medrus ac ysgogi econom\u00efau lleol.<\/td><\/tr><tr><td>Cymru gydnerth<\/td><td>Gall trafnidiaeth gyfrannu at gydnerthedd mewn ffyrdd amrywiol, er enghraifft trwy annog newid i gerbydau allyriadau isel, teithio llesol, a thrafnidiaeth gyhoeddus, gan leihau allyriadau nwyon t\u0177 gwydr a llygredd aer. Gall buddsoddi mewn seilwaith trafnidiaeth hefyd chwarae rhan i sicrhau bod seilwaith yn cefnogi ecosystemau naturiol iach, ei fod yn wydn yn erbyn newid hinsawdd ac y gall wrthsefyll digwyddiadau tywydd eithafol, gan helpu i ddiogelu ecosystemau.<\/td><\/tr><tr><td>Cymru iachach<\/td><td>Trwy hyrwyddo teithio llesol (cerdded a beicio) a lleihau dibyniaeth ar geir, gall trafnidiaeth wella iechyd y cyhoedd trwy fwy o weithgarwch corfforol. Mae opsiynau trafnidiaeth glanach hefyd yn arwain at well ansawdd aer, sy\u2019n lleihau peryglon iechyd anadlol a chardiofasgwlaidd.<\/td><\/tr><tr><td>Cymru sy\u2019n fwy cyfartal<\/td><td>Mae trafnidiaeth gyhoeddus fforddiadwy, dibynadwy, a hygyrch yn lleihau rhwystrau i gyfleoedd, yn enwedig i bobl mewn cymunedau incwm isel, ardaloedd gwledig, pobl anabl, a\u2019r rhai heb fynediad at gar neu sy\u2019n wynebu rhwystrau hygyrchedd eraill. Mae\u2019n cefnogi cynhwysiant cymdeithasol drwy sicrhau y gall pawb gymryd rhan mewn cymdeithas.<\/td><\/tr><tr><td>Cymru o gymunedau cydlynus<\/td><td>Mae cysylltiadau trafnidiaeth wedi\u2019u cynllunio\u2019n dda yn helpu i ddod \u00e2 chymunedau at ei gilydd, i wella cydlyniant cymdeithasol, ac i leihau ynysigrwydd, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig neu sydd wedi\u2019u tanwasanaethu. Gall mannau cyhoeddus diogel a chynhwysol o gwmpas canolfannau trafnidiaeth hefyd feithrin hunaniaeth a balchder cymunedol.<\/td><\/tr><tr><td>Cymru \u00e2 diwylliant bywiog lle mae\u2019r Gymraeg yn ffynnu<\/td><td>Mae trafnidiaeth yn cynnig mynediad at ddigwyddiadau diwylliannol a safleoedd treftadaeth ledled Cymru, gan gynnwys mewn rhanbarthau Cymraeg eu hiaith. Mae arwyddion dwyieithog a gwasanaethau Cymraeg ar rwydweithiau trafnidiaeth yn atgyfnerthu amlygrwydd a defnydd o\u2019r Gymraeg. Gall trafnidiaeth hefyd fod yn atyniad ynddo\u2019i hun, neu\u2019n rhan o brofiad ehangach, er enghraifft Lein Arfordir y Cambrian neu lwybrau teithio llesol pellter hir.<\/td><\/tr><tr><td>Cymru sy\u2019n gyfrifol ar lefel fyd-eang<\/td><td>Mae polis\u00efau trafnidiaeth Cymru yn cyfrannu at gynaliadwyedd byd-eang trwy leihau allyriadau, cefnogi nodau datgarboneiddio, a chael gafael ar ddeunyddiau a gwasanaethau yn gyfrifol yn unol \u00e2 safonau moesegol, amgylcheddol, a hawliau dynol.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong><strong><em><strong><em>Tabl 2.2 Cyfraniad ynni at y pum dull o weithio<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Dull o Weithio<\/strong><\/td><td><strong>Cyfraniad y sector hwn<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Hirdymor<\/td><td>Mae\u2019r sector trafnidiaeth yn buddsoddi mewn seilwaith cynaliadwy, cerbydau allyriadau isel, a systemau trafnidiaeth integredig i sicrhau rhwydwaith carbon isel gwydn ar gyfer cenedlaethau\u2019r dyfodol.<\/td><\/tr><tr><td>Atal<\/td><td>Mae mesurau rhagweithiol fel hyrwyddo teithio llesol, gwella hygyrchedd trafnidiaeth gyhoeddus, a lleihau dibyniaeth ar geir preifat yn helpu i leihau allyriadau, i wella ansawdd aer, ac i atal rigiau amgylcheddol ac iechyd yn y dyfodol.<\/td><\/tr><tr><td>Integreiddio<\/td><td>Mae mentrau trafnidiaeth yn cyd-fynd ag amcanion economaidd, cymdeithasol, ac amgylcheddol ehangach, gan gynnwys cefnogi swyddi lleol, gwellla llesiant cymunedol, a chyfrannu at dargedau datgarboneiddio cenedlaethol.<\/td><\/tr><tr><td>Cydweithio<\/td><td>Mae partneriaehau traws-sector gydag awdurdodau lleol, busnesau, a chymunedau yn cyflymu arloesedd, rhannu gwybodaeth, a\u2019r ddarpariaeth o atebion trafnidiaeth integredig.<\/td><\/tr><tr><td>Cynnwys<\/td><td>Mae ymgysylltu \u00e2 rhanddeiliaid a chymunedau wedi\u2019i ymwreiddio yng nghynllunio a darpariaeth prosiectau, gan sicrhau bod buddiannau a blaenoriaethau lleol yn cael eu hadlewyrchhu mewn datblygiadau trafnidiaeth.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h5 id=\"beth-sy-n-llunio-r-sector-heddiw\" class=\"wp-block-heading\">Beth sy\u2019n llunio\u2019r sector heddiw?<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r sector trafnidiaeth yn cwmpasu dulliau teithio sy\u2019n cynnwys teithio llesol, trafnidiaeth gyhoeddus a cherbydau preifat yn ogystal \u00e2 thechnolegau digidol a chlyfar sy\u2019n dod i\u2019r amlwg sy\u2019n cynorthwyo teithio. Mae\u2019r sector yn cael ei lunio gan ysgogiadau polisi datganoledig a\u2019r DU gyfan, a Llywodraeth Cymru sydd \u00e2 chyfrifoldeb am y rhan fwyaf o agweddau ar gynllunio trafnidiaeth, darpariaeth, a datblygu seilwaith. Fodd bynnag, mae amrywiaeth o bartneriaid a rhanddeiliaid eraill yn hollbwysig i\u2019r ddarpariaeth o wasanaethau trafnidiaeth aml-ddull yng Nghymru, fel y trafodir yn Adran 2.3.<br><br>Ar y lefel polisi strategol, mae SDC, sy\u2019n cwmpasu\u2019r cyfnod hyd at 2040, yn pennu\u2019r weledigaeth uniongyrchol ar gyfer system drafnidiaeth hygyrch, gynaliadwy, a charbon isel. Mae\u2019n pwysleisio\u2019r angen i symud oddi wrth ddefnyddio eir preifat tuag at ddulliau mwy cynaliadwy ac yn sail i ymrwymiad Llywodraeth Cymru i fynd i\u2019r afael \u00e2 newid hinsawdd, gwella iechyd y cyhoedd, a chefnogi ffyniant economaidd cynhwysol:<br><br><em>\u201cByddwn yn annog pobl yn weithredol i gefnu ar geir preifat a throi at ddulliau trafnidiaeth mwy cynaliadwy ar gyfer y rhan fwyaf o\u2019u teithiau.<\/em><br><br>Byddwn yn buddsoddi mewn gwasanaethau a seilwaith trafnidiaeth carbon isel, hygyrch, effeithlon a chynaliadwy sy&#8217;n galluogi rhagor o bobl i gerdded, beicio a defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, a defnyddio cerbydau allyriadau isel\u201d .<br><br>Mae SDC yn ei gwneud yn ofynnol i benderfyniadau am bolisi a buddsoddiad trafnidiaeth gael eu llywio gan yr Hierarchaeth Trafnidiaeth Gynaliadwy, sy\u2019n blaenoriaethu cerdded a beicio o flaen dulliau eraill.<br><br>Mae polisi trafnidiaeth yng Nghymru yn esblygu\u2019n gyflym mewn ymateb i newid hinsawdd, newidiadau economaidd, a phryderon tegwch cymdeithasol cynyddol. Er mai Llywodraeth Cymru sy\u2019n gyfrifol am y rhan fwyaf o agweddau ar gynllunio a darparu trafnidiaeth, dylanwadir ar y sector hefyd gan fframweithiauar gyfer y DU gyfan ac ymrwymiadau rhyngwladol.<br><br>Mae polisi diweddar, yn enwedig drwy SDC, wedi symud oddi wrth gynllunio sy\u2019n canolbwyntio ar geir tuag at bwyslais ar systemau trafnidiaeth cynaliadwy, hygyrch, ac integredig. Mae\u2019r newid hwn yn cefnogi nodau ehangach fel cyrraedd sero net erbyn 2050, gwella iechyd y cyhoedd, a chryfhau cysylltedd cymdeithasol a rhanbarthol. Mae Llywodraeth Cymru wedi hyrwyddo newid dulliau teithio ac wedi gwella diogelwch trwy gyfres o fesurau, gan gynnwys pennu trothwyon uchel ar gyfer cynlluniau ffordd newydd yn rhan o\u2019r Adolygiad Ffyrdd, buddsoddi mewn teithio llesol, a chyflwyno terfynau cyflymder diofyn o 20mya mewn ardaloedd trefol.<br><br>Cymru yw un o\u2019r ychydig wledydd i ymgorffori datblygu cynaliadwy mewn cyfraith, trwy Ddeddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol (Cymru) 2015. O ganlyniad, mae polisi yn cynnig fframwaith i drafnidiaeth beidio \u00e2 chael ei hystyried ar wah\u00e2n ond fel ysgogiad i gyflawni canlyniadau cymdeithasol hirdymor (fodd bynnag, fel y trafodir yn ddiweddarach, ceir heriau eglur yn ymarferol).<br><br>Mae Tabl 2.3 yn cynnig crynodeb o\u2019r dogfennau deddfwriaethol, polisi a chanllaw perthnasol sy\u2019n llunio\u2019r sector trafnidiaeth yng Nghymru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong><em>Tabl 2.3: Cyd-destun Deddfwriaethol a Pholisi<\/em><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td><strong>Categori<\/strong><\/td><td><strong>Dogfen Ddeddfwriaethol \/ Polisi \/ Canllaw<\/strong><\/td><td><strong>Perthnasedd i\u2019r adolygiad sector hwn<\/strong><\/td><td><strong>Cyfeirnod y ddogfen\/dolen<\/strong><\/td><\/tr><\/thead><tbody><tr><td rowspan=\"2\">Rhyngwladol<\/td><td>Cytundeb Rhyngwladol Paris (2015)<\/td><td>Yn ymrwymo Cymru (drwy\u2019r DU) i leihau allyriadau nwyon t\u0177 gwydr, gan ysgogi ymdrechion datgarboneiddio trafnidiaeth.<\/td><td>Confensiwn Fframwaith y Cenhedloedd Unedig ar Newid Hinsawdd (2015) \u2013 <a href=\"https:\/\/unfccc.int\/process-and-meetings\/the-paris-agreement\">Cytundeb Paris<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Nodau Datblygu Cynaliadwy (SDGs) y Cenhedloedd Unedig<\/td><td>Yn cefnogi trafnidiaeth gynhwysol, ddiogel, wydn, a chynaliadwy yn rhan o dargedau datblygu byd-eang.<\/td><td>Y Cenhedloedd Unedig (2016) \u2013 <a href=\"https:\/\/sdgs.un.org\/goals\">Yr 17 Nod<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Y DU<\/td><td>Deddf Newid Hinsawdd y DU (2008)<\/td><td>Yn rhwymo Cymru mewn cyfraith i gyfrannu at gyllidebau carbon y DU gyfan, gan gynnwys gostyngiadau mawr i allyriadau trafnidiaeth.<\/td><td>Llywodraeth y DU (2008) \u2013 <a href=\"https:\/\/www.legislation.gov.uk\/cy\/ukpga\/2008\/27\/contents\">Deddf Newid Hinsawdd 2008<\/a><\/td><\/tr><tr><td rowspan=\"14\">Cymru<\/td><td>Deddf Teithio Llesol (Cymru) 2013<\/td><td>Yn hyrwyddo cerdded a beicio ar gyfer teithiau bob dydd drwy ddyletswyddau cyfreithiol ar awdurdodau lleol.<\/td><td>Llywodraeth Cymru (2013) \u2013 <a href=\"https:\/\/cyfraith.llyw.cymru\/deddf-teithio-llesol-cymru-2013\">Y Ddeddf Teithio Llesol (Cymru)<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Rheoliadau Safonau Ansawdd Aer (Cymru) 2010<\/td><td>Yn rhoi Cyfarwyddebau\u2019r UE (2008\/50\/EC a 2004\/107\/EC) ar waith yng nghyfraith Cymru\u2014gen bennu gwerthoedd terfyn, fframweithiau mesur, a dyletswyddau cynllunio gweithredol.<\/td><td>Llywodraeth Cymru (2010) \u2013 <a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/rheoliadau-safonau-ansawdd-aer-cymru\">Rheoliadau Safonau Ansawdd Aer (Cymru)<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Cynllun Aer Gl\u00e2n i Gymru: Awyr Iach, Cymru Iach<\/td><td>Yn pennu strategaeth bolisi gynhwysfawr yn mynd i\u2019r afael \u00e2 lleihau llygryddion, newid ymddygiad, mesurau lleol a chenedlaethol, gan gynnwys Parthau Aer Gl\u00e2n a chanllawiau ar losgi domestig a thrafnidiaeth.<\/td><td>Llywodraeth Cymru (2020) \u2013 <a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/cynllun-aer-glan-i-gymru-awyr-iach-cymru-iach\">Cynllun Aer Gl\u00e2n i Gymru: Awyr Iach, Cymru Iach<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol (Cymru) 2015<\/td><td>Yn ei gwneud yn ofynnol o dan y gyfraith i drafnidiaeth gefnogi llesiant cymdeithasol, amgylcheddol, ac economaidd hirdymor.<\/td><td>Llywodraeth Cymru (2015) \u2013 <a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/llesiant-cenedlaethaur-dyfodol-cymru\">Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Cymru\u2019r Dyfodol: y Cynllun Cenedlaethol 2040 (2019)<\/td><td>Fframwaith datblygu gofodol cenedlaethol yn cysoni defnydd tir a thrafnidiaeth.<\/td><td>Llywodraeth Cymru (2019) \u2013 <a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/cymrur-dyfodol-y-cynllun-cenedlaethol-2040\">Cymru\u2019r Dyfodol: y cynllun cenedlaethol 2040<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Strategaeth Drafnidiaeth Cymru \u2013 Llwybr Newydd (2021)<\/td><td>Yn cyflwyno gweledigaeth 2040 ar gyfer system drafnidiaeth garbon isel gynaliadwy a chynhwysol.<\/td><td>Llywodraeth Cymru (2021) \u2013 Llwybr Newydd: <a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/llwybr-newydd-strategaeth-drafnidiaeth-cymru-2021\">Strategaeth Drafnidiaeth Cymru<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Cymru Sero Net \u2013 Cyllideb Garbon 2 (2021\u20132025)<\/td><td>Yn gosod targedau lleihau allyriadau; mae trafnidiaeth yn faes o bwyslais allweddol ar gyfer newid.<\/td><td>Llywodraeth Cymru (2021) \u2013 <a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/cymru-sero-net-cyllideb-garbon-2\">Cymru Sero Net: Cyllideb Garbon 2<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Canllawiau Ddeddf Teithio Llesol (2021)<\/td><td>Yn darparu canllawiau statudol i awdurdodau lleol ar sut i gyflawni eu dyletswyddau o dan Ddeddf Teithio Llesol (Cymru) 2013.<\/td><td>Llywodraeth Cymru (2021) \u2013 <a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/canllawiau-ddeddf-teithio-llesol\">Canllawiau Ddeddf Teithio Llesol<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Strategaeth gwefru cerbydau trydan ar gyfer Cymru (2021)<\/td><td>Yn amlinellu gallu gwefru presennol yng Nghymru a gwelliannau yn y dyfodol.<\/td><td>Llywodraeth Cymru (2021) \u2013 <a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/strategaeth-gwefru-cerbydau-trydan-ar-gyfer-cymru\">Strategaeth gwefru cerbydau trydan ar gyfer Cymru<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Cynllun Cyflawni Cenedlaethol ar gyfer Trafnidiaeth (2022\u20132027)<\/td><td>Yn darparu\u2019r cynllun gweithredu ar gyfer rhoi Strategaeth Drafnidiaeth Cymru ar waith ar draws pob dull teithio.<\/td><td>Llywodraeth Cymru (2023) \u2013 <a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/cynllun-cyflawni-cenedlaethol-ar-gyfer-trafnidiaeth-2022-i-2027\">Cynllun cyflawni cenedlaethol ar gyfer trafnidiaeth 2022 i 2027<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Diwygio Bysiau \/ Bil Bysiau Arfaethedig (2025)<\/td><td>Ei nod yw creu rhwydwaith bysiau a reolir yn gyhoeddus sy\u2019n ddibynadwy, yn fforddiadwy, ac wedi\u2019i integreiddo\u2019n llawn.<\/td><td>Llywodraeth Cymru (2025) \u2013 <a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/bil-gwasanaethau-bysiau-cymru-trosolwg\">Bil Gwasanaethau Bysiau (Cymru): trosolwg<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Yr Adolygiad Ffyrdd (2021)<\/td><td>Buddsoddiad yn seilwaith y dyfodol wedi\u2019i gysoni \u00e2 nodau hinsawdd Cymru, yn enwedig y targed o gyrraedd allyriadau sero net erbyn 2050. O ganlyniad, fe wnaeth y llywodraeth ganslo neu atal dros dro y mwyafrif o gynlluniau ffyrdd newydd, a oedd yn newid polisi sylweddol.<\/td><td>Llywodraeth Cymru (2021) \u2013 <a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/adolygiad-ffyrdd\">Adolygiad Ffyrdd<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Adroddiad Burns (2020)<\/td><td>Yn cyflwyno gweledigaeth ar gyfer trawsnewid trafnidiaeth gyhoeddus yn Ne-ddwyrain Cymru. Nod yr Adroddiad yw sefydlu opsiynau yn hytrach na Thraffordd yr M4 wedi\u2019i hail-alinio<\/td><td>Comisiwn Trafnidiaeth De-ddwyrain Cymru (2020) \u2013 <a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/comisiwn-trafnidiaeth-de-ddwyrain-cymru-argymhellion-terfynol\">Argymhellion Terfynol<\/a><\/td><\/tr><tr><td>Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol y Dyfodol&nbsp; \u2013 yn dod i\u2019r amlwg o 2025\/6 ymlaen<\/td><td>Galluogi cydgysylltiad rhanbarthol o gynllunio trafnidiaeth yn cyd-fynd \u00e2 blaenoriaethau cenedlaethol, \u00e2 phwyslais ar y bum mlynedd nesaf.<\/td><td>Llywodraeth Cymru (2025) \u2013 <a href=\"https:\/\/www.llyw.cymru\/cynlluniau-trafnidiaeth-rhanbarthol-gwella-teithio-yn-eich-ardal\">Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol: Gwella Teithio yn Eich Ardal<\/a><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong>Adolygiad Ffyrdd Cymru<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yr hyn sydd o bwys penodol yn Nhabl 2 yw adolygiad Ffyrdd Cymru. Yn 2023, cwblhaodd Llywodraeth Cymru ei Hadolygiad Ffyrdd gynhwysfawr, asesiad pwysig o brosiectau adeiladu ffyrdd pwysig ledled y wlad. Nod yr adolygiad, a arweiniwyd gan banel annibynnol, oedd cysoni buddsoddiad mewn seilwaith yn y dyfodol \u00e2 nodau hinsawdd Cymru, yn enwedig y targed o gyrraedd allyriadau sero net erbyn 2050, a chyda\u2019r blaenoriaethau a nodir yn Strategaeth Drafnidiaeth Cymru. O ganlyniad, fe wnaeth y llywodraeh ganslo neu atal dros dro y mwyafrif o gynlluniau ffyrdd newydd, a oedd yn newid polisi sylweddol oddi wrth ddatblygiad wedi\u2019i arwain gan geir o blaid trafnidiaeth gyhoeddus a theithio llesol. Cyflwynodd yr adolygiad bedwar prawf newydd ar gyfer prosiectau ffyrdd yn y dyfodol: ni ddylent gynyddu allyriadau carbon, ni ddylent annog defnydd o geir, ni ddylent gael effaith niweidiol ar fioamrywiaeth, ac mae\u2019n rhaid iddynt gefnogi newid dulliau teithio. Fe wnaeth y dull beiddgar hwn wneud cynaliadwyedd amgylcheddol a rheoli galw yn ganolog i waith cynllunio trafnidiaeth yng Nghymru.<br><br>Ym mis Gorffennaf 2025, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru fersiwn wedi\u2019i diweddaru o\u2019i harweiniad ar arfarnu trafnidiaeth (WelTAG) , yn nodi y gellir ystyried cynigion sy\u2019n cynnwys ffyrdd newydd neu addasiadau i ffyrdd a fydd yn cynyddu capasiti ceir preifat yn sylweddol os ydynt yn bodloni\u2019n amlwg o leiaf un o\u2019r amcanion canlynol:<br>\u25cf Cefnogi newid dulliau teithio a lleihau allyriadau carbon.<br>\u25cf Gwella diogelwch trwy newidiadau cymesur.<br>\u25cf Addasu seilwaith presennol i sicrhau gwydnwch yn erbyn effeithiau newid hinsawdd.<br>\u25cf Darparu mynediad a chysylltedd at swyddi a chanolfannau economaidd mewn ffordd sy\u2019n cefnogi newid dulliau teithio.<br><br>Mae hwn yn esblygiad sylweddol o\u2019r Adolygiad Ffyrdd Gwreiddiol. Mae\u2019r canllawiau wedi\u2019u diweddaru yn cadw bwriad craidd yr Adolygiad Ffyrdd o flaenoriaethu cynaliadwyedd, newid dulliau teithio, a gwydnwch yn erbyn newid hinsawdd, ond yn caniatau mwy o hyblygrwydd ar gyfer ymyriadau ffyrdd cymesur sy\u2019n benodol i gyd-destun lle maent yn cefnogi amcanion strategol wedi\u2019u diffinio\u2019n dda.<br><br>Un cwestiwn strategol ehangach a godwyd gan yr Adolygiad Ffyrdd, ond na chafodd ei ateb yn bendant, yw\u2019r cydbwysedd hirdymor rhwng buddsoddiad mewn cynnal a chadw asedau ffyrdd presennol a darparu seilwaith ffyrdd newydd. Er bod yr Adolygiad yn pwysleisio aliniad hinsawdd a rheoli galw, mae hefyd yn amlygu\u2019n ymhlyg cyflwr llawer o rwydwaith ffyrdd presennol Cymru a\u2019r heriau cynnal a chadw a gwydnwch cynyddol y mae\u2019n eu hwynebu.<br><br> Mewn gweithgarwch cysylltiedig, cynhaliodd Llywodraeth Cymru adolygiad o\u2019r gwaith cynnal a chadw ar y Rhwydwaith Ffyrdd Strategol yng Nghymru gan ystyried priodoldeb y Rhaglen Adnewyddu Asedau Mawr (MAR). Gwnaeth Adolygiad Lugg , a adroddodd yn 2023, 15 o argymhellion ar gyfer rhaglenni cynnal a chadw yn y dyfodol yn canolbwyntio ar sicrhau bod gwaith cynnal a chadw yn cael ei gynllunio\u2019n ofalus, yn unol \u00e2 strategaeth trafnidiaeth ehangach, yn canolbwyntio ar ddiogelwch ac uniondeb hirdymor, a\u2019i arwain gan feini prawf buddsoddi clir.<br><br>Mae dulliau rhyngwladol, fel yr egwyddor \u201cei drwsio gyntaf\u201d a fabwysiadwyd yn yr Unol Daleithiau , yn blaenoriaethu cynnal a chadw ac uwchraddio seilwaith presennol cyn ehangu rhwydweithiau, ar y sail bod hyn yn cynnig gwell gwerth am arian, yn gwella diogelwch, ac yn cynyddu gwyndwch yn erbyn newid hinsawdd. Yng nghyd-destun Cymru, mae hyn yn codi ystyriaeth bwysig: pa un a allai parhau i flaenoriaethu cynnal a chadw ac addasu\u2019r rhwydwaith ffyrdd presennol, yn hytrach nag adeiladu ffyrdd newydd, gynnig ymateb mwy effeithiol i newid hinsawdd, cyflwr asedau, a chyfyngiadau ariannu, cyn belled ag y bo\u2019r rhwydwaith yn cael ei wneud i weithio\u2019n well ac yn fwy dibynadwy i ddefnyddwyr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong>Buddsoddiad a mentrau allweddol presennol<\/strong><\/strong><br><br>Mae Adroddiad Burns , a gomisiynwyd mewn ymateb i heriau hirsefydlog yn ymwneud \u00e2 thagfeydd a chysylltedd ar hyd coridor Caerydd i Gasnewydd, yn cyflwyno gweledigaeth ar gyfer trawsnewid trafnidiaeth gyhoeddus yn Ne-ddwyrain Cymru. Nod yr Adroddiad yw sefydlu opsiynau yn hytrach na Thraffordd yr M4 wedi\u2019i hail-alinio. Un o argymhellion allweddol yr adroddiad yw cyflwyno cyfres o orsafoedd rheilffordd newydd rhwng Caerdydd a Phont Hafren, wedi\u2019u lleoli\u2019n strategol i wella mynediad at opsiynau trafnidiaeth cynaliadwy i gymunedau lleol.<br><br>Mae\u2019r Llywodraeth y DU wedi addo o leiaf \u00a3445 miliwn dros ddeng mlynedd i uwchraddio seilwaith rheilffyrdd Cymru. Bydd y cyllid yn cefnogi trydaneiddio, gorsafoedd newydd, gwelliannau i groesfannnau rheilffordd, ac uwchraddio rheilffyrdd ar draws Gogledd a De Cymru. Mae mentrau allweddol a gefnogir yn cynnwys cysylltiadau rhwng Caerdydd a Phont Hafren, fel yr argymhellir yn Adroddiad Burns, a chanolfannau diwydiannol yng Ngogledd Cymru, gyda\u2019r nod o wella mynediad i gymudwyr, cefnogi gweithgynhyrchu uwch, a mynd i\u2019r afael \u00e2 degawdau o danfuddsoddiad. Er bod y \u00a3445 miliwn yn hanfodol ar gyfer bwrw ymlaen \u00e2\u2019r cynlluniau pwysig hyn, ceir gwaith ymchwil nodedig sy\u2019n dynodi nad yw Cymru yn derbyn ei chyfran deg o gyllid ar gyfer prosiectau rheilffyrdd. Un cyfrannwr allweddol at hyn yw dosbarthiad HS2 fel prosiect Cymru-Lloegr, yr amcangyfrifir y bydd Cymru yn colli \u00a3845 miliwn o gyllid rhwng 2016\/17 a 2029\/30.<br><br>Mae\u2019r cynlluniau Metro yng Nghymru yn rhaglen uchelgeisiol o fuddsoddiad a thrawsnewid yn seilwaith trafnidiaeth gyhoeddus y wlad. Mae Cam 1 Metro De Cymru ar gam datblygedig, ar \u00f4l sicrhau gwelliannau sylweddol i gysylltedd rhwng Caerdydd, Casnewydd ar Cymoedd eisoes. Gan adeiladu ar y momentwm hwn, mae cynigion ar gyfer Metro Gogledd Cymru a Metro Bae Abertawe a Gorllewin Cymru yn ceisio ymestyn y buddion hyn i ranbarthau sydd wedi dioddef cysylltedd gwaeth yn hanesyddol. Trwy hwyluso mynediad haws at swyddi, addysg, a gwasanaethau, a galluogi datblygiad sy\u2019n seiliedig ar systemau trafnidiaeth, mae gan y cynlluniau Metro y potensial i drawsnewid sut mae pobl yn byw, yn gweithio, ac yn teithio ledled Cymru.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"pwy-sy-n-gyfrifol\" class=\"wp-block-heading\">Pwy sy\u2019n gyfrifol?<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae llywodraethiant trafnidiaeth yng Nghymru yn gweithredu o fewn fframwaith datganoledig, sy\u2019n golygu mai Llywodraeth Cymru sydd \u00e2\u2019r rhan fwyaf o bwerau a chyfrifoldebau trafnidiaeth. Mae hyn yn galluogi penderfyniadau polisi a buddsoddi i adlewyrchu daearyddiaeth, blaenoriaethau cymdeithasol, a chyd-destun deddfwriaethol unigryw Cymru \u2013 yn enwedig Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol (Cymru) 2015, sy\u2019n ei gwneud yn ofynnol i bob corff cyhoeddus weithio tuag at ganlyniadau cynaliadwy hirdymor.<br><br>Darperir trafnidiaeth yng Nghymru trwy gymysgedd o gyrff cenedlaethol, rhanbarthol, a lleol, pob un \u00e2 dyletswyddau statudol ac anstatudol, swyddogaethau cyflawni, a chyfrifoldebau strategol diffinedig. Mae Llywodraeth Cymru yn pennu cyfeiriad polisi cenedlaethol drwy strategaethau fel Llwybr Newydd ac yn ariannu rhaglenni mawr fel systemau Metro a gwelliannau i deithio llesol. Mae Trafnidiaeth Cymru (TrC), corff hyd braich anstatudol sy\u2019n gyfrifol am ddarpariaeth a chydgysylltiad gweitthredol ar draws dulliau teithio, gan gynnwys seilwaith rheilffyrdd, bysiau, a theithio llesol hefyd ym mherchnogaeth lwyr Llywodraeth Cymru.<br><br>Mae awdurdodau lleol yn cadw cyfrifoldeb am reoli priffyrdd, parcio, a chyflawnio gwelliannau i drafnidiaeth leol. Yn y cyfamser, mae Cyd-bwyllgorau Corfforedig sydd newydd gael eu ffurfio yn gyfrifol am ddatblygu Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol i sefydlu dull cydgysylltiedig o gynllunio trafnidiaeth ar draws rhanbarthau.<br><br>Mae gweithredwyr, rheoleiddwyr, a sefydliadau gwirfoddol a chymunedol hefyd yn cyflawni swyddogaethau hollbwysig. Wrth i Gymru symud tuag at fwy o integreiddio dulliau teithio, diwygio trafnidiaeth gyhoeddus a gweithio rhanbarthol, rhagwelir y bydd y rhanddeiliaid hyn yn esblygu yn unol \u00e2 hynny, \u00e2 chydweithrediad cryfach, cyfrifoldebau a rennir, a phwyslais ar werth cymdeithasol hirdymor.<br><br>Mae Tabl 2.4 yn cynnig crynodeb o\u2019r rhanddeiliaid allweddol yng Nghymru, gan gynnwys manylion ar eu cylchoedd gwaith. Mae hyn yn dangos bod y sector yn gymhleth, ag amrywiaeth eang o sefydliadau ar lefel y DU a Chymru yn gyfrifol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong><em>Tabl 2.4: Rhanddeiliaid Allweddol<\/em><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td><strong>Categori<\/strong><\/td><td><strong>Sefydliad<\/strong><\/td><td><strong>Swyddogaeth<\/strong><\/td><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Llywodraeth Genedlaethol<\/td><td>Llywodraeth Cymru<\/td><td>Yn pennu polisi trafnidiaeth cenedlaethol (e.e. Llwybr Newydd), yn dyrannu cyllid ar gyfer seilwaith a gwasanaethau, yn arwain ar ymdrechion datgarboneiddio a chynaliadwyedd, ac yn goruchwylio deddfwriaeth sy\u2019n ymwneud \u00e2 thrafnidiaeth, er enghraifft Ddeddf Teithio Llesol (Cymru) 2013. Mae\u2019n darparu goruchwyliaeth strategol o Trafnidiaeth Cymru ac Asiantau Priffyrdd, gan gyd-gysylltu gyda chyrff rhanbarthol a lleol i alinio cynllunio a chyflawni trafnidiaeth \u00e2 blaenoriaethau cenedlaethol. Yn cydweithredu \u00e2 Llywodraeth y DU ar faterion trafnidiaeth heb eu datganoli a thrawsffiniol sy\u2019n effeithio ar Gymru.<\/td><\/tr><tr><td>Llywodraeth Genedlaethol<\/td><td>Llywodraeth y DU<\/td><td>Yn gyfrifol am swyddogaethau trafnidiaeth heb eu datganoli sy\u2019n effeithio ar Gymru, gan gynnwys goruchwylio masnachfreintiau rheilffordd Cymru a\u2019r Gororau y tu hwnt i wasanaethau datganoledig. Yn gosod polisi rheilffyrdd ledled y DU, yn ariannu ac yn goruchwylio gwaith rheoli a chynnal a chadw y rhan fwyaf o\u2019r seilwaith rheilffyrdd yng Nghymru (ac eithrio Rheilffyrdd Craidd y Cymoedd) gan Network Rail. Yn arwain ar faterion trafnidiaeth trawsffiniol, rheoleiddio materion hedfanaeth, morol, a chludiant ar y ffyrdd. Yn gweithio ar y cyd \u00e2 Llywodraeth Cymru ar fuddsoddiad trafnidiaeth strategol a rheoli masnachfreintiau rheilffordd.<\/td><\/tr><tr><td>Corff Cenedlaethol<\/td><td>Trafnidiaeth Cymru (TrC)<\/td><td>Partner darparu hyd braich ym mherchnogaeth lwyr Llywodraeth Cymru ar gyfer gwasanaethau rheilffyrdd, teithio llesol, seilwaith, a chymorth cynllunio. Yn arwain rhaglenni Metro ac integreiddio aml-ddull.<\/td><\/tr><tr><td>Cyrff Rhanbarthol<\/td><td>Cyd-bwyllgorau Corfforedig<\/td><td>Cyrff rhanbarthol statudol sy\u2019n gyfrifol am baratoi Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol, strategaeth economaidd, a chynllunio defnydd tir strategol.<\/td><\/tr><tr><td>Awdurdodau Lleol<\/td><td>22 o Awdurdodau Lleol Cymru<\/td><td>Yn rheoli priffyrdd lleol, parcio, diogelwch ar y ffyrdd, a\u2019r ddarpariaeth o seilwaith teithio llesol. Dyletswyddau statudol o dan Ddeddf Teithio Llesol 2013, Deddf Priffyrdd 1980, Deddf Rheoleiddio Traffig Ffyrdd 1984 a Deddf Rheoli Traffig 2004.<\/td><\/tr><tr><td>Partneriaid Darparu (y DU)<\/td><td>Network Rail<\/td><td>Yn rheoli ac yn cynnal a chadw\u2019r rhan fwyaf o\u2019r rhwydwaith rheilffyrdd yng Nghymru, ac eithrio ar gyfer llinellai Craidd y Cymoedd a reolir gan TrC.<\/td><\/tr><tr><td>Partneriaid Darparu (Cymru)<\/td><td>Asiantau Cefnffyrdd (De Cymru a Gogledd a Chanolbarth Cymru)<\/td><td>Yn rheoli ac yn cynnal a chadw\u2019r rhwydwaith ffyrdd strategol (cefnffyrdd a thraffyrdd) ar ran Llywodraeth Cymru, gan gynnwys cynnal a chadw, diogelwch ac ymateb brys.<\/td><\/tr><tr><td>Rheoleiddwyr<\/td><td>Y Swyddfa Rheilffyrdd a Ffyrdd (ORR) (ledled y DU \u00e2 pherthnasedd i Gymru)<\/td><td>Yn rheoleiddio diogelwch a pherfformiad y system reilffyrdd, gan gynnwys gweithrediadau Rheilffyrdd TrC a Network Rail yng Nghymru.<\/td><\/tr><tr><td>Gweithredwy<\/td><td>Gweithredwyr Trafnidiaeth (e.e. Rheilffyrdd TrC, Stagecoach, Arriva)<\/td><td>Yn darparu gwasanaethau trafnidiaeth gyhoeddus o dan gontract neu drwydded. Mae Rheilffyrdd TrC yn gweithredu gwasanaethau Cymru a\u2019r Gororau, gan gynnwys rhwydwaith Llinellau\u2019r Cymoedd yn Ne Cymru, tra bod bysiau yn rhedeg ar lwybrau masnachol yn nodweddiadol. Hefyd yn cynnwys gweithredwyr ar lefel y DU fel GWR.<\/td><\/tr><tr><td>Y Sector Cyhoeddus a\u2019r Trydydd Sector<\/td><td>Trafnidiaeth Gymunedol \/ Grwpiau Grwpiau Eiriolaeth Teithwyr \/ Cyrff Anllywodraethol<\/td><td>Yn darparu trafnidiaeth i\u2019r rhai \u00e2 mynediad cyfyngedig ac yn eirioli dros anghenion defnyddwyr, yn enwedig cymunedau gwledig, anabl, neu incwm isel.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h4 id=\"y-sefyllfa-bresennol\" class=\"wp-block-heading\"><a>Y Sefyllfa Bresennol<\/a><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r adran hon yn cyflwyno dealltwriaeth sylfaenol o\u2019r sector trafnidiaeth yng Nghymru, gan gyflwyno\u2019r sefyllfa bresennol ar draws pob dull teithio, gan gynnwys teithio llesol, trafnidiaeth gyhoeddus a thrafnidiaeth breifat. Mae\u2019n dod \u00e2 data sydd ar gael ynghyd i amlinellu problemau trawsbynciol allweddol ac amlygu\u2019r heriau presennol i ddarpariaeth. Mae\u2019r pwyslais ar nodi risgiau, problemau a heriau a datblygu darlun eglur a ffeithiol o\u2019r amodau presennol i hysbysu cynllunio a phenderfyniadau yn y dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"perthynas-a-chynllunio-defnydd-tir\" class=\"wp-block-heading\">Perthynas \u00e2 Chynllunio Defnydd Tir<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Trafnidiaeth Gynaliadwy mewn Datblygiadau Newydd<\/strong><br><br>Cysyniad cynllunio gofodol yw datyblygiad sy\u2019n seiliedig ar drafnidiaeth, sy\u2019n canolbwyntio ar dai, gwaith, ac amwynderau o fewn pellter cerdded rhwydd o drafnidiaeth gyhoeddus o ansawdd uchel, i annog teithio cynaliadwy rhwng y gwahanol gyrchfannau hyn. Er i drafnidiaeth gynaliadwy a datblygiad sy\u2019n seiliedig ar drafnidiaeth fod yn flaenoraeth defnydd tir a chynllunio trafnidiaeth ers degawdau (\u00e2 phwysigrwyydd trafnidiaeth gynaliadwy wedi\u2019i seilio ar hyn o bryd gan gynnwys yr Hierarchaeth Drafnidiaeth yn Rhifyn 1221 Polisi Cynllunio Cymru a SDC), mae\u2019n amlwg bod safloedd yn dal i gael eu datblygu mewn lleoliadau anghynaliadwy.<br><br> Mae lleoli datblygiadau newydd mewn lleoliadau nad ydynt yn cael eu gwasanaethu gan drafnidiaeth gynaliadwy yn golygu bod meddianwyr newydd yn gwbl ddibynnol ar eu ceir gan eu bod wedi\u2019u lleoli yn rhy bell i ffwrdd o wasanaethau bob dydd, cyfleusterau a swyddi. Mae blerdwf trefol yn gwaethygu\u2019r broblem gan fod tai newydd yn cael eu hatodi i estyniadau trefol hanesyddol a arweinir gan adeiladau preswyl ac sy\u2019n llawn ceir. Mae ymdrechion i leoli gwasanaethau a chyfleusterau newydd yn yr ardaloedd hyn yn anneniadol i fuddsoddiad oherwydd y dalgylch bach a mas critigol cyfyngedig o ddefnyddwyr posibl yn y dyfodol. Lle mae gwasanaethau a chyfleusterau yn cael eu cynnig, maent yn llawn problemau hyfywedd. Mae\u2019r mas critigol cyfyngedig ar gyfer defnyddwyr y dyfodol hefyd yn effeithio ar y posibilrwydd o rwydweithiau trafnidiaeth gyhoeddus yn ehangu i safleoedd datblygu newydd. Mae hyn yn arbennig o wir i wasanaethau bysiau.<br><br>Prin yw\u2019r data neu\u2019r adroddiadau cyhoeddedig i gadarnhau\u2019r broblem hon ar hyn o bryd; fodd bynnag, mynegwyd pryderon gan randdeiliaid allweddol ar draws sector trafnidiaeth Cymru, a nodwyd y broblem hon yn y gweithdy a gynhaliwyd i hysbysu\u2019r astudiaeth hon. Amlygodd rhanddeiliaid bod:<br><br>\u25cf Safloedd yn parhau i gael eu cyflwyno mewn lleoliadau anghynaliadwy, sy\u2019n dibbynnu ar fynediad \u00e2 char; neu<br>\u25cf Fod safleoedd yn cael eu darparu mewn lleoliadau \u00e2\u2019r potensial i fod yn gynaliadwy pe bai seilwaith trafnidiaeth yn cael ei ddatblygu, ond nid yw seilwaith yr ymrwymwyd iddo bob amser yn cael ei ddarparu, neu ei ddarparu\u2019n ddigon cynnar.<br><br>Cyflwynir y rhan fwyaf o ddatblygiadau newydd drwy\u2019r broses Cynllun Datblygu Lleol, sy\u2019n blaenoriaethu diwallu anghenion tai a chyflogaeth. Mae camau cynnar dethol safleoedd yn y broses hon yn dueddol o ystyried trafnidiaeth ar \u00f4l y cyfnod nodi safloedd cychwynnol yn unig, sy\u2019n golygu y gall cyfleoedd i ymgorffori trafnidiaeth gynaliadwy fod yn eilaidd yn hytrach nag wedi\u2019u hintegreiddio o\u2019r cychwyn, neu\u2019n brif egwyddor. Nid oes unrhyw rwymedigaeth ar hyn o bryd i gynllunio trafnidiaeth strategol hysbysu detholiad safleoedd cynnar, ac o\u2019r herwydd mae\u2019n ymddangos yn aml bod y broses wedi\u2019i harwain gan gyfleodd yn hytrach na chan systemau trafnidiaeth.<br><br>Wrth i sefydliadau fel Trafnidiaeth Cymru ehangu, a chyda\u2019r Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol a fabwysiadwyd yn ddiweddar (sy\u2019n cynnwys polis\u00efau ar integreiddio cynllunio gofodol a thrafnidiaeth), efallai y bydd mwy o gwmpas i dimau polisi cynllunio ymgorffori ystyriaethau trafnidiaeth gynaliadwy yn gynharach, cyn belled ag y bo cham cydweithredu ychwanegol yn cael ei gyflwyno yn y broses.<br><br>Pan fo cyfleoedd datblygu sy\u2019n seiliedig ar systemau trafnidiaeth yn cael eu nodi mewn Cynlluniau Datblygu Lleol, ceir perygl y bydd seilwaith trafnidiaeth ategol yn cael ei oedi tan ar \u00f4l i\u2019r safloedd gael eu meddianu, neu nad yw\u2019n cael ei gyflwyno o gwbl. Mae\u2019r perygl hwn yn uwch lle mae\u2019r ddarpariaeth o seilwaith yn ddibynnol ar randdeiliaid y tu allan i reolaeth Llywodraeth Cymru neu Awdurdod Lleol, yn enwedig yn achos rheilffyrdd, lle mae blaenoriaethau buddsoddi (ac eithrio Lein Graidd y Cymoedd) wedi\u2019u rhannu ar draws Cymru a Lloegr. Gallai\u2019r amrywiaeth o randdeiliaid y mae angen dibynnu arnynt, yn gysylltiedig \u00e2 chyllid ac yn cydsynio hefyd rwystro gwireddiad datblygiad sy\u2019n seiliedig ar systemau trafnidiaeth, hyd yn oed pan fydd cyfleoedd o\u2019r fath yn cael eu cydnabod.<br><br>Ar y llaw arall, awgrymodd rhanddeiliaid eraill nad yw rhai lleoliadau yng Nghymru yn addas i hybu datblygiad sy\u2019n seiliedig ar systemau trafnidiaeth na gweithredu\u2019r hierarchaeth drafnidiaeth, o ystyried eu natur wledig a\/neu\u2019r gost o ddarparu cysylltiadau trafnidiaeth gynaliadwy iddynt. Mae\u2019n bosibl felly nad oedd modd gweithredu\u2019r Hierarchaeth Drafnidiaeth yn yr un ffordd ledled Cymru gyfan ac yn enwedig yn yr ardaloedd mwyaf gwledig.<br>Gwella Darpariaeth mewn Cymunedau Presennol<br><br>Ledled Cymru, mae llawer o gymunedau sefydledig yn dal i fod wedi\u2019u tanwasanaethu gan drafnidiaeth gyhoeddus, sy\u2019n cyfyngu mynediad at swyddi, addysg, gofal iechyd, a gwasanaethau hanfodol eraill. Mae\u2019r ardaloedd hyn yn aml yn dibynnu\u2019n fawr ar geir preifat, a all gynyddu ynysigrwydd cymdeithasol i\u2019r rhai heb fynediad at gerbyd a chyfrannu at dagfeydd a phwysau amgylcheddol. Gall y diffyg opsiynau trafnidiaeth rheolaidd a dibynadwy hefyd gyfyngu cyfleoedd ar gyfer twf ac adfywio economaidd lleol a\u2019i gwneud yn anoddach i drigolion gymryd rhan lawn mewn bywyd dinesig. Dangosir hyn mewn rhannau o gefn gwlad Ceredigion, lle mae toriadau diweddar i wasanaethau bysiau yn effeithio pentrefi fel Borth wedi cyfyngu mynediad at gyflogaeth, addysg a gofal iechyd yn Aberystwyth i drigolion heb fynediad at gar .<br><br>Cyflwynwyd sawl gorsaf reilffordd newydd dros y degawd diwethaf, yn benodol i wella cysylltedd i gymunedau presennol. Mae gorsafoedd fel Energlyn a Pharc Churchill yng Nghaerffili, Pye Corner yng Nghasnewydd, a Thref Glynebwy ym Mlaenau Gwent wedi ymestyn mynediad rheilffordd i ardaloedd a oedd wedi\u2019u tanwasanaethu gan drafnidiaeth gyhoeddus yn flaenorol, gan ei gwneud yn haws i drigolion lleol deithio ar gyfer gwaith, addysg, a hamdden. Yn yr un modd, mae agor gorsaf Bow Street ger Aberystwyth wedi ailgyflwyyno gwasanaeth rheilffordd i gymuned wledig. Mae\u2019r buddsoddiadau hyn yn dangos ymrwymiad i fynd i\u2019r afael \u00e2 bylchau yn y rhwydwaith rheilffyrdd a hyrwyddo opsiynau teithio mwy cynaliadwy ar gyfer cymdogaethau sefydledig ledled Cymru. Fodd bynnag, ceir llawer o gymunedau yng Nghymru nad ydynt yn cael eu gwasanaethu gan reilffyrdd, ac mae\u2019n rhaid dibynnu ar fysiau a theithio llesol yn y lleoliadau hyn.<br><br>Mae datblygiad argymhellion Adroddiad Burns, ochr yn ochhr \u00e2 rhaglenni Metro Gogledd Cymru a Gorllewin Cymru, yn cynnig cyfleoedd sylweddol i wella cysylltedd trafnidiaeth ymhellach mewn cymunedau presennol ledled Cymru. Trwy ganolbwyntio ar orsafoedd newydd ac wedi\u2019u huwchraddio, gwasanaethau mwy rheolaidd, a gwell integreiddiad rhwng rheilffyrdd, bysiau, a theithio llesol, gall y mentrau hyn bontio bylchau yn y rhwydwaith trafnidiaeth presennol a gwneud teithio cynaliadwy yn fwy hygyrch i drigolion.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong>Gwella Darpariaeth mewn Cymunedau Presennol&nbsp;<\/strong><\/strong><br><br>Ledled Cymru, mae llawer o gymunedau sefydledig yn dal i fod wedi\u2019u tanwasanaethu gan drafnidiaeth gyhoeddus, sy\u2019n cyfyngu mynediad at swyddi, addysg, gofal iechyd, a gwasanaethau hanfodol eraill. Mae\u2019r ardaloedd hyn yn aml yn dibynnu\u2019n fawr ar geir preifat, a all gynyddu ynysigrwydd cymdeithasol i\u2019r rhai heb fynediad at gerbyd a chyfrannu at dagfeydd a phwysau amgylcheddol. Gall y diffyg opsiynau trafnidiaeth rheolaidd a dibynadwy hefyd gyfyngu cyfleoedd ar gyfer twf ac adfywio economaidd lleol a\u2019i gwneud yn anoddach i drigolion gymryd rhan lawn mewn bywyd dinesig. Dangosir hyn mewn rhannau o gefn gwlad Ceredigion, lle mae toriadau diweddar i wasanaethau bysiau yn effeithio pentrefi fel Borth wedi cyfyngu mynediad at gyflogaeth, addysg a gofal iechyd yn Aberystwyth i drigolion heb fynediad at gar .<br><br>Cyflwynwyd sawl gorsaf reilffordd newydd dros y degawd diwethaf, yn benodol i wella cysylltedd i gymunedau presennol. Mae gorsafoedd fel Energlyn a Pharc Churchill yng Nghaerffili, Pye Corner yng Nghasnewydd, a Thref Glynebwy ym Mlaenau Gwent wedi ymestyn mynediad rheilffordd i ardaloedd a oedd wedi\u2019u tanwasanaethu gan drafnidiaeth gyhoeddus yn flaenorol, gan ei gwneud yn haws i drigolion lleol deithio ar gyfer gwaith, addysg, a hamdden. Yn yr un modd, mae agor gorsaf Bow Street ger Aberystwyth wedi ailgyflwyyno gwasanaeth rheilffordd i gymuned wledig. Mae\u2019r buddsoddiadau hyn yn dangos ymrwymiad i fynd i\u2019r afael \u00e2 bylchau yn y rhwydwaith rheilffyrdd a hyrwyddo opsiynau teithio mwy cynaliadwy ar gyfer cymdogaethau sefydledig ledled Cymru. Fodd bynnag, ceir llawer o gymunedau yng Nghymru nad ydynt yn cael eu gwasanaethu gan reilffyrdd, ac mae\u2019n rhaid dibynnu ar fysiau a theithio llesol yn y lleoliadau hyn.<br><br>Mae datblygiad argymhellion Adroddiad Burns, ochr yn ochhr \u00e2 rhaglenni Metro Gogledd Cymru a Gorllewin Cymru, yn cynnig cyfleoedd sylweddol i wella cysylltedd trafnidiaeth ymhellach mewn cymunedau presennol ledled Cymru. Trwy ganolbwyntio ar orsafoedd newydd ac wedi\u2019u huwchraddio, gwasanaethau mwy rheolaidd, a gwell integreiddiad rhwng rheilffyrdd, bysiau, a theithio llesol, gall y mentrau hyn bontio bylchau yn y rhwydwaith trafnidiaeth presennol a gwneud teithio cynaliadwy yn fwy hygyrch i drigolion.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"datgarboneiddio-a-chynaliadwyedd\" class=\"wp-block-heading\">Datgarboneiddio a Chynaliadwyedd<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong>Allyriadau o\u2019r Sector Trafnidiaeth<\/strong><\/strong><br><br>Ar gyfer 2023, cynhyrchodd y sector trafnidiaeth domestig 5,644 cilodunnell o garbon deuocsid a\u2019i gyfatebol (KtCO2e), neu 16% o gyfanswm KtCO2e Cymru (34,084 KtCO2e) . Mae hyn yn is na lefelau cyn COVID-19 (6,277 KtCO2e yn 2019) ac yn dilyn y duedd hirdymor o allyriadau nwyon t\u0177 gwydr sy\u2019n gostwng yn y sector trafnidiaeth domestig. Mae\u2019r gostyngiad hwn yn adlewyrchu gostyngiad o 17.5% i allyriadau rhwng 2005 a 2023.<br><br>Arhosodd cyfran trafnidiaeth o gyfanswm yr allyriadau yn sefydlog dros yr hirdymor cyn Covid-19, ac mae cyfran trafnidiaeth o\u2019r holl allyriadau wedi cynyddu yn ystod y cyfnod hwn, fel y dangosir yn Ffigur 3.1. Ar 17%, mae trafnidiaeth yn dal i fod yn gyfrannwr sylweddol at gyfanswm yr allyriadau, sy\u2019n golygu bod angen mwy o bwyslais ar leihau allyriadau ac angen eglur am weithredu pellach os yw targedau yn mynd i gael eu bodloni. Mae\u2019r ffigur hwn yn dal i fod ar gynnydd er i allyriadau gael eu lleihau oherwydd gostyngiadau mwy mewn sectorau eraill, a\u2019r sector ynni yn bennaf. Felly er bod trafnidiaeth yn lleihau allyriadau, mae sectorau eraill yn perfformio\u2019n well.<br>\u2003<br><strong>Ffigur 3.1 Cyfanswm Allyriadau Nwyon T\u0177 Gwydr y Sector Trafnidiaeth Domestig (Cymru) 2005-2023<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"650\" height=\"403\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/transfloodcym.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8786\" style=\"width:827px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/transfloodcym.png 650w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/transfloodcym-300x186.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 650px) 100vw, 650px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae trafnidiaeth ffyrdd hefyd yn gyfrannwr mawr at ansawdd aer gwael yng Nghymru, yn enwedig mewn ardaloedd trefol ac ar hyd goriddorau ffyrdd prysur. Ceir cysylltiad cryf rhwng llygryddion fel nitrogen deuocsid (NO\u2082) a deunydd gronynnol m\u00e2n (PM\u2082.5) ag allyriadau traffig ffyrdd, a phriodolir dwy ran o dair o lygredd aer trefol yng Nghymru i drafnidiaeth ffyrdd.<br><br>Mae amlygiad i\u2019r llygryddion hyn yn gysylltiedig \u00e2 risgiau cynyddol o glefydau cardiofasgwlaidd ac anadlol, ac mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn amcangyfrif bod amlygiad hirdymor i lygredd aer yng Nghymru yn cyfateb i 1,000\u20131,400 o farwolaethau cyn pryd bob blwyddyn, \u00e2\u2019r effeithiau yn anghymesur ar blant, pobl h\u0177n a\u2019r rhai sy\u2019n mwy mewn cymunedau mwy difreintiedig. Mae mesurau i leihau allyriadau cerbydau a dibyniaeth ar geir yn sicrhau buddion ar unwaith i iechyd y cyhoedd felly, ochr yn ochr \u00e2 lleihau carbon hirdymor.<br><br>Yng Nghymru, teithiwyd cyfanswm o 30.4 biliwn cilomedr gan gerbydau ffordd yn 2024 . Mae hyn 1.6% yn is na\u2019r lefel cyn y pandemig o 30.9 biliwn cilomedr yn 2019. Mae Ffigur 3.2 yn dangos cyfanswm y cilomedrau a deithiwyd ar ffyrdd yng Nghymru rhwng 1993 a 2024 .<br><br><strong>Ffigur 3.2: Cyfanswm y cilomedrau a deithiwyd (biliynau) ar rwydwaith ffyrdd Cymru<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"634\" height=\"366\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/totalkmcym.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8788\" style=\"width:792px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/totalkmcym.png 634w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/totalkmcym-300x173.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 634px) 100vw, 634px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ceir a thacsis (23.3 biliwn cilomedr) sy\u2019n teithio\u2019r pellter mwyaf o unrhyw fath o gerbyd. Gostyngodd y pellter a deithiwyd yn sydyn (-26.7%) yn 2020 ar \u00f4l dechrau pandemig COVID-19, ond mae wedi dychwelyd i\u2019w lefelau cyn y pandemig ers hynny.<br><br>Gellir priodoli\u2019r datgysylltu ymddangosiadol allyriadau o ddefnydd ffyyrdd yn rhannol i welliannau i effeithlonrwydd tanwydd cerbydau a\u2019r nifer gynyddol sy\u2019n manteisio ar gerbydau trydan a ffynonellau tanwydd cynaliadwy eraill. Mae ymyriadau polisi diweddar a buddsoddiadau mewn seilwaith yn cyflymu\u2019r newid hwn. Mae\u2019r ffactorau hyn yn awgrymu, er bod pobl yn teithio pellteroedd tebyg neu ychydig yn fwy ar ffyrdd, bod dwysedd carbon y teithiau hynny yn lleihau, sy\u2019n adlewyrchu cynnydd o ran y symudiad tuag at dechnolegau trafnidiaeth glanach.<br><br>Mae Ffigur 3.3 yn dangos y gyfran o gyfanswm y cilomedrau ar rwydwaith ffyrdd Cymru yn \u00f4l math o gerbyd.<br>\u2003<br><strong>Ffigur 3.3: Cyfran o\u2019r Cyfanswm o Gilomedrau yn \u00f4l Math o Gerbyd (% )<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"696\" height=\"268\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ghgmodcym.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8790\" style=\"width:914px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ghgmodcym.png 696w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ghgmodcym-300x116.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 696px) 100vw, 696px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r graff yn dangos mai ceir a thacsis oedd yn gyfrifol am 76.7% o gyfanswm y pellter a deithiwyd ar ffyrdd ar draws dulliau teithio yn 2024. Ers 2019, mae\u2019r gyfran hon wedi gostwng 0.9 pwynt canran (77.6%). Cerbydau masnach ysgafn (17.8%) sydd \u00e2\u2019r gyfran fwyaf nesaf, ac mae hon wedi tyfu o 16.5% yn 2019, y cynnydd mwyaf mewn pwyntiau canran ers y pandemig. Roedd cerbydau ffordd cynaliadwy (bysiau, coetsys a beiciau pedalau) yn gyfrifol am 1.3% yn unig o gyfanswm y cilomedrau ar y ffyrdd yn 2024.<br><br>Er gwaethaf m\u00e2n ostyngiad i ddefnydd o geir, mae dibyniaeth gyffredinol yn dal i fod yn uchel, ac mae cynnydd tuag at dargedau newid dulliau teithio wedi bod yn anodd. Mae hyn yn amlygu\u2019r angen am ymyriadau cryfach i annog teithio cynaliadwy a lleihau dibyniaeth ar gerbydau preifat. Mae hefyd yn awgrymu, yn y dyfodol, y bydd angen parhaus am fesurau i reoli niferoedd cerbydau a thagfeydd, yn enwedig mewn ardaloedd trefol.<br><br>Mae Ffigur 3.4 yn dangos allyriadau nwyon t\u0177 gwydr yn \u00f4l dull teithio domestig dros y bum mlynedd ddiwethaf yng Nghymru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ffigur 3.4: Allyriadau nwyon t\u0177 gwydr yn \u00f4l dull teithio domestig yng Nghymru (2019-2023)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"671\" height=\"259\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/journeysharecym.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8792\" style=\"width:894px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/journeysharecym.png 671w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/journeysharecym-300x116.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 671px) 100vw, 671px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn 2023, roedd ceir yn gyfrifol am y rhan fwyaf o allyriadau nwyon t\u0177 gwydr o drafnidiaeth (57.6%), dim ond rhyw fymryn yn is na\u2019u cyfran yn 2019 (59.6%). Mae cyfanswm allyriadau KtCO2 ceir wedi gostwng 13.0% dros y cyfnod hwn, fel y dangosir yn Ffigur 1. Ar gyfer pob dull teithio, cyfanswm allyriadau KtCO2 morgludiant domestig yn unig sydd wedi cynyddu ers 2019. Mae\u2019r holl ddulliau teithio eraill wedi lleihau eu hallyriadau KtCO2e o lefelau 2019.<br><br>Er gwaethaf y tueddiadau gostyngol, nid yw cyflymder presennol datgarboneiddio trafnidiaeth yn cyd-fynd \u00e2 brys newid hinsawdd. Er bod allyriadau o drafnidiaeth wedi dechrau gostwng, mae\u2019r gostyngiadau a sicrhawyd hyd yma yn f\u00e2n ac ymhell o fod ar y raddfa sy\u2019n ofynnol i fodloni cyllidebbau carbon statudol a thargedau sero net. Traffig ffyrdd yw\u2019r ffynhonnell bennaf o allyriadau o hyd, ac mae cynnydd yn cael ei gyfyngu gan fanteisio araf ar gerbydau di-allyriadau, newid cyfyngedig i ddulliau teithio, a heriau darparu seilwaith. Heb weithredu cyflymach, mae\u2019r sector mewn perygl o barhau i fod yn un o\u2019r cyfranwyr mwyaf at allyriadau nwyon t\u0177 gwydr Cymru a\u2019r DU.<br><br><strong>Datgarboneiddio Cludo Llwythi a Logisteg<\/strong><br><br>Adroddwyd bod cludo llwythi ar ffyrdd a logisteg wedi allyrru tua 2.0 MtCO\u2082e yn 2022, sy\u2019n cyfateb i 34% o gyfanswm allyriadau trafnidiaeth arwyneb yng Nghymru . Mae\u2019r gyfran hon yn sylweddol uwch na chyfartaledd y DU, sy\u2019n adlewyrchu strwythur economaidd, gweithgarwch diwydiannol a daearyddiaeth Cymru .<br><br>Fel y dangosir yn Ffigur 3.2, mae cerbydau masnachol ysgafn (faniau), asgwrn cefn cludo llwythi y filltir olaf, wedi cynyddu eu cyfran o gyfanswm cilomedrau cerbydau ers 2019, er gwaethaf gostyngiadau cyffredinol i draffig. Mae galw am gludo llwythi wedi\u2019i ddatgysylltu o dueddiadau teithio teithwyr, sy\u2019n golygu bod gostyngiadau i allyriadau o geir mewn perygl o gael eu gwrthbwyso gan dwf logisteg. Hefyd, er gwaethaf gostyngiadau cyffredinol i allyriadau trafnidiaeth ers 2019, mae allyriadau o gludo llwythi wedi lleihau\u2019n arafach na\u2019r rhai o geir ac maent yn dal i fod yn her fawr i fodloni targedau cyllidebbau carbon a sero net Cymru.<br><br>Mae cludo llwythi ar reilffyrdd yn cynnig cyfle datgarboneiddio eglur ond yn dal i gael ei danddefnyddio. Ledled Prydain Fawr, gan gynnwys Cymru, symudwyd 16.5 biliwn cilomedr-dunnell net o lwythi ar reilffyrdd yn 2024\u201325, sy\u2019n gynnydd o 5.0% o un flwyddyn i\u2019r llall, \u00e2 gwasanaethau cludo llwythi yn cyrraedd lefelau uchel o brydlondeb (tua 89%), gan berfformio\u2019n well na gwasanaethau rheilffyrdd i deithwyr . Mae allyriadau o cludo llwythi ar reilffyrdd fesul cilomedr-dunnell yn sylweddol is na chludo nwyddau ar ffyrdd, sy\u2019n gwneud newid dulliau teithio yn ysgogiad strategol bwysig ar gyfer datgarboneiddio logisteg tra hefyd yn lleihau tagfeydd a thraul seilwaith ar y rhwydwaith ffyrdd strategol.<br><br>Comisiynodd Llywodraeth Cymru ddadansoddiad yn 2025 i asesu llwybrau i ddatgarboneiddio cerbydau masnachol. Mae\u2019r gwaith hwn yn nodi trydaneiddio fel y prif ateb hirdymor, wedi\u2019i gefnogi yn y byrdymor i\u2019r tymor canolig gan danwyddau carbon isel ac, o bosibl, hydrogen mewn dyfeisiau anoddach eu trydaneiddio. Mae\u2019r dadansoddiad yn amcangyfrif y gallai pecyn cydgysylltiedig o gamau \u2018heb anfanteision\u2019 sicrhau arbedion cronnol o hyd at 8.4 MtCO\u2082e erbyn 2050, \u00e2 chymhareb cost a budd o 5.9 a gostyngiadau sylweddol i gostau gweithredu i weithredwyr cludo llwythi Cymru.<br>Cerbydau Trydan ac Allyriadau Isel<br><br>Mae manteisio ar gerbydau trydan ac allyriadau isel yn fetrig hollbwysig ar gyfer deall sut mae Cymru yn gwneud cynnydd tuag at ei nodau cynaliadwyedd a hinsawdd, ac i leihau allyriadau sy\u2019n gysylltiedig \u00e2 thrafnidiaeth yn arbennig. Cofnodwyd mai 48,488 oedd cyfanswm y cerbydau ffordd a ddosbarthwyd fel rhai allyriadau isel iawn yn Ch4 2024 . Cerbydau sy\u2019n allyrru llai na 75g o garbon deuocsid (CO2) o\u2019u pibellau mwg ar gyfer pob cilomedr a deithir yw cerbydau allyriadau isel iawn (ULEVs).<br><br>Dim ond 2.3% o gyfanswm y cerbydau ffordd yng Nghymru sy\u2019n ULEVs, o\u2019i gymharu \u00e2 tua 3.7% ar draws y DU. Mae Ffigur 3.5 yn dangos y gyfran ULEV o gyfanswm y cerbydau ffordd yng Nghymru (2024).<br>\u2003<br><strong>Ffigur 3.5: Cyfran ULEV o Gyfanswm y Cerbydau Ffordd 2024 (%)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"631\" height=\"254\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ulevesharecym.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8794\" style=\"width:855px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ulevesharecym.png 631w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ulevesharecym-300x121.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 631px) 100vw, 631px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r graff yn dangos bod cyfanswm o 15.1% o dacsis a cherbydau hurio preifat yn ULEV ar hyn o bryd, yr uchaf ar gyfer unrhyw gategori o gerbydau. O ran ceir, mae 2.7% o gerbydau yn ULEV, tra bod y gyfran hon yn 2.0% ar gyfer beiciau modur ac yn 1.7% ar gyfer bysiau a choetsys. Mae\u2019r cyfrannau hyn yn adlewyrchu Lloegr yn gyffredinol, \u00e2 thacsis a cherbydau hurio preifat \u00e2 chyfran sy\u2019n amlwg yn uwch o ULEVs.<br><br>Mae\u2019r gyfran o ULEVs yn llawer uwch i dacsis a cherbydau hurio preifat yng Nghymru gan fod cynlluniau fel grant Tacsis Gwyrdd Cyngor Caerdydd , rhaglenni peilot Profwch Cyn Prynu Llywodraeth Cymru , a phwyntiau gwefru cyflym pwrpasol wedi ei gwneud yn haws ac yn fwy deniadol i weithredwyyr newid i gerbydau trydan, yn enwedig mewn ardaloedd trefol lle mae polis\u00efau aer gl\u00e2n a thrwyddedu yn ffafrio fflydau allyriadau isel yn gynyddol. Mae ymyrraeth a chymorth llywodraeth wedi chwarae rhan allweddol.<br>\u2003<br><strong>Ffigur 3.6: Nifer yr ULEVs yng Nghymru (2014-2024)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"613\" height=\"278\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/noulevcum.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8796\" style=\"width:822px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/noulevcum.png 613w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/noulevcum-300x136.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 613px) 100vw, 613px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r graff yn dangos bod nifer yr ULEVs yng Nghymru wedi tyfu\u2019n sylweddol ers 2014. Mae cyfanswm yr ULEVs wedi cynyddu o 594 yn 2014 (yr oedd 537 ohonynt yn geir) i 48,488 yn 2024 (yr oedd 44,611 ohonynt yn geir). Mae\u2019n debygol bod hyn oherwydd polis\u00efau cefnoggol, technoleg well, mwy o bwyntiau gwefru, a galw cynyddol am gerbydau glanach. Fodd bynnag, fel y dangosir uchod, canran fach iawn o\u2019r holl gerbydau yw ULEVs o hyd. Erbyn 2035, mae\u2019n rhaid i bob car a fan newydd a werthir yn y DU fod yn ddi-allyriadau o\u2019r bibell fwg, yn unol \u00e2 gofynion y llywodraeth ac mae hyn yn debygol o gynyddu niferoedd y cerbydau trydan a\u2019r galw i\u2019w gwefru.<br><br>Mae seilwaith gwefru cerbydau trydan cyhoeddus yn hanfodol ar gyfer lleihau pryder am ystod a chaniatau i gerbydau trydan gael eu mabwysiadu\u2019n ehangach, yn enwedig ymhlith y rhai heb fynediad at wefru cartref. Yng Nghymru, lle mae cymunedau gwledig yn helaeth, mae gwefru cyhoeddus yn arbennig o hanfodol i sicrhau cysylltedd a hyder mewn defnydd o gerbydau trydan ar draws pellteroedd hir a rhanbarthau anghysbell. Mae nifer y dyfeisiau gwefru cerbydau trydan sydd ar gael yn gyhoeddus yng Nghymru yn ddangosydd allweddol o barodrwydd y sector trafnidiaeth i fodloni galw cynyddol am gerbydau trydan a\u2019i chynnydd tuag at symudedd allyriadau isel cynaliadwy.<br><br>Roedd 3,519 o ddyfeisiau gwefru ar gael i\u2019r cyhoedd yng Nghymru ym mis Gorffennaf 2025 . O\u2019r rhain, dosberthir 753 fel dyfeisiau gwefru cyflym, ac mae\u2019r 2,766 sy\u2019n weddill yn ddyfeisiau gwefru safonol. Mae gwefrwyr cyflym yn hollbwysig i alluogi ychwanegiadau cyflym yn ystod teithiau pellter hir ac amseroedd aros llai mewn lleoliadau cyhoeddus, tra bod gwefrwyr safonol yn cefnogi gwefru arferol, cost isel yn ystod arosiadau hirach fel siopa, gwaith, neu weithgareddau hamdden. Yn seiliedig ar ddata economaidd-gymdeithasol Cymru, mae\u2019r Strategaeth Gwefru Cerbydau Trydan ar gyfer Cymru yn rhagweld bod angen rhwng 30,000 a 55,000 o wefrwyr cyflym yng Nghymru erbyn 2030 . Mae\u2019r angen amcanestynedig hwn yn amlygu brys yr angen i gynyddu maint y seilwaith gwefru cyflym.<br><br>Mae Ffigur 3.7 yn dangos nifer y dyfeisiau gwefru sydd ar gael i\u2019r cyhoedd fesul 100,000 o\u2019r boblogaeth ar gyfer pob un o\u2019r 22 awdurdod lleol yng Nghymru.<br><br><strong>Ffigur 3.7: Awdurdod Lleol: Dyfeisiau Gwefru fesul 100,000 o\u2019r boblogaeth<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"605\" height=\"482\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/chargelacy.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8798\" style=\"width:796px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/chargelacy.png 605w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/chargelacy-300x239.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 605px) 100vw, 605px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ceir 112.4 o ddyfeisiau gwefru sydd ar gael i\u2019r cyhoedd fesul 100,000 o\u2019r boblogaeth ledled Cymru yn ei chyfanrwydd. Mae\u2019r nifer hon yn amrywio ar draws awdurdodau lleol; Castell-nedd Port Talbot sydd \u00e2\u2019r nifer leiaf o ddyfeisiau gwefru fesul 100,000 o\u2019r boblogaeth (35.2). Er gwaethaf nifer gymharol uchel o ran cyfanswm y dyfeisiau gwefru, mae gan Gaerdydd 61.8 o ddyfeisiau fesul 100,000, sy\u2019n llawer is na\u2019r cyfartaledd ar gyfer Cymru.<br><br>Yn seiliedig ar ddata Cyfrifiad 2021, byddai bodloni\u2019r targedau a nodir yn y Strategaeth Gwefru Cerbydau Trydan ar gyfer Cymru yn golygu cyflwyno rhwng 965 a 1,770 o wefrwyr fesul 100,000 o\u2019r boblogaeth erbyn 2030, sy\u2019n tanlinellu maint yr her.<br><br>Hefyd, mae sicrhau digon o wefrwyr cerbydau trydan mewn ardaloedd poblogaeth isel a gwledig yn her sylweddol, gan fod diffyg galw yn y lleoliadau hyn yn aml i wneud gosodiadau yn hyfyw yn fasnachol. Er y gall canolfannau trefol gefnogi dwysedd gwefrwyr uwch oherwydd defnydd crynodedig, mae cymunedau gwledig mewn perygl o gael eu tanwasanaethu, gan greu anghydraddoldebau posibl o ran mynediad at drafnidiaeth ddi-allyriadau. Er gwaethaf hyn, mewn ardaloedd gwledig y wynebir yr heriau ystod mwyaf ac mae darpariaeth wefru yn hanfodol.<br><br>Bydd myynd i\u2019r afael \u00e2\u2019r bwlch hwn yn gofyn am fuddsoddiad cyhoeddus wedi\u2019i dargedu, modelau ariannu arloesol, a chydweithrediad ag awdurdodau lleol i oresgyn cyfyngiadau\u2019r farchnad a darparuu rhwydwaith sy\u2019n cefnogi nodau datgarboneiddio Llywodraeth Cymru ar draws pob rhanbarth. Mae datblygu rhwydwaith cynhwysfawr o ddyfeisiau gwefru cerbydau trydan ledled Cymru yn rhagflaenydd hannfodol i gynyddu\u2019n gyflym nifer y cerbydau trydan ar y ffyrdd a bodloni targedau datgarbboneiddio. Ar hyn o bryd, mae gan Gymru ddwysedd gwefru cerbydau trydan isel ar y cyfan, sy\u2019n amlygu diffyg posibl o ran seilwaith i fodloni galw cynyddol.<br><br>Mae cyfyngiadau grid a phroblemau capasiti yn creu rhwystr sylweddol i gyflwyno seilwaith gwefru cerbydau trydan, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig. Mae\u2019r problemau hyn yn arbennig o drafferthus ar gyfer gwefrwyr cyflym oherwydd y symiau mawr o drydan sy\u2019n cael eu tynnu o\u2019r grid mewn cyfnod byr o amser. Mewn ardaloedd gwledig, mae gan rwydweithiau dosbarthu trydan ddiffyg capasiti eisoes ac nid yw rhwydweithiau trosglwyddo yn ddigon datblygedig.<br><br><strong>Datgarboneiddio Rheilffyrdd<\/strong><br><br><br>Gellid datgarboneiddio rheilffyrdd trwy drydaneiddio llawn, trydaneiddio ysbeidiol \u00e2 threnau batri-hybrid, neu dechnolegau sy\u2019n dod i\u2019r amlwg, fel hydrogen. Mae\u2019r dulliau hyn yn cynnig cyfleoedd sylweddol i dorri allyriadau o wasanaethau teithwyr a chludo llwythi ac i leihau\u2019r effaith amgylcheddol y rhwydwaith rheilffyrdd.<br><br>Mae trydaneiddio rheilffyrdd yng Nghymru yn dal i fod yn gyfyngedig, \u00e2 8.8% o\u2019r rhwydwaith wedi\u2019i drydaneiddio erbyn 2025, i fyny o 6.5% yn 2023 . Mae\u2019r cynnydd diweddar hwn yn adlewyrchu cynnydd ar raglen Metro De Cymru, lle cwblhawyd gwaith sylweddol ar Linellau Craidd y Cymoedd, wedi\u2019i oruchwylio gan Trafnidiaeth Cymru. Mae\u2019r gwaith hwn wedi galluogi cyflwyniad trenau trydan tri-modd ar bum Llinell Graidd y Cymoedd: Aberd\u00e2r, Coryton, Merthyr, Rhymni a Threherbert. Mae trydaneiddio bellach yn cwmpasu tua 132 cilomedr o gledrau, o\u2019i gymharu \u00e2 97 cilomedr y flwyddyn cynt, ond mae hon yn gyfran fach o gyfanswm y cledrau yng Nghymru, sef 1,498 cilomedr.<br><br>Mae\u2019r uwchraddaidau hyn yn rhan o drawsnewid ehangach sydd \u00e2\u2019r nod o ddarparu gwasanaethau cyflymach a gwyrddach yn Ne-ddwyrain Cymru. Fodd bynnag, y tu hwnt i rwydwaith y Cymoedd, nid yw prif reilffyrdd yng Ngogledd a Gorllewin Cymru wedi\u2019u trydaneiddio. Er bod cynlluniau wedi cael eu cyyhoeddi ar gyfer trydaneiddio Prif Reilffordd Gogledd Cymru, mae\u2019r rhain yn dal i fod ar y cam cynllunio a chyhoeddwyd ym mis Mawrth 2025 y gwnaed ymrwymiadau Llywodraeth flaenorol y DU heb fod cyllid ar gael. Ym mis Gorffennaf 2017, fe wnaeth Llywodraeth y DU hefyd ganslo trydaneiddio arfaethedig y rheilffordd rhwng Caerdydd ac Abertawe.<br><br>Mae buddsoddiad diweddar mewn cerbydau diesel newydd yng Nghymru yn cynnwys cyflwyno trenau Dosbarth 197 ar lwybrau pellter hir ac unedau hybrid Dosbarth 230 ar reilffyrdd y Gororau a Dyffryn Conwy, a ddarparwyd yn rhan o raglen moderneiddio fflyd Trafnidiaeth Cymru . Mae\u2019r caffaeliadau hyn yn ymestyn y defnydd o dechnoleg diesel (disgwylir mai tua 30 mlynedd fydd oes fflyd cerbydau diesel newydd). Yn y dyfodol, bydd yn bwysig ystyried opsiynau yn hytrach na diesel, fel trydan, batri, neu hydrogen.<br><br>Mae Cymru yn ymchwilio\u2019n weithredol i\u2019r potensial o drenau sy\u2019n cael eu gyrru gan hydrogen yn rhan o\u2019i strategaeth datgarboneiddio rheilffyrdd ehangach. Yn 2022, arianodd Llywodraeth Cymru astudiaeth ddichonoldeb wedi\u2019i harwain gan Ballard Motive Solutions ac Arup i asesu ymarferoldeb cyflwyno trenau hydrogen ar lwybrau nad ydynt wedi\u2019u trydaneiddio. Mae\u2019r gwaith hwn yn cefnogi Llwybr Hydrogen Cymru, sy\u2019n elfen allweddol o gynllun Cymru Sero Net 2021 i 2025.<br><br>Mae technoleg hydrogen hefyd yn cael ei datblygu trwy fentrau fel Clwstwr Diwydiannol De Cymru, sy\u2019n archwilio cynhyrchiad a seilwaith hydrogen ar draws sectorau lluosog gan gynnwys tranfidiaeth. Er nad yw trenau hydrogen yn weithredol yng Nghymru eto, cymeradwywyd tr\u00ean cyntaf y DU i gael ei yrru gan hydrogen, HydroFLEX (Dosbarth 799), i gael ei brofi ar brif reilffyrdd yn 2020 . Yn y cyfamser, mae cwmn\u00efau sy\u2019n cymryd rhan mewn arloesedd hydrogen yn sefydlu presenoldeb cynyddol yng Nghymru, gan gyfrannu at ddatblygiad economi hydrogen gwyrdd.<br><br>Mae adroddiad blynyddol TrC ar gyfer 2024\/2025 yn datgan y cyflawnwyd 31.7 miliwn o deithiau tr\u00ean ar y rhwydwaith yn ystod y flwyddyn, cynnydd o un rhan o bump o\u2019r flwyddyn flaenorol. Mae\u2019r cynnydd hwn yn cefnogi nodau datgarboneiddio ehangach Cymru, wrth i TrC barhau i dorri allyriadau fesul cilomedr-teithiwr trwy drydaneiddio a chyflwyno trenau hybrid. Er bod datgarboneiddio rheilffyrdd yn parhau i fod yn bwysig, mae newid dull teithio o ffyrdd i reilffyrdd yn dal i fod yn bwyslais pwysig hefyd, o ystyried cyyfran fach bresennol rheilffyrdd o drafnidiaeth gyffredinol. Er mwyn annog newid dull, mae\u2019n bwysig bod teithiau rheilffordd yn cymharu\u2019n ffafriol \u00e2\u2019r car preifat o ran amser taith, cyfleustra a phris.<br><br><strong>Datgarboneiddio Bysiau<\/strong><br><br>Mae Llywodraeth Cymru wedi cyflwyno uchelgais i bob bws gwasanaeth cyhoeddus fod yn ddi-allyriadau erbyn 2035 , \u00e2 cherrig milltir interim yn cynnwys datgarboneiddio llwybrau ppellter hir TrawsCymru yn llawn erbyn 2026 a disodli 50% o\u2019r bysiau sy\u2019n llygru mwyaf erbyn 2028. Cymharol brin fu\u2019r cynnydd hyd yma. Rhwng 2022 a 2023, roedd gan Gymru tua 2,330 o gerbydau bysiau a choetsys yn weithredol ; ddechrau 2024, dim ond 94 oedd yn fatri-trydan , wedi\u2019u hymgasglu yng Nghaerdydd a Chasnewydd, lle cyflwynodd Bws Caerdydd 36 o fysiau trydan ac mae Trafnidiaeth Casnewydd yn gweithredu 16, \u00e2 chynlluniau i ehangu ymhellach. Mae cerbydau trydan hefyd wedi dechrau gwasanaethu llwybrau TrawsCymru, fel gwasanaeth T1 Aberystwyth\u2013Caerfyrddin, ac mae cyflwyniadau ychwanegol wedi\u2019u cynllunio ar gyfer Gogledd Cymru.<br><br>Mae technoleg hydrogen yn dod i\u2019r amlwg fel ateb sy\u2019n ategu bysiau batri-trydan, yn enwedig ar gyfer llwybrau \u00e2 thir heriol a phellteroedd hwy, sy\u2019n fwy cyffredin mewn ardaloedd gwledig. Mae treialon diweddar yng Nghastell-nedd Port Talbot ac ym Mhen-y-bont ar Ogwr wedi dangos perfformiad cryf ac amseroedd ail-lenwi \u00e2 thanwydd cyflym, ac mae Llywodraeth Cymru yn cynllunio cynllun peilot mawr sy\u2019n cyflwyno 20 o fysiau hydrogen yn Abertawe a hyd at 30 ym Mhen-y-bont ar Ogwr o 2025\/26 , wedi\u2019u hategu gan gynhyrchiad hydrogen gwyrdd a hybiau ail-lenwi. Mae Trafnidiaeth Cymru hefyd yn bwriadu cyflwyno bysiau hydrogen i ffyrdd Abertawe erbyn 2027, sy\u2019n cyd-fynd \u00e2\u2019r targed cenedlaethol o fflyd fysiau gwbl ddi-allyriadau erbyn 2035. Mae\u2019r datblygiadau hyn yn dangos newid strategol tuag at arallgyfeirio technolegau gyriad gl\u00e2n i fodloni nodau dagarboneiddio Cymru.<br>3.3.40 Cyrhaeddodd defnydd o fysiau yng Nghymru tua 70 miliwn o deithiau bysiau lleol yn y flwyddyn a ddaeth i ben ym mis Mawrth 2025, sy\u2019n gynnydd o tua 1 y cant o un flwyddyn i\u2019r llall a 17 y cant yn uwch na dwy flynedd yn gynharach . Er gwaethaf yr adferiad hwn, mae defnydd yn dal i fod yn is na lefelau cyn y pandemig \u2013 cofnodwyd 91.7 miliwn o deithiau yn 2019 i 2020. Mae\u2019r defnydd o fysiau yng Nghymru wedi adfer felly i tua 76 y cant o\u2019r lefelau cyn y pandemig erbyn y flwyddyn hyd at fis Mawrth 2025, a nifer fras o 70 miliwn o deithiau, tra bod Lloegr yn agosach at 89 y cant \u00e2 3.66 biliwn o deithiau.<br><br><strong>Teithio Llesol<\/strong><br><br>Mae sicrhau mynediad eang at lwybrau teithio llesol o ansawdd uchel sydd wedi\u2019u cysylltu\u2019n dda yn hanfodol i hyrwyddo trafnidiaeth gynaliadwy, i annog newid dulliau teithio ac i fynd i\u2019r afael \u00e2 newid hinsawdd. Llywodraethir teithio llesol yng Nghymru gan Ddeddf Teithio Llesol (Cymru) 2013, sy\u2019n cyflwyno dyletswyddau statudol ar awdurdodau lleol i gynllunio, gwella, a hyrwyddo cerdded a beicio ar gyfer teithiau bob dydd. Un o fecanweithiau canolog y Ddeddf yw\u2019r gofyniad i awdurdodau lleol ddatblygu a chynnal Mapiau Rhwydwaith Teithio Llesol , sy\u2019n nodi llwybrau presennol ac yn cyflwyno gwelliannau ar gyfer y dyfodol. Mae\u2019n rhaid adolygu\u2019r mapiau hyn a\u2019u cyflwyno i Lywodraeth Cymru bob tair blynedd ac maent yn destun ymgynghoriad cyhoeddus.<br><br>Mae\u2019r Mapiau Rhwydwaith Teithio Llesol yn gweithio fel arf cynllunio a rhwymedigaeth gyfreithiol, gan lywio buddsoddiad mewn seilwaith a sicrhau bod llwybrau teithio llesol yn ddiogel, yn gydlynol, yn uniongyrchol, ac yn hygyrch. Caiff cyllid ar gyfer y gwelliannau hyn ei gyfeirio trwy grantiau Llywodraeth Cymru pwrpasol yn nodweddiadol, a disgwylir i awdurdodau ddangos sut mae cynlluniau arfaethedig yn cyd-fynd \u00e2\u2019u Mapiau Rhwydwaith Teithio Llesol a nodau ehangach y Ddeddf. Ar hyn o bryd, mae Llywodraeth Cymru yn canolbwyntio, fel a nodwyd yn yr ymgynghoriad ar ganllawiau diwygiedig y Ddeddf Teithio Llesol a gyhoeddwyd ym mis Tachwedd 2025 , ar gerdded, olwyno a beicio ac mae\u2019n ceisio defnyddio strydoedd a llwybrau cerdded priodol yn ogystal \u00e2\u2019r rhwydweithiau pwrpasol a ddangosir ar y Mapiau Rhwydwaith Teithio Llesol.<br><br>Rhwng 2018-19, pan ddaeth cyllid teithio llesol yn annibynnol, a 2023-24, mae Llywodraeth Cymru wedi buddsoddi \u00a3324,608,843 mewn teithio llesol. Rhwng 2019 a 2023, bu cynnydd o 8% i bobl sy\u2019n byw o fewn pum munud ar droed o lwybr teithio llesol (46.8%), sy\u2019n awgrymu y gallai rhaglenni buddsoddi diweddar fod yn dechrau dangos rhywfaint o fudd. Fodd bynnag, mae\u2019r data yn dangos, ar gyfartaledd, bod mwy na hanner y bobl yng Nghymru ddim yn byw o fewn pellter cerdded addas i lwybr teithio llesol o hyd.<br><br>Mae Ffigur 3.8 yn danngos bod 52% o bobl yng Nghymru wedi cerdded neu feicio o leiaf unwaith yr wythnos fel dull teithio yn y cyfnod 2022-23 . Er bod teithio llesol yn cynyddu, mae lefelau cyffredinol yn dal i fod yn isel.<br><br><strong>Ffigur 3.8: Canran y Bobl yng Nghymru sy\u2019n Cerdded neu\u2019n Beicio o Leiaf Unwaith yr Wythnos (%)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"639\" height=\"301\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/atusecym.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8800\" style=\"width:847px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/atusecym.png 639w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/atusecym-300x141.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 639px) 100vw, 639px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae pobl sy\u2019n byw mewn ardaloedd trefol o Gymru yn llawer mwy tebygol o gerdded ar gyfer teithio llesol na\u2019r rhai mewn ardaloedd gwledig. Mae data diweddar yn dangos bod 64% o drigolion trefol wedi cerdded am fwy na 10 munud fel dull teithio o leiaf unwaith y mis, o\u2019i gymharu \u00e2 47% o drigolion cefn gwlad. Mae cyfraddau cerdded dyddiol yn wahanol hefyd, ag 20% o drigolion trefol yn cerdded bob dydd ar gyfer teithio llesol, o\u2019i gymharu \u00e2 13% mewn ardaloedd gwledig. Mae\u2019r gwahaniaethau hyn yn dangos sut mae cefn gwlad yn dylanwadu ar ymddygiad teithio llesol, yn bennaf oherwydd pellteroedd hwy, seilwaith cyfyngedig, a mwy o ddibyniaeth ar geir mewn cymunedau gwledig.<br><br>Mae\u2019r polisi presennol a defnydd o\u2019r hierarchaeth trafnidiaeth gynaliadwy yn dueddol o esgeuluso\u2019r materion ymarferol hyn (gan neilltuo\u2019r un blaenoriaethau i bob ardal), sy\u2019n berthnasol iawn i rannau mawr o Gymru.<br><br>Mae darparu seilwaith teithio llesol yn wynebu heriau sylweddol ar hyn o bryd, er enghraifft:<br>\u25cf Gall rhai cynlluniau teithio llesol arwain at gostau sylweddol gan fod sicrhau dyluniadau arfer gorau yn aml yn gofyn am waith helaeth, gan gynnwys ailneilltuad sylweddol o le cerbytffordd i sicrhau arwahaniad digonol.<br>\u25cf Mae cyflawni gwelliannau teithio llesol yn aml wedi bod yn ddadleuol ac yn heriol yn wleidyddol, yn enwedig pan fo\u2019r gwelliannau hyn yn arwain at leihau capasiti ffyrdd.<br>\u25cf Er y bu buddsoddiad sylweddol mewn cynlluniau cyfalaf\/seilwaith, ni wnaed buddsoddiad cyfatebol mewn newid ymddygiad. Mae angen gwneud mwy i annog newid dulliau teithio ac i normaleiddio cerdded a beicio ar gyfer teithiau byr.<br>\u25cf Mae dangos gwerth am arian buddsoddiad mewn teithio llesol wedi bod yn anodd, gan nad yw dadansoddiad cost a budd bob amser yn nodi manteision amgylcheddol a chymdeithasol yn llawn.<br>\u25cf Yn nodweddiadol, nid yw cyllid ar gyfer teithio llesol wedi ystyried y gost parhaus o gynnal a chadw chwaith ac nid yw wedi cymryd yr angen am wariant refeniw yn y dyfodol i ystyriaeth.<br><br>Fodd bynnag, mae darparu llwybrau teithio llesol yn cynnig nifer o gyfleoedd. Er enghraifft, gallant fod yn gyfle i integreiddio natur, plannu a thirweddu neu draenio trefol cynaliadwy mewn ardaloedd adeiliedig, trwy ddylunio sensitif.<br><br>O dan y strwythur ariannu rhanbarthol newydd, bydd cyllid yn llifo trwy setliadau wedi\u2019u cydgrynhoi fel Setliadau Trafnidiaeth Gynaliadwy y Dinas-Ranbarthau a\u2019r rhaglen Trafnidiaeth i Ddinas-Ranbarthau, sy\u2019n cwmpasu pob dull teithio gan gynnwys rheilffyrdd, bysiau a theithio llesol. Er bod y Gronfa Teithio Llesol Wedi\u2019i Chydgrynhoi yn darparu cyfalaf a refeniw pwrpasol ar gyfer cerdded a beicio, ceir potensial i ddyraniadau wanhau wrth i awdurdodau cyfunol gael disgresiwn dros flaenoriaethau. Mae prosiectau seilwaith mawr mewn perygl o fwrw buddsoddiad mewn teithio llesol i\u2019r cysgod a\u2019i ddisodli sy\u2019n amlygu pwysigrwydd arfarniad gwerth am arian cadarn ar draws pob menter aml-ddull.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"integreiddiad-a-hygyrchedd-trafnidiaeth-gyhoeddus\" class=\"wp-block-heading\">Integreiddiad a Hygyrchedd Trafnidiaeth Gyhoeddus<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hygyrchedd i Drafnidiaeth Gyhoeddus<\/strong><br><br>Mae trafnidiaeth gyhoeddus hygyrch ac wedi\u2019i hintegreiddio\u2019n dda sy\u2019n cysylltu\u2019n ddidrafferth \u00e2 dulliau teithio eraill yn allweddol i hwyluso teithiau di-dor ac i annog teithio cynaliadwy. Mae dull Teithio i Bawb Llywodraeth Cymru yn cydnabod hyn ac yn ceisio gwella hygyrchedd a chynhwysiant ar y rhwydwaith trafnidiaeth.<br><br>Mae Ffigur 3.9 yn dangos canran y bobl sydd o fewn pellter cerdded i drafnidiaeth gyhoeddus. Ar gyfer y dadansoddiad hwn, diffinnir pellter cerdded fel y rhai sydd o fewn pum munud i wasanaeth bws bob awr, neu ddeg munud ar droed o wasanaeth rheilffordd bob awr.<br>\u2003<br><strong>Ffigur 3.9: Canran y Bobl yng Nghymru o fewn Pellter Cerdded i Drafnidiaeth Gyhoeddus<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"666\" height=\"235\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/walk2ptcym.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8802\" style=\"width:887px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/walk2ptcym.png 666w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/walk2ptcym-300x106.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 666px) 100vw, 666px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r data yn dangos bod trafnidiaeth gyhoeddus wedi dod yn llai hygyrch ar droed, gan leihau 3.5 pwynt canran o 2019 i 49.9% yn 2023. Ysgogir y newid hwn yn bennaf gan ostyngiad i nifer y bobl sydd o fewn pellter cerdded i wasanaeth bws bob awr (gostyngiad o 4.1 pwynt canran yn 2023). Mae Trafnidiaeth Cymru yn nodi yr ysgogwyd y newid hwn gan ostyngiad i fynediad at wasanaethau bws bob awr, gan awgrymu mai cwmpas gwasanaethau bysiau llai fu\u2019r brif ffactor sydd wedi cyfyngu mynediad rhwydd at drafnidiaeth gyhoeddus yn y blynyddoedd diwethaf.<br><br>Mae hygyrchedd trafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru yn amrywio\u2019n sylweddol rhwng ardaloedd trefol a gwledig oherwydd dwysedd poblogaeth a phatrymau aneddiadau. Mae ardaloedd trefol fel Caerdydd, Casnewydd ac Abertawe yn elwa o rwydweithiau bysiau dwys, gwasanaethau rheolaidd a chysylltedd rheilffyrdd da, gan gefnogi lefelau uwch o ddefnydd o drafnidiaeth gyhoeddus a bodd had \u00e2 hi. Mewn cyferbyniad, Cymru wledig yw tua 80% o\u2019r arwynebedd tir ond dim ond un rhan o\u2019r dair o\u2019r boblogaeth sydd yno, sy\u2019n gwneud gwasanaethau llwybr sefydlog aml yn llai ymarferol ac yn cynyddu dibyniaeth ar geir, yn enwedig i\u2019r rhai heb fynediad at gerbyd preifat . Canfu Comisiwn Trafnidiaeth Gogledd Cymru fod cymunedau gwledig yn wynebu problemau parhaus o wasanaethau anaml, oriau gweithredu byr a chysylltedd gwan \u00e2 gwasanaethau hanfodol, mewn cyferbyniad ag ardaloedd trefol a choridor arfordirol .<br><br>Yn bwysig, mae \u2018Trafnidiaeth i Bawb\u2019 yn cydnabod bod hygyrchedd yn mynd y tu hwnt i amledd ac agosrwydd gwasanaethau a bod gwir hygyrchedd yn dibynnu ar bobl yn gallu mynd at y rhwydwaith trafnidiaeth yn gorfforol a defnyddio gwybodaeth cynllunio teithiau a gallu fforddio defnyddio\u2019r gwasanaethau trafnidiaeth hyn.<br>\u2003<br><strong>Bodlonrwydd Defnyddwyr<\/strong><br><br>Mae data o Arolwg Cenedlaethol Cymru, a gyhoeddwyd ym mis Rhagfyr 2024 , yn dynodi lefelau bodlonrwydd cyffredinol uwch ymhlith pobl sy\u2019n defnyddio gwasanaethau bysiau. Dywedodd tua dwy ran o dair o unigolion a oedd yn defnyddio\u2019r bws yn achlysurol o leiaf eu bod yn fodlon. Roedd bodlonrwydd uchaf ymhlith defnyddwyr amlach, a dywedodd 65% o\u2019r rhai a oedd yn teithio ar fws o leiaf unwaith yr wythnos a 69% o\u2019r rhai a oedd yn defnyddio bysiau o leiaf unwaith y flwyddyn (ond llai na bob wythnos) eu bod naill ai\u2019n fodlon iawn neu\u2019n weddol fodlon. Mewn cyferbyniad, roedd bodlonrwydd yn sylweddol is ymhlith pobl nad oeddent yn defnyddio gwasanaethau bysiau o gwbl, \u00e2 dim ond 38% yn dweud eu bod yn fodlon, sy\u2019n awgrymu bod tybiaethau ymhlith y rhai nad ydynt yn ddefnyddwyr yn llai cadarnhaol na\u2019r profiadau a hysbysir gan ddefnyddwyr. Ar y cyfan, wrth ystyried y boblogaeth oedolion gyfan 16 oed a h\u0177n, gan gynnwys defnyddwyr a\u2019r rhai nad ydynt yn ddefnyddwyr, roedd 52% o bobl yn fodlon gyda gwasanaethau bysiau, ac roedd 23% yn anfodlon.<br><br>Mae bodlonrwydd \u00e2 threnau yn amrywio yn \u00f4l rhanbarth a math o anheddiad, yn \u00f4l canfyddiadau o\u2019r Arolwg Teithio Cenedlaethol. Adroddwyd y lefelau bodlonrwydd uchaf yn Ne-ddwyrain Cymru (59%) a Gogledd-ddwyrain Cymru (57%), a chofnodwyd y lefel isaf, 36% yng Nghanolbarth Cymru. Roedd bodlonrwydd yn uwch mewn ardaloedd trefol (59%) nag mewn ardaloedd gwledig (48%), gan adlewyrchu\u2019r ffaith fod mwy o wasanaethau ar gael.<br><br>Wrth ystyried pobl a ddywedodd bod ganddynt fynediad at wasanaethau rheilffordd yn unig, fe wnaeth y bwlch trefol-gwledig hwn leihau (61% trefol o\u2019i gymharu a 57% gwledig), ac roedd gwahaniaethau rhanbarthol yn llai, \u00e2 bodlonrwydd o 62% yn Ne-ddwyrain a Gogledd-ddwyrain Cymru a 51% yng Nghanolbarth Cymru. Ar y cyfan, roedd 55% o bobl yn fodlon iawn neu\u2019n weddol fodlon \u00e2 gwasanaethau rheilffordd, ac roedd 18% yn anfodlon.<br><br><strong>Cysylltedd a Hygyrchedd Gwledig<\/strong><br><br>Mae integreiddiad trafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru wledig yn dal i fod yn her graidd, ac mae llawer o ardaloedd yn cynnig gwasanaethau anaml neu ddim o gwbl. Mae dichonoldeb llwybrau bws gwledig i weithredwyr preifat yn parhau i fod yn heriol yn economaidd, sy\u2019n effeithio ar y ddarpariaeth o wasanaethau a\u2019u dibynadwyedd. Mae cysylltedd rhwng y gogledd a\u2019r de yn gyfyngedig, er enghraifft, mae gwasanaeth bws T4, a oedd yn cysylltu\u2019r Drenewydd \u00e2 Chaerdydd yn flaenorol, gan wasanaethu aneddiadau allweddol Canolbarth Cymru ar hyd coridor yr A470, wedi cael ei leihau yn ddiweddar ac mae bellach yn mynd mor bell \u00e2 Merthyr yn unig. Mae llawer o deithiau mewn rhannau o Gymru, gan gynnwys Gogledd Cymru, ardaloedd gwledig a\u2019r cymoedd, yn enwedig ar gyfer gofal iechyd a thwristiaeth, yn cael eu gwasanaethu\u2019n wael gan drafnidiaeth gyhoeddus, gan adael opsiynau amgen ymarferol prin yn hytrach na defnyddio car preifat.<br><br>Fe wnaeth cilomedrau cerbydau ar wasanaethau bysiau lleol (Cymru gyfan) ostwng o 106.7 miliwn cilomedr yn 2018\u201319 i 83.98 miliwn cilomedr yn 2022\u201323, gostyngiad cyffredinol o 21% . Hefyd, adroddiad bod y rhwydwaith bysiau cyhoeddus yng Nghymru wledig wedi lleihau tua 45% rhwng 2018 a 2023 , gan adael llawer o gymunedau bach wedi\u2019u hynysu\u2019n gynyddol ac \u00e2 mynediad cyfyngedig at swyddi, gofal iechyd, addysg a chyfleoedd cymdeithasol.<br><br>Mewn rhai ardaloedd gwledig, mae absenoldeb gwasanaethau bysiau neu rwydwaith rheilffyrdd cysylltiedig yn golygu mai defnyddio car preifat yw\u2019r unig opsiwn yn aml, sy\u2019n cadarnhau dibyniaeth ar geir. Mae tua traean o boblogaeth Cymru yn byw mewn ardaloedd gwledig ac yn seiliedig ar ddiffiniadau ardaloedd adeiledig Cyfrifiad 2021 , mae oddeutu dwy ran o bump yn byw mewn trefi bach a phentrefi \u00e2 phoblogaethau llai nag 20,000, sy\u2019n amlygu\u2019r ddibyniaeth ar opsiynau trafnidiaeth lleol mewn cymunedau gwasgaredig.<br><br><strong>Dibynadwyedd<\/strong><br><br>Mae trafnidiaeth gyhoeddus ddibynadwy a phrydlon yn hanfodol i annog newid tuag at symudedd cynaliadwy a sicrhau integreiddiad di-dor \u00e2 dulliau teithio eraill . Mae 3.1 yn cyflwyno\u2019r prif ffigurau yn ymwneud \u00e2 chanran y gwasanaethau bysiau a rheilffordd sy\u2019n brydlon yng Nghymru. Mae prydlondeb bysiau yn cael ei fonitro gan TrC trwy drydydd parti; fodd bynnag, mae\u2019r datta yn anghyflawn, a dim ond gwasanaethau cyfyngedig sydd wedi\u2019u cynnwys yn y data o 2021.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Tabl 3.1: Canran y Gwasanaethau Bysiau a Rheilffordd sy\u2019n Brydlon<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Canran y gwasanaethau bysiau a oedd yn brydlon (2023)<\/strong><\/td><td><strong>Canran y gwasanaethau rheilffordd TrC i deithwyr a oedd yn brydlon (2023-24)<\/strong><\/td><td><strong>Canran y gwasanaethau rheilffordd cludo llwythi a oedd yn brydlon (2023-24)<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>63.8%<\/td><td>77.3%<\/td><td>89.3%<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn 2023, roedd 63.8% o wasanaethau bysiau yn brydlon. Mae hyn i lawr o 71.1% o wasanaethau prydlon yn 2022 ac 81.3% o wasanaethau yn 2021, gostyngiad o 17.5 pwynt canran ers 2021.<br><br>Ar gyfer rheilffyrdd teithwyr, roedd 77.3% o wasanaethau yn brydlon yn 2023-24, cynnydd o 0.1 pwynt canran o\u2019r flwyddyn cynt. Fodd bynnag, mae prydlondeb rheilffyrdd TrC yn dal i fod yn isel o\u2019i gymharu \u00e2\u2019r pum mlynedd diwethaf. Yn 2020-21, roedd prydlondeb ar reilffyrdd teithwyr mor uchel \u00e2 92.1%.<br><br>Roedd prydlondeb trafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru yn ymddangos yn uwch yn ystod 2020\u201321, a allai fod wedi cael ei ddylanwadu gan y ffaith fod llai o draffig yn ystod cyfyngiadau COVID-19, gan leddfu tagfeydd a gwella dibynadwyedd i wasanaethau bysiau a rheilffyrdd. Gan fod y galw i deithio wedi dychwelyd i lefelau cyn y pandemig, mae cynnal prydlondeb wedi dod yn anoddach, gan wneud y gallu i ragweld gwasanaethau yn bryder allweddol. Mae mesurau i roi blaenoriaeth i fysiau ac i reoli tagfeydd i sicrhau bod bysiau yn dal i fod yn ddibynadwy a bod amseroedd teithiau ar fysiau yn rhesymol, yn parhau i fod yn bwysig.<br><br>I fynd i\u2019r afael \u00e2 hyn, mae gwella gwybodaeth i deithwyr mewn amser real a thocynnau integredig yn ganolog i strategaeth Llywodraeth Cymru ar gyfer rhwydwaith mwy dibynadwy ac ystyriol o ddefnyddwyr. Mae\u2019r Map Ffordd i Ddiwygio\u2019r Bysiau yn ymrwymo\u2019n bendant i ehangu gwybodaeth amser real ar safleoedd bws ac mewn cyfnewidfeydd ac i ddarparu tocynnau integredig o dan yr egwyddor o \u201cUn Rhwydwaith, Un Amserlen, Un Tocyn\u201d. Nod y mesurau hyn yw symleiddio teithiau, cynyddu hyder mewn trafnidiaeth gyhoeddus, a sicrhau bod bysiau a threnau yn dal i fod yn opsiynau amgen cystadleuol yn hytrach na cheir preifat.<br><br><strong>Trafnidiaeth Seiliedig ar Alw<\/strong><br><br>Mae trafnidiaeth seiliedig ar alw yng Nghymru wedi\u2019i chanolbwyntio ar Fflecsi, a weithredir gan TrC. Mae Trafnidiaeth Seiliedig ar Alw yn wasanaeth a rennir hyblyg sy\u2019n addasu llwybrau ac amserlenni mewn amser real yn seiliedig ar archebion teithwyr, yn hytrach na dilyn llwybrau neu amserlenni sefydlog, ac mae Fflecsi yn dilyn yr egwyddorion hyn. Mae Fflecsi ar gael mewn ardaloedd gwledig a threfol ac yn caniatau i deithwyr archebu drwy ap neu dros y ff\u00f4n, gan gynnwys mwy o hygyrchedd mewn mannau \u00e2 gwasanaethau bysiau traddodiadol cyfyngedig. Mae gwerthusiadau annibynnol wedi dangos bodlonrwydd uchel ymhlith defnyddwyr a mwy o bobl yn manteisio ar drafnidiaeth gyhoeddus, yn enwedig mewn cymunedau sy\u2019n cael eu tanwasanaethu.<br><br>Mae Llywodraeth Cymru yn gweld trafnidiaeth seiliedig ar alw fel rhan allweddol o\u2019i strategaethau diwygio bysiau a symudedd gwledig , a bydd Fflecsi yn cyflawni swyddogaeth estynedig i gysylltu cymunedau a chefnogi newid dulliau teithio. Mae Fflecsi wedi hwyluso dros 100,000 o deithiau ers ei lansio ac yn darparu cyfartaledd o 4,000 o deithiau yr wythnos ledled Cymru.<br><br>Fodd bynnag, mae newid ymddygiad teithio mewn ardaloedd gwledig a lled wledig yn dal i fod yn heriol ohherwydd cwmpas trafnidiaeth gyhoeddus draddodiadol. Er bod trafnidiaeth seiliedig ar alw yn cynnig rhai atebion, mae mesurau ychwanegol yn hanfodol i sicrhhau bod gan y cymunedau hyn opsiynau symudedd cynaliadwy a hygyrch.<br><br>Mae darparwyr trafnidiaeth gymunedol a gwirfoddol yn chwarae rhan hanfodol o ran diwallu anghenion symudedd lleol, yn enwedig i grwpiau sydd wedi\u2019u hynysu neu\u2019n agored i niwed. Mae eu cyfraniad at wasanaethau seiliedig ar alw yn hanfodol, ond mae\u2019r sefydliadau hyn yn aml yn gweithredu ag adnoddau cyfyngedig. Bydd cyllid parhaus a chymorth strategol yn hanfodol i gynnal ac ehangu eu capasiti.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"atebion-trafnidiaeth-digidol-a-chlyfar\" class=\"wp-block-heading\">Atebion Trafnidiaeth Digidol a Chlyfar<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tocynnau Integredig a Chlyfar<\/strong><br><br>Mae gwelliannau diweddar yn ardal Metro De Cymru, gan gynnwys cyflwyno technoleg tapio i mewn ac allan mewn gorsafoedd, yn dangos cynnydd cadarnhaol tuag at drafnidiaeth fwy ystyriol o ddefnyddwyr ac wedi\u2019i galluogi\u2019n ddigidol. Fodd bynnag, mae heriau yn parhau o ran sicrhau integreiddiad llawn ar draws dulliau a rhwng gweithredwyr. Gall systemau tocynnau tameidiog a chydysylltiad cyfyngedig rhwng amserlenni ddal i wneud teithiau aml-ddull yn llai cyfleus a gallant gael dylanwad mawr ar ddewis o ddull teithio.<br><br>Gallai gwella amlder a dibynadwyedd gwasanaethau gefnogi integreiddiad gwell, er bod hyn yn dibynnu ar fuddsoddiad parhaus. Ar hyn o bryd, mae gwasanaethau bysiau a rheilffyrdd weithiau\u2019n gweithredu mewn cystadleuaeth yn hytrach nag ategu ei gilydd, a all amharu ar deithio di-dor. Mae\u2019r symudiad tuag at fasnachfreinio bysiau yn cynnig cyfle addawol i wella cydgysylltiad, gan gysoni gwasanaethau a thocynnau i gefnogi rhwydwaith mwy cydlynol a chysylltiedig.<br><br><strong>Lleihau\u2019r Angen i Deithio<\/strong><br><br>Mae Llywodraeth Cymru wedi gosod targed o fod \u00e2 30% o\u2019r gweithio yn gweithio o bell yn rheolaidd . Wrth i delathrebu wella, gobeithir y dylai hyn leihau\u2019r angen i deithio, yn enwedig ar adegau teithio brig traddodiadol.<br><br>Mae Ffigur 3.10 yn dangos canran y gweithlu sy\u2019n gweithio o bell fel rheol. Casglwyd y data yn rhan o Arolwg Cenedlaethol Cymru ar gyfer y cyfnod 2022-23 .<br><br><strong>Ffigur 3.10: Canran y Gweithlu sy\u2019n Gweithio o Bell fel Rheol (2022-23)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"666\" height=\"230\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/remoteworkcym.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8804\" style=\"width:877px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/remoteworkcym.png 666w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/remoteworkcym-300x104.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 666px) 100vw, 666px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er bod cynyddu gweithio o bell wedi helpu i leihau\u2019r angen i deithio, mae heriau yn parhau i sicrhau gostyngiadau pellach. Mae Arolwg Cenedlaethol Cymru yn dynodi bod y targed cyffredinol o 30% o\u2019r gweithlu yn gweithio o bell wedi cael ei fodloni, ond mae gwahaniaethau rhanbarthol yn parhau. Er enghraifft, Gogledd Cymru sydd \u00e2\u2019r gyfran isaf o weithwyr o bell, sef 28.1%, tra bod De-ddwyrain Cymru yn cyrraedd 37.7%. Mae\u2019r amrywiadau hyn yn adlewyrchu gwahaniaethau o ran mathau o swyddi, seilwaith digidol, a phroffiliau economaidd ar draws rhanbarthau. Mae gwneud yn si\u0175r bod pob ardal yn elwa o ryngrwyd cyflymder uchel dibynadwy yn bwysig ac yn hanfodol i sicrhau bod gweithio o bell yn gyfle realistig ac ymarferol.<br><br>Mewn ardaloedd \u00e2 chyfraddau gweithio o bell is, mae cymudo yn dal i fod yn reidrwydd, gan gyfyngu\u2019r potensial i dorri\u2019r galw i deithio ymhellach ac amlygu\u2019r angen am ymyriadau wedi\u2019u targedu i wella cysylltedd a chefnogi trefniadau gweithio hyblyg.<br><br><strong>Profiad Teithwyr Digidol<\/strong><br><br>Yn rhan o\u2019r newid i systemau trafnidiaeth deallus sy\u2019n canolbwyntio ar ddefnyddwyr, mae integreiddio wybodaeth clyweledol i deithwyr ar fysiau a threnau yn ateb digidol allweddol sy\u2019n gwella hygyrchedd ac yn cefnogi rhwydwaith trafnidiaeth gyhoeddus mwy cynhwysol. Mae gan holl drenau gweithredol TrC system sain a sgriniau gwybodaeth glywedol . Mae Ffigur 3.11 yn dangos canran y bysiau \u00e2 gwybodaeth glywedol.<br><br><strong>Ffigur 3.11: Bysiau \u00e2 Gwybodaeth Glywedol (%)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"646\" height=\"366\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/busavcym.png.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8806\" style=\"width:883px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/busavcym.png.jpg 646w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/busavcym.png-300x170.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 646px) 100vw, 646px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ym mis Mawrth 2024, roedd gan 40.5% o fysiau yng Nghymru wybodaeth glywedol i gyhoeddi\u2019r safle nesaf. Ceir llai o fysiau sy\u2019n darparuu gwybodaeth glywedol helaeth. Yn 2023-24, roedd gan 14.9% o fysiau yng Nghymru wybodaeth glywedol ar gyfer yr holl wybodaeth am lwybr, cyfeiriad, safle nesaf a gwyriadau. Yn y dyfodol, bydd cyflwyno\u2019r gweithrediad digidol hwn yn helpu i wella hyder a phhrofiad defnyddwyr.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"gwydnwch-y-seilwaith-ac-addasu-i-r-hinsawdd\" class=\"wp-block-heading\">Gwydnwch y Seilwaith ac Addasu i\u2019r Hinsawdd<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae sicrhau gwaith cynnal a chadw parhaus ar y rhwydwaith trafnidiaeth yn her allweddol ar ggyfer nawr a\u2019r dyfodol, yn enwedig yng nghyd-destun newid hinsawdd.<br><br><strong>Cyflwr Seilwaith<\/strong><br><br>Ceir nifer sylweddol o asedau sy\u2019n ffurfio rhan o\u2019r rhwydwaith ffyrdd a rheilffyrdd ledled Cymr. Mae Mesur Monitro S21 SDC yn rhannu seilwaith trafnidiaeth yn bump categori o asedau:<br>\u25cf Llinellau Craidd y Cymoedd (Cynhelir gan TrC)<br>\u25cf Cledrau Rheilffordd Eraill yng Nghymru (Cynhelir gan Network Rail)<br>\u25cf Strwythurau ar y Rhwydwaith Ffyrdd Strategol (Cynhelir gan Lywodraeth Cymru)<br>\u25cf Palmant ar y Rhwydwaith Ffyrdd Strategol (Cynhelir gan Lywodraeth Cymru)<br>\u25cf Palmant ar y Rhwydwaith Ffyrdd Lleol (Cynhelir gan Awdurdodau Lleol)<br><br>Mae Tabl 3.2 yn crynhoi cyflwr gwahanol asedau, yn seiliedig ar ddadansoddiad a gyhoeddwyd gan TrC. Dylid nodi nad yw sawl ffynhonnell ddata wedi cael eu cyhoeddi.<br><br><strong>Tabl 3.2: Cyflwr Seilwaith yng Nghymru fesul Math o Ased<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td>Canran y cledrau rheilffordd sydd mewn cyflwr da (Network Rail 2023-24, Llinellau Craidd y Cymoedd, 2025)<\/td><td>66%<\/td><\/tr><tr><td>Canran y strwythurau ar y rhwydwaith ffyrdd strategol sydd mewn cyflwr da iawn neu dda (2024)<\/td><td>33%<\/td><\/tr><tr><td>Canran y palmant ar y rhwydwaith ffyrdd strategol sydd mewn cyflwr da (2023-24)<\/td><td>74%<\/td><\/tr><tr><td>Canran y palmant ar y rhwydwaith ffyrdd lleol nad yw mewn cyflwr gwael (2018-19)<\/td><td>90%<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Mae\u2019r data yn dynodi bod y rhan fwyaf o gledrau rheilffordd yng Nghymru a phalmant ar y rhwydweithiau ffyrdd strategol a lleol mewn cyflwr da neu dderbyniol. Fodd bynnag, dyfernir mai dim ond 33% o strwythurau ar y rhwydwaith ffyrdd strategol sy\u2019n dda iawn neu\u2019n dda, sy\u2019n amlygu maes nodedig o bryder. Bydd cryfhau gwydnwch y seilwaith yn hanfodol i fynd i\u2019r afael ag elfennau strwythurol agored i niwed ac i sicrhau dibynadwyedd hirdymor y rhwydwaith.<br><br>Fel cymhariaeth, adroddodd y Swyddfa Rheilffyrdd a Ffyrdd bod 96.5% o balmant rhwydwaith ffyrdd strategol Lloegr mewn cyflwr da yn 2025, yn seiliedig ar ddata perfformiad National Highways , sy\u2019n dynodi er bod Cymru yn perfformio\u2019n gymharol dda, mae cyflwr arwynebau ffyrdd ar \u00f4l yr hun a welwyd yn Lloegr.<br><br>Ar hyn o bryd, ceir \u00f4l-groniad cynnal a chadw anghynaliadwy ar draws rhwydweithiau ffyrdd a rheilffyrdd, gan gynnwys strwythurau sy\u2019n heneiddio fel pontydd na ddyluniwyd ar gyfer amodau hinsawdd y dyfodol. Mae\u2019r problemau cynnal a chadw hyn yn arwain at darfu sylweddol ar y rhwydwaith trafnidiaeth. Er enghraifft, ers 2022, mae problemau difrifol wedi bodoli gyda Phont Menai, wrth iddi gael ei chau yn llawn a i gyfyngiadau pwysau gael eu rhoi ar waith ar wahanol adegau. Mae hyn wedi rhoi straen ar y system drafnidiaeth i mewn i Ynys M\u00f4n ac oddi yno, \u00e2 dim ond un Pont Britannia ar gael fel mynediad ffordd ar adegau. Mae cynnal y sail asedau bresennol yn debygol o ofyn am fwy o adnoddau na\u2019i hehangu, ac mae llawer o lwybrau yn dibynnu ar seilwaith hanesyddol fel hen reilffyrdd a chamlesi, sydd angen cynnal a chadw arbenigol parhaus.<br><br>Mae cynnal asedau seilwaith trafnidiaeth yng Nghymru yn dod yn gynyddol anodd oherwydd cyllid cyfyngedig ac effaith gynyddol digwyddiadau tywydd eithafol. Mae pontio o gynnal a chadw adweithiol i gynnal a chadw rhagweithiol yn gofyn am gylchoedd ariannu tymor hwy ac eto mae strwythurau grantiau a mecanweithiau seiliedig ar fformiwl\u00e2u yn atal buddsoddiad mewn gwydnwch. Ar yr un pryd, mae awdurdodau lleol yn wynebu cyfyngiadau difrifol o ran adnoddau, sy\u2019n cyfyngu eu gallu i gynllunio a gweithredu mesurau addasu hanfodol.<br><br>Ar hyn o bryd, nid oes unrhyw ddull unedig i olrhain yr \u00f4l-groniad hwn ledled Cymru. Mae angen fframwaith monitro cyson. Dylai hwn gael ei ategu gan dechnolegau rheoli asedau digidol sy\u2019n casglu, yn integreiddio ac yn dadansoddi data cyflwr ar draws y rhwydwaith. Gan weithio ar y cyd ag Awdurdodau Lleol a pherchnogion seilwaith, bydd y dull hwn yn helpu i flaenoriaethu buddsoddiad, i reoli risg ac i sicrhau gwydnwch tymor hwy y rhwydwaith trafnidiaeth.<br><br>Mae Lloegr yn gymharydd perthnasol, lle mae National Highways wedi mabwysiadu dull wedi\u2019i hwyluso drwy dechnolegau digidol o fonitro a chynnal asedau trwy ei raflen Ffyrdd Digido . Defnyddir systemau rheoli asedau digidol integredig, data cyflwr amser real a dadansoddeg ragfynegol i ddeall cyflwr asedau ar draws y Rhwydwaith Ffyrdd Strategol ac i flaenoriaethu ymyriadau yn fwy effeithiol. Mae hyn wedi cefnogi newid o gynnal a chadw adweithiol i gynnal a chadw rhagweithiol, cynllunio buddsoddiadau yn seiliedig ar risg, gwella gwydnwch y rhwydwaith, gwerth am arian ac oes asedau, ac mae\u2019n cynnig gwersi defnyddiol ar gyfer datblygu fframwaith monitro asedau rhwydwaith cyfan mwy cyson yng Nghymru.<br><br><strong>Gwydnwch yn erbyn Newid Hinsawdd<\/strong><br><br>Mae newid hinsawdd eisoes yn effeithio ar rwydwaith trafnidiaeth Cymru, \u00e2 mwy o lifogydd, trilithriadau, a difrod storm yn achosi tarfu mawr. Nid oes data\/mapio cynhwysfawr ar gael yn rhwydd, ond ceir enghreifftiau lluosog, er enghraifft:<br>\u25cf Llinell Dyffryn Conwy ar gau am dros 500 diwrnod yn y 10 mlynedd ddiwethaf oherwydd digwyddiadau storm ailadroddus;<br>\u25cf Disodlwyd pont Afon Dyfi ar \u00f4l i lifogydd rheolaidd adael cymunedau wedi\u2019u hynysu; ac<br>\u25cf Roedd ffordd y B5605 ger Wrecsam ar gau am bedair mlynedd oherwydd tirlithriad a achoswyd gan Storm Christoph yn 2021.<br><br>Mae seilwaith h\u0177n, yn enwedig systemau draenio yng nghymoedd niferus Cymru, yn cael trafferth yn ymdopi \u00e2 glawiad mwy trwm. Mae newid hinsawdd eisoes yn tarfu ar rwydwaith trafnidiaeth Cymru, \u00e2 thirlithriadau, llifogydd, a difrod storm yn arwain at achosion o gau hirdymor ac atgyweiriadau costus. Mae\u2019r digwyddiadau hyn yn amlygu natur gynyddol agored i niwed seilwaith hollbwysig ledled y wlad. Mae\u2019r ddarpariaeth o system drafnidiaeth ddiogel, hygyrch ac wedi\u2019i chynnal a\u2019i chadw\u2019n dda yn hanfodol i sicrhau bod y seilwaith trafnidiaeth yn cael ei ddiogelu at y dyfodol i addasu i heriau newid hinsawdd.<br><br>Er bod cerbydau nwyddau trwm yn gyfran gymharol fach o gyfanswm traffig, maent yn cyfrannu\u2019n sylweddol at ddirywiad palmentydd, llwytho pontydd a chostau cynnal a chadw oes gyfan, gan gyflymu traul asedau ar rwydweithiau ffyrdd strategol a lleol. Wrth i beryglon hinsawdd ddwysau, mae cerbydau cludo llwythi trymach yn debygol o waethygu difrod i asedau agored i niwed, sy\u2019n golygu bod yn rhaid i waith cynllunio gwydnwch seilwaith ystyried galw cludo llwythi, cynnal a chadw wedi\u2019i dargedu a chyfleoedd i newid dull teithio i reilffyrdd yn bendant.<br><br>Mae Ffigur 3.12 yn dangos canran y seilwaith trafnidiaeth sydd mewn perygl uchel neu ganolig o lifogydd ar gyfer y blynyddoedd 2021 a 2023 .<br><br><strong>Ffigur 3.12: Canran y Seilwaith Trafnidiaeth sydd mewn Perygl Uchel neu Ganolig o Lifogydd (2021 a 2023)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"635\" height=\"296\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/transfloodcym-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8808\" style=\"width:912px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/transfloodcym-1.png 635w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/transfloodcym-1-300x140.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 635px) 100vw, 635px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r graff yn dangos bod m\u00e2n gynnydd wedi cael ei wneud ar draws y seilwaith trafnidiaeth o ran gwydnwch yn erbyn llifogydd, \u00e2 phob dadansoddiad yn lleihau 0.1 pwynt canran. Y rhwydwaith rheilffyrdd sydd \u00e2\u2019r gyfran fwyaf o seilwaith sydd mewn perygl o lifogydd (12.4%), ac yna\u2019r rhwydwaith ffyrdd strategol (8%). Y rhwydwaith ffyrdd lleol sydd \u00e2\u2019r gyfran isaf sydd mewn perygl o lifogydd, sef dim ond 5%. Yn y dyfodol, un her allweddol fydd sicrhau bod y rhwydwaith rheilffyrdd a ffyrdd yn ddigon gwydn i wrthsefyll digwyddiadau llifogydd (a fydd yn codi\u2019n amlach yn sgil newid hinsawdd).<br><br>Er bod llifogydd yn dal i fod yn her gwydnwch yn erbyn newid hinsawdd sylweddol i seilwaith trafnidiaeth, nid dyma\u2019r unig bryder. Mae tymereddau uwch yn peri risgiau hefyd, yn enwedig i rwydweithiau ffyrdd, lle gall gwres parhaus feddalu a dirywio arwynebau asffalt, gan arwain at rigoli, cracio, a thyllau. Gall yr amodau hyn effeithio\u2019r pridd o dan y ffordd ymhellach drwy ehangu a chyfangu, gan gynyddu gofynion a chostau cynnal a chadw. Gyda\u2019i gilydd, mae\u2019r problemau hyn yn amlygu\u2019r angen am ddull cynhwysfawr o addasu i\u2019r hinsawdd ar draws pob dull teithio ac yn awgrymu angen am fuddsoddiad priodol.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"crynodeb\" class=\"wp-block-heading\">Crynodeb<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae Tabl 3.3 yn cynnig dadansoddiad Cryfderau, Gwendidau, Cyfleoedd a Bygythiadau o sector trafnidiaeth Cymru, gan fanteisio ar y data perfformiad sylfaenol i amlygu ei gryfderau, ei wendidau, ei gyfleoedd a\u2019i fygythiadau presennol.<br><br><strong><strong><em>Tabl 3.3: Dadansoddiad Cryfderau, Gwendidau, Cyfleoedd a Bygythiadau\u2019r Sector Trafnidiaeth<\/em><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Cryfderau<\/strong> Cyfeiriad polisi cenedlaetthol eglur trwy dargedau SDC a Sero Net Cymru. Dangoswyd gweledigaeth feiddgar ac arweinyddiaeth gref.Fframwaith cyfreithiol cryf ar gyfer teithio llesol.Buddsoddiad mewn trafnidiaeth gyhoeddus integredig (e.e. Metro De Cymru).Cynlluniau peilot arloesol fel Fflecsi yn gwella cysylltedd gwledig.Mae cyfanswm yr allyriadau carbon o\u2019r sector trafnidiaeth yn gostwng.Cysondeb cynyddol rhwng polis\u00efau trafnidiaeth, hinsawdd, a chynllunio defnydd tir. <strong>&nbsp;<\/strong><\/td><td><strong>Gwendidau<\/strong> Diffyg integreiddiad parhaus rhwng penderfyniadau cynllunio trafnidiaeth a defnydd tir, yn arwain at batrymau datblygu anghynaliadwySeilwaith ffyrdd sy\u2019n heneiddio ac \u00f4l-groniad cynnal a chadw.Rhwydwaith rheilffyrdd a bysiau \u00e2 heriau dibynadwyedd.Anhawster yn cynnig dewis gwirioneddol o ddull teithio mewn ardaloedd gwledig.Dwysedd pwyntiau gwefri cerbydau trydan isel ledled Cymru, yn cyfyngu ar niferoedd sy\u2019n manteisio ac anawsterau ymarferol darparu.Nid yw\u2019r rhan fwyaf o\u2019r rhwydwaith rheilffyrdd yng Nghymru wedi\u2019i drydaneiddio, sy\u2019n cyfyngu datgarboneiddio a gwelliannau perfformiad.Cyfyngiadau ariannu yn cyfyngu\u2019r ddarpariaeth o brosiectau graddfa fawr.Ardaloedd gwledig yn ddibynnol iawn ar geir preifat.<strong><\/strong><\/td><\/tr><tr><td><strong>Cyfleoedd<\/strong> Ehangu seilwaith teithio llesol wedi\u2019i gefnogi gan Fapiau Rhwydwaith Teithio Llesol wedi\u2019u diweddaru.Arloesi digidol o ran cynllunio teithiau, tocynnau, rheoli asedau a logisteg cludo llwythi.Cyflymu\u2019r broses o fabwysiadu cerbydau trydan a buddsoddiad mewn rhwydweithiau gwefru cyhoeddus, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig lle mae cyfleusterau yn brin ar hyn o bryd.Integreiddio mesurau gwydnwch yn erbyn newid hinsawdd mewn gwaith uwchraddio seilwaith.Newid dulliau teithio posibl o bolis\u00efau WelTAG 2025 a\u2019r Adolygiad Ffyrdd.Prosiectau tanwydd hydrogen yn dod i\u2019r amlwg ar gyfer trafnidiaeth gyhoeddus.<strong><\/strong>Mae cludo llwythi ar reilffyrdd yn cynnig cyfle datgarboneiddio mawr, ag allyriadau llawer is fesul cilomedr-tunnell na chludo nwyddau ar y ffyrdd.<\/td><td><strong>Bygythiadau<\/strong> Effeithiau newid hinsawdd ar seilwaith (e.e. llifogydd).Ymwrthedd i bolis\u00efau newid dulliau teithio gan rai cymunedau a \/ neu fusnesau.Perygl o danfuddsoddiad os bydd cyllidebau\u2019r DU neu Gymru yn tynhau.Ansicrwydd technoleggol ynghylch ymarferoldeb hydrogen ar gyfer defnydd trafnidiaeth eang. &nbsp;<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h4 id=\"gweledigaeth-ar-gyfer-y-dyfodol\" class=\"wp-block-heading\"><a>Gweledigaeth ar gyfer y Dyfodol<\/a><\/h4>\n\n\n\n<h5 id=\"byrdymor\" class=\"wp-block-heading\">Byrdymor<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bydd y weledigaeth a\u2019r dyheadau byrdymor ar gyfer sector trafnidiaeth Cymru yn cael eu llunio\u2019n bennaf gan SDC, sy\u2019n pennu\u2019r fframwaith hyd at 2040, ochr yn ochr \u00e2 Sero Net Cymru ac egwyddorion Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol (Cymru) 2015. Mae\u2019r ddeddfwriaeth hon yn ei gwneud yn ofynnol i gyrff cyhoeddus feddwl ar sail hirdymor a chreu systemau cynaliadwy a theg sy\u2019n gwella llesiant cymdeithasol, economaidd, amgylcheddol, a diwylliannol Cymru. O ganlyniad, nid yn unig y mae\u2019n rhaid i bolis\u00efau trafnidiaetth leihau allyriadau carbon, ond mae\u2019n rhaid iddynt ehfyd wella iechyd, lleihau anghydraddoldebau, a chreu cymunedau gwydn am genedlaethau i ddod. Mae\u2019r dogfennau hyn yn pennu\u2019r dull yn y byrdymor<br><br>Gweledigaeth SDC yw:<br><em>\u201cSystem drafnidiaeth hygyrch, gynaliadwy ac effeithlon\u201d<\/em><br><br>Mae targedau\u2019r Strategaeth yn uchelgeisiol ac yn cyd-fynd \u00e2\u2019r trywydd y dylid ei ddilyn yn y byrdymor. Mae\u2019n cynnwys codi dulliau teithio cynaliadwy i 45% o\u2019r holl deithiau erbyn 2045 a lleihau milltiroedd car cyfartalog fesul person 10% erbyn 2030. Bydd cynyddu defnydd o deithio llesol a thrafnidiaeth gyhoeddus i 39% erbyn 2030 yn cefnogi\u2019r targedau hinsawdd hyn tra\u2019n hybu ffyrdd iachach o fyw ac ansawdd aer gwell. Mae\u2019r rhain yn ganlyniadau allweddol sy\u2019n cyd-fynd \u00e2 nodau\u2019r Ddeddf Llesiant o Gymru iachach a chymdeithas fwy cyfartal.<br><br>I fodloni\u2019r nodau hyn, mae Cymru yn bwriadu trawsnewid ei rhwydwaith trafnidiaeth trwy leihau dibyniaeth ar geir preifat ac ehangu opsiynau cerdded, beicio, a thrafnidiaeth gyhoeddus. Bydd buddsoddiadau yn argymhellion Burns, a\u2019r tri phrosiect Metro, ochr yn ochr \u00e2 thrydaneiddio rheilffyrdd a systemau tocynnau integredig, yn creu dewisiadau trafnidiaeth mwy hygyrch, fforddiadwy, a chysylltiedig. Mae\u2019r datblygiadau hyn yn cefnogi pwyslais y Ddeddf ar greu cymunedau cydlynus a sicrhau bod pawb yn elwa o wasanaethau gwell. Fodd bynnag, bydd cyflawni\u2019r uchelgais i dreblu defnydd o drafnidiaeth gyhoeddus yn gofyn am gynnydd sylweddol i gyllid cyfalaf a refeniw.<br><br>Bydd ymdrechion datgarboneiddio yn ganolog i\u2019r weledigaeth hon, gan gynnwys ehangu seilwaith cerbydau trydan, cyflwyno bysiau a threnau di-allyriadau, ac archwilio technolegau hydrogen ar gyfer dulliau teithio trymach. Mae\u2019r camau hyn yn cyd-fynd ag egwyddor y Ddeddf Llesiant o Gymru sy\u2019n gyfrifol ar lefel fyd-eang trwy fynd i\u2019r afael \u00e2 newid hinsawdd tra\u2019n gwella ansawdd aer lleol a chanlyniadau iechyd. Bydd gwelliannau i seilwaith hefyd yn canolbwyntio ar wydnwch yn erbyn effeithiau newid hinsawdd, gan sicrhau bod systemau trafnidiaeth yn parhau i fod yn ddibynadwy ac yn ddiogel ymhlith heriau amgylcheddool cynyddol.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"y-tymor-canolig-a-r-hirdymor\" class=\"wp-block-heading\">Y Tymor Canolig a\u2019r Hirdymor<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"heat-generation-distribution-and-demand\">Mae\u2019n rhaid i\u2019r sector trafnidiaeth yng Nghymru esblygu i ymateb i\u2019r her ddeuol o gynaliadwyedd amgylcheddol a chystadleurwydd economaidd dros y 15 i 50 mlynedd nesaf. Gan fod newid hinsawdd yn fygythiad sylweddol i gymunedau, seilwaith, ac ecosystemau, mae lleihau allyriadau o drafnidiaeth yn hanfodol i yflawni ymrwymiadau sero net cenedlaethol a byd eang. Mae hyn yn gofyn am newid pendant tuag at ddulliau teithio glanach, rhwydweithiau integredig, a seilwaith gwydn sy\u2019n gallu gwrthsefyll effeithiau newid hinsawdd y dyfodol. Ar yr un pryd, bydd arloesi technolegol yn chwarae rhan hollbwysig i lunio system fwy effeithlon a chysylltiedig. Mae datblygiadau o ran platfformau digidol, rheoli traffig clyfar, a thechnolegau cerbbydau allyriadau isel yn cynnig cyfleoedd i opstimeiddio defnydd ynni, i leihau tagfeydd, ac i wella hygyrchedd ar draws ardaloedd trefol a gwledig.<br><br>Y tu hwnt i\u2019r cyfnod uniongyrchol a\u2019r byrdymor a thu hwnt i Strategaetth Drafnidiaeth bresennol Cymru, dylai\u2019r weledigaeth ar gyfer system drafnidiaeth Cymru gefnogi ei hesblygiad i rwydwaith carbon isel cwbl integredig sy\u2019n blaenoriaethu gwydnwch, cynhwysiant, ac arloesedd. Dylai\u2019r pwyslais newid o welliannau fesul cam i newid trawsnewidiol, gan ymwreiddio cynaliadwyedd ym mhob abwedd ar symudedd. Mae hyn yn golygu creu cysylltiadau di-dor rhwng dulliau teithio, wedi\u2019i gefnogi gan blatfformau digidol clyfar a data amser real, fel bod trafnidiaeth gyhoeddus, teithio llesol, a symudedd ar y cyd yn troi\u2019n ddewisiadau diofyn ar gyfer y mwyafrif o deithiau. Bydd seilwaith yn cael ei ddylunio i wrthsefyll effeithiau hinsawdd, gan sicrhau dibynadwyedd a diogelwch i genedlaethau\u2019r dyfodol tra\u2019n lleihau dibyniaeth ar danwyddau ffosil.<br><br>Dros y gorwel hirach, dylai Cymru groesawu mathau newydd o danwydd, technolegau sy\u2019n dod i\u2019r amlwg a modelau newydd o symudedd i ddarparu system drafnidiaeth sy\u2019n hyblyg ac yn barod ar gyfer y dyfodol. Bydd cerbydau awtonomaidd a chysylltiedig, atebion cludo llwythi wedi\u2019u gyrru gan ynni adnewyddadwy, a storio ynni uwch yn cryfhau ac yn ymestyn cyrhaeddiad rhwydweithiau trafnidiaeth gyhoeddus. Bydd buddsoddiad hefyd yn blaenoriaethu mynediad teg, gan sicrhau bod cymunedau gwledig a threfol yn elwa o opsiynau teithio fforddiadwy, effeithlon, a chynaliadwy. Trwy gysoni arloesedd ag egwyddorion Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol, gall Cymru greu ecosystem drafnidiaeth sydd nid yn unig yn bodloni targedau sero net ond hefyd yn gwella ansawdd bywyd, cystadleurwydd economaidd, a chyfrifoldeb byd-eang.<\/p>\n\n\n\n<h4 id=\"heat-generation-distribution-and-demand\" class=\"wp-block-heading\"><a>Heriau\u2019r Dyfodol \u2013 Byrdymor<\/a><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dros y 5-15 mlynedd nesaf, mae\u2019n rhaid i\u2019r sector trafnidiaeth yng Nghymru barhau i wneud cynnydd \u00e2 phwyslais tuag at y nodau a amlinellir yn SDC, sy\u2019n pennu\u2019r cyfeiriad strategol hyd at 2040. Dylai\u2019r cyfnod hwn ganolbwyntio ar roi camau ymarferol ar waith i leihau dibyniaeth ar geir, i wella mynediad at drafnidiaeth gyhoeddus, ac i gefnogi dewisiadau teithio mwy cynaliadwy. Mae SDC yn amlinellu gweledigaeth ar gyfer system drafnidiaeth sydd wedi\u2019i hintegreiddio\u2019n well, yn garbon isel, ac yn canolbwyntio ar bobl a chymunedau, \u00e2 phwyslais ar leihau\u2019r angen i deithio ac annog newid i ddulliau mwy cynaliadwy.<br><br>Mae blaenoriaethau allweddol yn ystod y cyfnod hwn yn cynnwys datblygiad parhaus systemau Metro yn Ne-ddwyrain, Gogledd, a De-orllewin Cymru, gyda\u2019r bwriad o wella cysylltedd rhanbarthol a gwneud trafnidiaeth gyhoeddus yn fwy deniadol a hygyrch, a chyflawni argymhellion Adroddiad Burns. Bydd y Rhaglen Diwygio Bysiau yn cefnogi rhwydwaith bysiau mwy cydgysylltiedig a reolir yn gyhoeddus \u00e2 phrisiau siwrneiau wedi\u2019u symleiddio, tocynnau integredig, a safonau gwasanaeth mwy cyson. Bydd buddsoddiad mewn seilwaith teithio llesol hefyd yn aros yn ganolog, wedi\u2019i ddarparu trwy Awdurdodau Lleol o dan Ddeddf Teithio Llesol (Cymru) 2013. Mae sicrhau bod y prosiectau a\u2019r cynlluniau hyn yn gwneud cynnydd yn bwysig.<br><br>I gynorthwyo\u2019r symudiad oddi wrth gerbydau tanwydd ffosil, mae\u2019n rhaid i Lywodraeth Cymru barhau i ehangu seilwaith gwefru cerbydau trydan yn unol \u00e2\u2019r Strategaeth Gwefru Cerbydau Trydan ar gyfer Cymru, gan helpu i gael gwared ar rwystrau i fabwysiadu cerbydau di-allyriadau. Bydd hyn yn dod yn gynyddol bwysig gan ei bod yn ofynnol i gerbydau newydd fod yn ddi-allyriadau o 2035.<br><br>Mae\u2019r ymdrechion hyn yn cyd-fynd \u00e2\u2019r ymrwymiadau a gyflwynir yn Cymru Sero Net &#8211; Cyllideb Garbon 2, sy\u2019n nodi trafnidiaeth fel un o\u2019r sectorau sy\u2019n allyrru fwyaf ac yn nodi disgwyliad eglur o newid. Yn nodedig, mae hyn yn cynnwys targed i 45% o\u2019r holl deithiau i gael eu gwneud trwy ddulliau cynaliadwy erbyn 2040, yn ogystal \u00e2 mesurau byrdymor fel parhau i gyflwyno terfynau cyflymder 20mya diofyn, archwilio codi ffioedd ar ddefnyddwyr ffyrdd, ac ail-neilltuo lle ar ffyrdd i flaenoriaethu trafnidiaeth gynaliadwy.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"problemau-allweddol\" class=\"wp-block-heading\">Problemau allweddol<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn ystod y cyfnod hwn, bydd y sector trafnidiaeth yng Nghymru yn wynebu nifer o heriau sylweddol wrth iddo weithio i gyflawni\u2019r blaenoriaethau a nodir yn SDC, Cymru Sero Net, a Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol. Mae\u2019n edrych yn debygol y bydd angen cyflawni\u2019r prif flaenoriaethau yng nghyd-destun cyllidebau cyfyngedig, costau cynyddol, a gofynion sy\u2019n cystadlu ar fuddsoddiad cyhoeddus. Mae bryd gweithredu ar newid hinsawdd yn golygu mai prin yw\u2019r amser sydd gan y sector i oedi, ond mae gwaith uwchraddio seilwaith mawr fel systemau metro, trydaneiddio rheilffyrdd, a rhwydweithiau gwefru cerbydau trydan eang angen amseroedd arwain hir a chyfalaf sylweddol ac yn creu heriau cysylltiedig, fel bod \u00e2 digon o drydan gl\u00e2n ar gael.<br><br>Bydd y degawd nesaf yn hollbwysig ar gyfer creu system trafnidiaeth gyhoeddus integredig sy\u2019n ddibynadwy, yn fforddiadwy, ac yn gynhwysol. Dylid blaenoriaethu integreiddio amserlenni, tocynnau, a chyfnewidfeydd ffisegol i wneud trafnidiaeth gyhoeddus yn ddewis ymarferol yn hytrach na cheir preifat. Efallai y bydd hyn yn gofyn am ddiwygiadau llywodraethu fel masnachfreinio bysiau a chydgysylltu rhanbarth trwy Cyd-bwyllgorau Corfforedig, ochr yn ochr \u00e2 buddsoddiad mewn seilwaith sy\u2019n cefnogi cysylltiadau di-dor rhwng dulliau teithio. Mae hyn yn debygol hefyd o olygu y bydd angen rheoli tagfeydd i sicrhau bod amseroedd teithiau trafnidiaeth gyhoeddus yn rhesymol ac yn ddibynadwy. Heb y mesurau hyn, mae cymunedau gwledig mewn perygl o gael eu gadael ar \u00f4l, gan ddwysau anghydraddoldebau a chyfyngu cynnydd tuag at dargedau newid dulliau teithio.<br><br>Mae cyllid ar gyfer teithio llesol yng Nghymru yn debygol o wynebu sawl bygythiad a fydd yn dod i\u2019r amlwg yn ystod y cyfnod hwn, yn enwedig wrth i Gyd-bwyllgorau Corfforedig ddechrau cyfuno cyllidebau trafnidiaeth ar y lefel ranbarthol. Er mai nod y dull hwn yw symleiddio buddsoddiad a gwella cynllunio strategol, ceir pryderon y gallai teithio llesol, a seilwaith cerdded a beicio yn arbennig, golli amlygrwydd a blaenoriaeth o fewn y portffolios trafnidiaeth ehangach. Mae\u2019r diffyg clustnodi eglur a thryloywder o ran sut y caiff cyllid ei neilltuo yn creu\u2019r perygl y gallai prosiectau teithio llesol gael eu dadflaenoriaethu o blaid cynlluniau ffyrdd neu drafnidiaeth gyhoeddus graddfa fwy. Hefyd, gallai amrywiadau o ran capasiti ac ymrwymiad ar draws rhanbarthau arwain at ddarpariaeth anghyson, gan danseilio uchelgeisiau teithio llesol.<br><br>Os bydd methiant i ddarparu trafnidiaeth gynaliadwy yn bodoli, bydd hyn yn cael ei waethygu yn y byrdymor wrth i Gymru barhau i dyfu. Ceir perygl y bydd patrymau presennol o ddatblygiad sy\u2019n ddibynnol ar geir yn cael eu hymwreiddio, ac y bydd gan gymunedau newydd ddiffyg mynediad cyfleus at drafnidiaeth gyhoeddus. Byddai hyn yn arwain at fwy o dagfeydd traffig, allyriadau carbon uwch, a mwy o bwysau ar seilwaith ffyrdd. Gallai oediadau neu fethiannau i ddarparu seilwaith trafnidiaeth, yn enwedig rheilffyrdd, hefyd arwain at fethu cyfleoedd ar gyfer twf ac adfywio economaidd o gwmpas canolfannau trafnidiaeth. Gallai darnio parhaus a chydweithredu cyfyngedig ymhlith rhanddeiliaid allweddol barhau aneffeithlonrwydd a heriau ariannu, gan ei gwneud yn anoddach i greu cymunedau cynaliadwy.<br><br>Mae sicrhau cyllid a buddsoddiad digonol yw un o\u2019r prif heriau o hyd i raglenni Metro Gogledd Cymru a Bae Abertawe a Gorllewin Cymru. Mae casglu\u2019r cyfalaf a\u2019r adnoddau gweithredu angenrheidiol yn aml yn gofyn am gydgysylltu cymhleth rhwng Llywodraeth Cymru, Llywodraeth y DU, awdurdodau lleol, a phartneriaid preifat. Gall hyn arwain at ansicrwydd o ran amserlenni prosiectau a maint y gwelliannau y mae\u2019n bosibl eu cyflawni. Yn ogystal \u00e2 chyllid sector cyhoeddus traddodiadol, gallai cyfleoedd buddsoddi posibl gynnwys cyfraniadau preifat neu wedi\u2019u harwain gan ddatblygiad, cipio gwerth tir, datblygiad ar y cyd yn gysylltiedig \u00e2 gorsafoedd, a modelau cyllido amgen. Fodd bynnag, mae\u2019r adnoddau hyn yn fwy ansicr yn eu hanfod a gallant greu risgiau ychwanegol ar gyfer darparu prosiectau, gan gynnwys effeithiau ar amserlenni rhaglenni a maint y gwelliannau y gellir eu cyflawni.<br><br>Un her allweddol fydd newid ymddygiad teithio mewn gwlad lle mae defnydd o geir preifat yn dal i fod yn oruchaf, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig a lled-wledig \u00e2 chwmpas trafnidiaeth gyhoeddus cyfyngedig. Bydd sicrhau\u2019r gyfran dulliau cynaliadwy o 39% erbyn 2030 yn gofyn am welliannau i seilwaith a newid diwylliant dwys, wedi\u2019u cefnogi gan negeseuon cyson ac opsiynau amgen dibynadwy. Bydd consensws gwleidyddol yn hollbwysig; gall polis\u00efau trafnidiaeth gynaliadwy fel parthau 20 mya ac adolygiadau buddsoddiad mewn ffyrdd fod yn ddadleuol a bydd cynnal cefnogaeth y cyhoedd a rhanddeiliaid yn hanfodol ar gyfer llwyddiant hirdymor.<br><br>Bydd angen hefyd i\u2019r sector reoli gwydnwch a thegwch rhwydweithiau. Mae newid hinsawdd eisoes yn cynyddu amlder digwyddiadau tywydd eithafol, gan greu perygl o darfu ar ffyrdd a rheilffyrdd. Ar yr un pryd, mae angen sicrhau bod datgarboneiddio a gwelliannau i wasanaethau o fudd i bob cymuned, nid canolfannau trefol yn unig. Mae hyn yn golygu mynd i\u2019r afael \u00e2 bylchau hygyrchedd mewn ardaloedd gwledig, gan sicrhau fforddiadwyedd, a gwneud y newid i drafnidiaeth sero net yn broses gynhwysol. Yng nghyd-destun ehangach y DU a rhyngwladol, mae\u2019n rhaid i Gymru gydbwyso ei hymrwymiadau hinsawdd a llesiant uchelgeisiol ei hun \u00e2 realiti seilwaith a chadwyni cyflenwi trawsffiniol a rennir, gan sicrhau bod ei system drafnidiaeth yn addas i\u2019r diben tra\u2019n cyfrannu at nodau sero net a gwydnwch economaidd cyffredinol y DU.<br><br>Os na fydd Cymru yn cyflawni\u2019r newidiadau trafnidiaeth a nodir yn SDC, Cymru Sero Net, ac yn unol \u00e2 Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol, mae\u2019r peryglon yn rhai ar unwaith a thymor hwy. Y perygl mwyaf dybryd yw methu \u00e2 chyflawni ymrwymiadau hinsawdd. Er ei fod wedi gostwng yn raddol yn yr hirdymor, trafnidiaeth yw un o\u2019r ffynonellau mwyaf o allyriadau nwyon t\u0177 gwydr yng Nghymru; heb ostyngiadau sylweddol, mae\u2019r wlad mewn perygl o fynd y tu hwnt i\u2019w chyllidebau carbon statudol. Byddai hyn yn tanseilio nod y Ddeddf o \u201cGymru sy\u2019n gyfrifol ar lefel fyd-eang\u201d a gallai niweidio hygrededd Cymru o ran polis\u00efau hinsawdd y DU a rhyngwladol.<br><br>Ceir y perygl hefyd o iechyd cyhoeddus ac anghydraddoldeb sy\u2019n gwaethygu. Os bydd dibyniaeth ar geir yn parhau i fod yn uchel ac nad yw opsiynau teithio cynaliadwy yn ehangu, gallai llygredd aer, gwrthdrawiadau traffig, a diffyg ymarferol corff barhau i effeithio ar iechyd, gan gael effaith anghymesur ar gymunedau incwm is ac agored i niwed. Byddai hyn yn mynd yn groes i nodau\u2019r Ddeddf o \u201cGymru iachach\u201d a \u201cChymru sy\u2019n fwy cyfartal\u201d, yn enwedig lle mae systemau trafnidiaeth yn parhau i ffafrio defnydd o geir, er gwaethaf amrywiad sylweddol o ran mynediad at gar a gallu i ysgwyddo costau ar draws gwahanol gymunedau.<br><br>Gallai methiant i fuddsoddi mewn gwydnwch adael rhwydweithiau trafnidiaeth yn fwy agored i effeithiau newid hinsawdd fel llifogydd, difrod gwres, a tharfu o stormydd, gan gynyddu costau a lleihau dibynadwyedd. Gallai hyn wedyn niweidio cystadleurwydd, lleihau mynediad at swyddi a gwasanaethau, a gwanhau cydlyniant cymunedol, gan fynd yn gwbl groes i uchelgeisiau\u2019r Ddeddf o \u201cgymunedau cydlynus\u201d a \u201cChymru lewyrchus.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"cyfleoedd\" class=\"wp-block-heading\">Cyfleoedd<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daw\u2019r cyfle mwyaf uniongyrchol o gyflymu newid dulliau teithio trwy rwydweithiau trafnidiaeth gyhoeddus a theithio llesol integredig. Yn sgil ymrwymiad Llywodraeth Cymru i fasnachfreinio bysiau a\u2019r weledigaeth \u201cUn Rhwydwaith, Un Amserlen, Un Tocyn\u201d, ceir lle i greu system trafnidiaeth gyhoeddus ddi-dor, fforddiadwy, ac wedi\u2019i hwyluso drwy dechnolegau digidol . Mae hyn yn cynnwys cyflwyno platfformau Symudedd fel Gwasanaeth (MaaS), integreiddio data amser real, a thocynnau aml-ddull, a fydd yn gwneud teithio cynaliadwy yn fwy deniadol a chyfleus. Ynghyd ag ehangu systemau Metro yn Ne Cymru ac yng Ngogledd Cymru, gall y mentrau hyn leihau dibyniaeth ar geir yn sylweddol, gwella hygyrchedd, a chefnogi adfywio economaidd mewn ardaloedd trefol a gwledig.<br><br>Gall Metro De Cymru fod yn lasbrint ar gyfer trawsnewid trafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru, gan ddangos gwerth cynllunio integredig, gweithio mewn partneriaeth, a buddsoddiad mewn gwasanaethau aml a dibynadwy. Mae ei lwyddiant yn cysylltu\u2019r Cymoedd \u00e2 Chaerdydd yn amlygu sut y gall uwchraddiadau seilwaith cydgysylltiedig sicrhau manteision pendant i drigolion, busnesau, a\u2019r economi ehangach. Wrth i Ogledd Cymru, Bae Abertawe, Gorllewin Cymru, ac ardaloedd a nodir yn Adroddiad Burns geisio datblygu eu cynlluniau Metro eu hunain a gorsafoedd newydd, mae\u2019r gwersi a ddysgwyd o Fetro De Cymru yn cynnig llwybr ar gyfer darparu atebion trafnidiaeth wedi\u2019u teilwra\u2019n rhanbarthol ar draws gweddill Cymru.<br><br>Cyfle mawr arall yw datgarboneiddio a gwydnwch seilwaith. Bydd twf i seilwaith gwefru cerbydau trydan ar y gorwel byrdymor, wedi\u2019i gefnogi gan Strategaeth Gwefru ar gyfer Cerbydau Trydan Llywodraeth Cymru, a gwella coridorau rheilffordd allweddol o dan addewid buddsoddi \u00a3445 miliwn mewn rheilffyrdd y DU . Nid yn unig y bydd y gwaith uwchraddio hwn yn torri allyriadau ond bydd hefyd yn ysgogi swyddi a chadwyni cyflenwir gwyrdd. Hefyd, bydd buddsoddiad wedi\u2019i dargedu mewn mesurau addasu i\u2019r hinsawdd fel asedau ffyrdd a rheilffyrdd gwydn yn erbyn llifogydd, Systemau Draenio Cynaliadwy (SDCau), a chynnal a chadw rhagfynegol gan ddefnyddio gefeilliaid digidol. Bydd hyn yn cynnig cyfle i baratoi seilwaith hollbwysig ar gyfer y dyfodol tra\u2019n lleihau costau hirdymor. Mae datgarboneiddio cludo llwythi trwy ganolfannau cludo llwythi rheilffordd a pharthau logisteg di-allyriadau hefyd yn cynnig cyfle strategol i gryfhau rhan Cymru mewn cadwyni cyflenwi carbon isel.<br><br>Gall nifer o \u201cfuddugoliaethau cyflym\u201d byrdymor helpu i gyflymu cynnydd tuag at Strategaeth Drafnidiaeth Cymru, Cymru Sero Net, a Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol, tra\u2019n cynyddu hyder y cyhoedd yn y weledigaeth tymor hwy. Gall uwchraddio seilwaith graddfa fach, fel cysgodfannau bysiau, hygyrchedd gorsafoedd rheilffordd, arddangosiadau gwybodaeth amser real, a mannau storio beiciau diogel, wneud teithio cynaliadwy yn fwy cyfleus a deniadol. Gall gwelliannau cost isel, effaith uchel i deithio llesol, gan gynnwys croesfannau diogel, goleuadau gwell, a therfynau cyflymder 20 mya mewn ardaloedd trefol, annog newid dulliau teithio yn gyflym a chefnogi amcanion iechyd a chydraddoldeb.<br><br>Hefyd, gall mesurau i wella dibynadwyedd a fforddiadwyedd bysiau, fel gwasanaethau amlach, prisiau tocynnau wedi\u2019u symleiddio neu eu capio, a thocynnau integredig ar draws rhwydweithiau bysiau a rheilffyrdd, wneud trafnidiaeth gyhoeddus yn fwy deniadol a hygyrch. Gallai masnachfreinio bysiau hwyluso\u2019r buddugoliaethau cyflym hyn. Gall ymgyrchoedd newid ymddygiad, gan gynnwys rhaglenni ymgysylltu \u00e2\u2019r cyhoedd a chynlluniau benthyg e-feiciau, ysgogi newid ar unwaith.<br><br>Gyda\u2019i gilydd, mae\u2019r buddugoliaethau cyflym hyn yn gymharol rad, yn cyd-fynd yn gryf ag egwyddorion y Ddeddf Llesiant o feddwl hirdymor a chamau ataliol, a gallant sicrhau manteision cynnar o ran hinsawdd, iechyd, a chydraddoldeb tra bod newidiadau strwythurol mwy yn cael eu rhoi ar waith.<\/p>\n\n\n\n<h4 id=\"heriau-r-dyfodol-y-tymor-canolig-i-r-hirdymor\" class=\"wp-block-heading\"><a>Heriau\u2019r Dyfodol \u2013 y Tymor Canolig i\u2019r Hirdymor<\/a><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r adran hon yn ystyried yr heriau a\u2019r problemau tymor canolig (15-50 mlynedd) a thymor hwy (50-80 mlynedd) tebygol ar gyfer y sector trafnidiaeth yng Nghymru y dylai Llywodraeth Cymru geisio cynllunio ar eu cyfer er mwyn mynd i\u2019r afael \u00e2 nhw.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"relationship-with-land-use-planning-1\" class=\"wp-block-heading\">Perthynas \u00e2 Chynllunio Defnydd Tir<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Os na chaiff datblygiad sy&#8217;n seiliedig ar systemau trafnidiaeth ei flaenoriaethu yn y tymor canolig i\u2019r hirdymor, ac y bydd cymunedau presennol yn parhau i gael eu tanwasanaethu gan drafnidiaeth gyhoeddus, mae Cymru mewn perygl o atgyfnerthu patrymau defnydd tir sy\u2019n ddibynnol ar geir a fydd yn gynyddol anodd a chostus eu gwrthdroi. Tra bod cymdogaethau newydd a sefydledig yn dal i fod wedi\u2019u datgysylltu o drafnidiaeth o ansawdd uchel, mae cyfleoedd i \u00f4l-osod seilwaith cynaliadwy yn lleihau, gan waethygu arferion teithio anghynaliadwy a chyfyngu mynediad at ddewisiadau symudedd gwyrddach.<br><br>Dros y 15 i 80 mlynedd nesaf, gallai absenoldeb datblygiad sy\u2019n seiliedig ar systemau trafnidiaeth effeithiol a gwell trafnidiaeth gyhoeddus ar gyfer cymunedau presennol ymwreiddio anghydraddoldebau rhanbarthol yng Nghymru, ag ardaloedd nad oes ganddynt drafnidiaeth ddibynadwy yn methu\u2019n gynyddol \u00e2 denu buddsoddiad neu gadw gweithwyr medrus. Dros genedlaethau, gallai grwpiau agored i niwed ddod yn fwy ynysig byth ac wedi\u2019u hallgau o gyfleoedd, tra byddai dibyniaeth barhaus ar geir yn cyflymu dirywiad amgylcheddol trwy allyriadau uwch a llai o fannau gwyrdd mewn ardaloedd trefol. Gyda\u2019i gilydd, gallai\u2019r tueddiadau hirdymor hyn danseilio cystadleurwydd economaidd Cymru, erydu cydlyniant cymdeithasol, a pheryglu cynnydd tuag at nodau hinsawdd ac iechyd y cyhoedd parhaus.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"decarbonisation-and-sustainability-1\" class=\"wp-block-heading\">Datgarboneiddio a Chynaliadwyedd<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn y tymor canolig a\u2019r hirdymor, mae\u2019n rhaid i Gymru gyflymu\u2019r newid i ddulliau teithio allyriadau isel tra\u2019n ymwreiddio cynaliadwyedd ym mhob agwedd ar gynllunio a darparu. Mae hyn yn debygol o fod angen cyfatebiaeth gref rhwng strategaethau trafnidiaeth a defnydd tir, gan sicrhau bod datblygiadau newydd yn cynllunio gwelliannau i drafnidiaeth mewn ffordd sy\u2019n sensitif i\u2019r amgylcheddol lleol (er enghraifft, osgoi llwybrau drwy ardaloedd o fioamrywiaeth uchel) a blaenoriaethu mynediad at opsiynau teithio cynaliadwy. Dylai strwythurau llywodraethu ac ariannu gefnogi cylchoedd buddsoddi hirdymor yn hytrach na dyraniadau byrdymor, gan alluogi rhaglenni graddfa fawr fel trydaneiddio rheilffyrdd a seilwaith cerbydau di-allyriadau ddatblygu yn effeithlon. Mae newid ymddygiad yn dal i fod yn her hollbwysig; heb negeseuon cyson ac opsiynau amgen ymarferol, gallai dibyniaeth ar geir barhau, gan danseilio nodau hinsawdd.<br><br>Gan edrych ymhellach ymlaen, dylai\u2019r pwyslais newid o welliannau fesul cam i drawsnewid systemig. Gallai hyn olygu normaleiddio symudedd a rennir, teithio llesol, a thrafnidiaeth gyhoeddus fel dewisiadau diofyn, wedi\u2019i gefnogi gan gynllunio integredig a buddsoddiad teg ar draws ardaloedd trefol a gwledig. Gallai penderfyniadau strategol a wneir yn y degawd nesaf benderfynu pa un a yw\u2019r wlad yn cadarnhau patrymau anghynaliadwy neu\u2019n creu sylfaen ar gyfer symudedd carbon isel fforddiadwy. Mae methiant i weithredu\u2019n bendant yn debygol o arwain at gostau cynyddol ac ymyriadau sy\u2019n tarfu yn ddiweddarach yn y ganrif.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"integreiddiad-a-hygyrchedd-trafnidiaeth-gyhoeddus-1\" class=\"wp-block-heading\">Integreiddiad a Hygyrchedd Trafnidiaeth Gyhoeddus<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn y tymor canolig, dylai Cymru adeiladu ymhellach ar ddull \u2018Teithio i Bawb\u2019 a chanolbwyntio ar atgyfnerthu ac ehangu systemau trafnidiaeth gyhoeddus i sicrhau gwydnwch a chynhwysiant wrth i alw dyfu. Gan adeiladu ar welliannau byrdymor, dylai\u2019r cam hwn sicrhau tocynnau wedi\u2019u hintegreiddio\u2019n llawn, gwybodaeth deithio amser real gynhwysfawr, a chysylltiadau di-dor rhwng bysiau, rheilffyrdd, a gwasanaethau symudedd sy\u2019n dod i\u2019r amlwg. Mae\u2019n rhaid i hygyrchedd fynd y tu hwnt i gydymffurfiad<strong>,<\/strong><strong> <\/strong>gan ymwreiddio egwyddorion dylunio cyffredinol ym mhob achos o uwchraddio seilwaith, gan gynnwys gorsafoedd di-risiau, cerbydau llawr isel, a dynodi llwybr gwell. Bydd buddsoddiad strategol mewn hybiau cyfnewid rhanbarthol a gwasanaethau seiliedig ar alw yn hollbwysig i gysylltu ardaloedd gwledig \u00e2 phrif goridorau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Erbyn canol y ganrif, gallai newidiadau demograffig fel poblogaeth sy\u2019n heneiddio a thwf trefol roi pwysau ychwanegol ar gapasiti a hygyrchedd. Bydd angen i drafnidiaeth gyhoeddus ddarparu mynediad cyffredinol i ddefnyddwyr h\u0177n ac anabl, wedi\u2019i gefnogi gan gysylltiadau milltir gyntaf a milltir olaf a llwybrau teithio llesol o ansawdd uchel. Dylai fframweithiau cynllunio geisio ymwreiddio egwyddorion datblygu seiliedig ar systemau trafnidiaethi sicrhau bod twf tai a chyflogaeth yn cyd-fynd \u00e2 choridorau trafnidiaeth gynaliadwy. Os na chyflawnir y gwelliannau hyn, gallai Cymru golli cyfleoedd hanfodol i gryfhau ei heconomi ac i sicrhau mynediad cyfartal at drafnidiaeth i bob cymuned.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"atebion-trafnidiaeth-digidol-a-chlyfar-1\" class=\"wp-block-heading\">Atebion Trafnidiaeth Digidol a Chlyfar<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rhagwelir y bydd arloesi digidol yn chwarae rhan ganolog o ran llunio effeithlonrwydd ac atyniad systemau trafnidiaeth yn y tymor canolig. Dylai tocynnau integredig, gwybodaeth amser real, a phlatfformau ystyriol o ddefnyddwyr ddod yn safonol i gystadlu a chyfleustod ceir preifat. Dylai\u2019r atebion hyn gael eu hategu gan blatfformau Symudedd fel Gwasanaeth (Mas) a dadansoddeg ragfynegol i optimeiddio gweithrediadau a lleihau costau. Os na fydd Cymru yn buddsoddi mewn seilwaith digidol yn ystod y 2030au, gallai\u2019r system drafnidiaeth ddod yn gynyddol dameidiog, gan gyfyngu\u2019r niferoedd sy\u2019n ei defnyddio a thanseilio ymdrechion datgarboneiddio.<br><br>Yn y tymor hwy, gallai awtomeiddio a gweithrediadau clyfar gynnig cyfleoedd i wella diogelwch, i leihau tagfeydd, ac i wella profiad defnyddwyr. Fodd bynnag, mae\u2019r manteision hyn yn dibynnu ar fuddsoddiad cynnar mewn dylunio cynhwysol a chysylltedd gwledig i osgoi rhaniad digidol. Dylai Cymru hefyd archwilio technolegau sy\u2019n dod i\u2019r amlwg fel hydrogen a storio ynni uwch i gefnogi cludo llwythi a thrafnidiaeth drom. Heb gynllunio rhagweithiol, gallai datblygiadau technolegol barhau i fod wedi\u2019u dosbarthu\u2019n anghyfartal, gan adael defnyddwyr agored i niwed a chymunedau anghysbell ar \u00f4l.<br><br>Hefyd, gallai lleihau\u2019r angen i deithio ddod i\u2019r amlwg fel strategaeth ganolog ar gyfer rheoli galw a chefnogi cynaliadwyedd. Mae gan ddatblygiadau i gysylltedd digidol, gweithio o bell, a rhith-ddarpariaeth o wasanaethau y potensial i alluogi mwy o weithgareddau i gael eu cyflawni heb deithiau ffisegol, gan leddfu pwysau ar rwydweithiau trafnidiaeth a gostwng allyriadau. Dylai Cymru adeiladu ar dueddiadau presennol trwy hyrwyddo trefniadau gweithio hyblyg, buddsoddi mewn band eang o ansawdd uchel, a chreu canolfannau lleol sy\u2019n galluogi pobl i weithio a chael mynediad at wasanaethau yn agosach at eu cartrefi. Dros amser, gallai\u2019r dull hwn ategu newid dulliau teithio trwy leihau nifer cyffredinol y teithiau, gan wella ansawdd bywyd, a chefnogi nodau Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol o gymunedau iachach a mwy cydlynus.<\/p>\n\n\n\n<h5 id=\"gwydnwch-seilwaith-ac-addasu-i-r-hinsawdd\" class=\"wp-block-heading\">Gwydnwch Seilwaith ac Addasu i\u2019r Hinsawdd<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Disgwylir i wydnwch y seilwaith trafnidiaeth ddod yn broblem ddybryd wrth i effeithiau newid hinsawdd ddwysau. Mae\u2019n rhaid i Gymru ymwreiddio mesurau addasu mewn rhaglenni adnewyddu a mabwysiadu safonau dylunio sy\u2019n rhagweld amodau\u2019r dyfodol. Mae hyn yn cynnwys atebion seiliedig ar natur fel plannu llystyfiant ar hyd argloddiau i leihau\u2019r perygl o lifogydd ac erydiad pridd, technegau adeiladu modiwlaidd, a chynnal a chadw rhagfynegol gan ddefnyddio offerynnau digidol.<br><br>Efallai fod angen cynyddol i strwythurau llywodraethu ac ariannu bontio o atgyweiriadau adweithiol i fuddsoddi rhagweithiol, wedi\u2019i seilio ar gydweithredu traws-sector a chynllunio adnoddau hirdymor. Heb y newidiadau hyn, gallai ysgytwadau tywydd cronnol fod yn drech na chyllidebau cynnal a chadw, gan arwain at achosion aml o darfu a chostau cynyddol.<br><br>Erbyn canol y ganrif, rhagwelir y bydd lefelau cynyddol y m\u00f4r a digwyddiadau tywydd mwy difrifol yn bygwth asedau arfordirol a glannau afon, gan ofyn am strategaethau ar gyfer adlinio wedi\u2019i reoli a llwybrau amgen. Bydd dulliau cynllunio ymaddasol yn hanfodol i sicrhau parodrwydd heb or-fuddsoddi mewn mesurau efallai na fydd eu hangen yn y pen draw. Gallai methiant i weithredu arwain at fethiannau strwythurol, colli cysylltedd, a chanlyniadau economaidd a chymdeithasol arwyddocaol. Dylai Cymru flaenoriaethu gwydnwch nawr i ddiogelu ei rhwydwaith trafnidiaeth ar gyfer cenedlaethau\u2019r dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<h4 id=\"heriau-allweddol-a-r-camau-nesaf\" class=\"wp-block-heading\"><a>Heriau Allweddol a\u2019r Camau Nesaf<\/a><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae trafnidiaeth yn ganolog i economi, cymunedau, a hunaniaeth ddiwylliannol Cymru. Mae\u2019n hanfodol i greu system drafnidiaeth wydn a chynaliadwy sy\u2019n cefnogi cysylltedd, yn lleihau allyriadau, ac yn diwallu anghenion pobl a busnesau nawr ac yn y dyfodol.<br><br>Mae\u2019r asesiad hwn yn cynnig trosolwg o\u2019r heriau sy\u2019n wynebu\u2019r sector trafnidiaeth yng Nghymru. Mae\u2019n ystyried pwysau uniongyrchol a thueddiadau hirdymor i sicrhau bod ymatebion yn strategol ac yn flaengar.<br><br>Mae Tabl 7.1 yn nodi\u2019r problemau trawsbynciol mwyaf arwyddocaol sydd \u00e2\u2019r canlyniadau mwyaf pellgyrhaeddol i\u2019r sector. Ar gyfer pob problem, mae\u2019n amlinellu llwybrau i Lywodraeth Cymru eu harchwilio ymhellach neu i fwrw ymlaen \u00e2 nhw, gan gynnwys meysydd ar gyfer ymchwil, datblygiad polisi, a gweithredu ar y cyd. Bwriedir i\u2019r llwybrau hyn hysbysu proses gwneud penderfyniadau seiliedig ar dystiolaeth a chynorthwyo\u2019r gwaith o greu system drafnidiaeth wydn a chynaliadwy i Gymru.<br><br>Aseswyd y problemau a ddangosir yn Nhabl 7.1 gan ddefnyddio fframwaith blaenoriaethu a ystyriodd:<br>\u2022 Fanteision traws-sector \u2013 ystyriodd hyn i ba raddau y byddai mynd i\u2019r afael \u00e2\u2019r broblem yn elwa\u2019r sectorau seilwaith D\u0175r, Ynni, Digidol, neu Economi Gylchol a ystyriwyd gan yr adolygiad hwn hefyd.<br>\u2022 Perthnasedd i gylch gwaith CSCC \u2013 gan edrych yn benodol ar ba un a yw\u2019r broblem a nodwyd yn cyd-fynd \u00e2 chylch gwaith CSCC i ystyried problemau hirdymor, a pha un a allai CSCC ychwanegu gwerth\/dylanwad.<br>\u2022 Cyfraniad at\/cysondeb \u00e2\u2019r 7 Nod Llesiant.<br>\u2022 Derbynioldeb rhanddeiliaid, a pha un a yw\u2019r broblem yn cyfateb yn dda ag adborth gan randdeiliaid<br>\u2022 Gallu i gyflawni, gan ystyried pan un a yw\u2019n realistig datrys y broblem<br>\u2022 Costau a buddion<br><br>Dangosir y problemau a oedd yn y safleoedd uchaf yn yr ymarfer blaenoriaethu hwn fel rhan gyntaf Tabl 7.1. Er bod yr holl broblemau a nodwyd yn yr adolygiad hwn yn bwysig, argymhellir bod Llywodraeth Cymru yn ystyried gweithredu ar y problemau blaenoriaeth uchaf hyn.<br><br>Cyflwynir asesiad o\u2019r blaenoriaethau a amlygir yn Nhabl 7.1 a\u2019r problemau ehangach a amlygwyd yn yr adroddiad hwn yn erbyn fframwaith CSCC yn Atodiad A. Mae hwn yn dangos cysondeb cryf rhwng canfyddiadau\u2019r adroddiad hwn a chylch gwaith a phwyslais CSCC.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong><strong><em><strong><em>Tabl 7.1 : Problemau o flaenoriaeth a chamau posibl ar gyfer y sector trafnidiaeth yng Nghymru<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Thema<\/strong><\/td><td><strong>Problem o Flaenoriaeth<\/strong><\/td><td><strong>Llwybr<\/strong><\/td><td><strong>Amserlen<\/strong><\/td><td><strong>Sylfaen bresennol<\/strong><\/td><td><strong>Cyfrifoldeb<\/strong><\/td><\/tr><tr><td colspan=\"6\"><strong>Prif flaenoriaethau<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Gwydnwch Seilwaith ac Addasu i\u2019r Hinsawdd<\/td><td>Mae cyfyngiadau cyllid ac adnoddau, yn enwedig ymhlith Awdurdodau Lleol, eisoes yn cyfyngu ymdrechion cynnal a chadw ac addasu i\u2019r hinsawdd, ac mae amlder cynyddol digwyddiadau tywydd eithafol yn gwaethygu\u2019r heriau hyn ymhellach. Mae\u2019n rhaid dylunio cynlluniau\u2019r dyfodol o fod yn wydn yn erbyn newid hinsawdd, ac mae angen ymyriadau penodol i wydnwch i addasu i\u2019w oblygiadau.&nbsp;&nbsp;<\/td><td>Asesu anghenion cyllid byrdymor a hirdymor, blaenoriaethu buddsoddiad sy\u2019n canolbwyntio ar wydnwch ac archwilio strategaethau cynnal a chadw cost-effeithiol sy\u2019n rhoi ystyriaeth gref i berygl hinsawdd. Archwilio opsiynau i gryfhau capasiti awdurdodau lleol trwy gyfuno adnoddau, darparu cyllid wedi\u2019i dargedu, a datblygu arbenigedd ar y cyd ar gyfer cynllunio addasiadau.<\/td><td>Byrdymor, Tymor Canolig a Hirdymor<\/td><td>Dim ond 33% o strwythurau ar y rhwydwaith ffyrdd strategol sydd mewn cyflwr da iawn neu dda (2024) Y rhwydwaith rheilffyrdd sydd \u00e2\u2019r gyfran fwyaf o seilwaith sydd mewn perygl o lifogydd yn 2023 (12.4%), ac yna\u2019r rhwydwaith ffyrdd strategol (8%). Mae angen asesiadau risg pellach i nodi effeithiau cysylltiedig \u00e2 hinsawdd ehangach, gan gynnwys difrod i seilwaith sy\u2019n gysylltiedig \u00e2 gwres yn ogystal \u00e2 llifogydd.<\/td><td>Llywodraeth Cymru sy\u2019n gyfrifol am ddyrannu cyllid ymhlith Awdurdodau Lleol, Cyd-bwyllbgorau Corfforedig a TrC. Awdurdodau Lleol unigol sy\u2019n gyfrifol am ddyrannu lle mae cyllid yn cael ei wario a bydd Cyd-bwyllgorau Corfforedig yn datblygu swyddogaeth i rai prosiectau cyfalaf yn y dyfodol. TrC sy\u2019n gyfrifol am ddyrannu eu cyllid oni bai fod cyllid cyfalaf yn cael ei gyfeirio at brosiectau penodol.<\/td><\/tr><tr><td>Integreiddiad a Hygyrchedd Trafnidiaeth Gyhoeddus<\/td><td>Nid yw gwasanaethau bysiau a rheilffyrdd wedi\u2019u hintegreiddio\u2019n effeithiol ac maent yn aml yn cystadlu am deithwyr yn hytrach na chael eu hintegreiddio\u2019n effeithiol i ddarparu rhwydwaith trafnidiaeth di-dor ac ategol. Mae defnydd presennol cyfyngedig o alluoedd digidol yn cyfrannu at raniad gwledig\/trefol. Mae integreiddiad a darpariaeth trafnidiaeth gyhoedduus mewn ardaloedd gwledig yn dal i fod yn gyfyngedig, \u00e2 llawer o ardaloedd yn cynnig gwasanaethau anaml neu ddim o gwbl, gan gyfrannu at fwy o ddibyniaeth ar geir.<\/td><td>Sicrhau bod masnachfreinio bysiau yn cael ei gyflwyno fel y cynlluniwyd a manteisio arno fel cyfle i wella cydgysylltiad \u00e2 rheilffyrdd, i sefydlu fframweithiau amserlenni a thocynnau integredig, a threialu cynllunio gwasanaethau ar y cyd i ddarparu rhwydwaith di-dor. Archwilio modelau i wella integreiddiad trafnidiaeth gyhoeddus wledig trwy gomisiynu astudiaethau dichonoldeb, treialu gwasanaethau seiliedig ar alw, ac ymgysylltu \u00e2 chymunedau lleol i nodi atebion ymarferol.<\/td><td>Byrdymor-Tymor Canolig<\/td><td>49.9% o bobl yn byw o fewn pellter cerdded i drafnidiaeth gyhoeddus (bysiau a rheilffyrdd) yn 2023, yn \u00f4l gwaith monitro TrC.<\/td><td>Awdurdodau Lleol, Cyd-bwyllgorau Corfforedig, Llywodraeth Cymru a TrC sy\u2019n gyfrifol am wella\u2019r ddarpariaeth. Mae Llywodraeth Cymru yn rhoi cymorthdaliadau i drafnidiaeth fysiau a rhywfaint o drafnidiaeth reilffordd. Cwmn\u00efau bysiau sy\u2019n gyfrifol am ddyrannu\u2019r cyllid hwn i\u2019w fflyd.<\/td><\/tr><tr><td>Datgarboneiddio a Chynaliadwyedd<\/td><td>Nid yw cyfradd y datgarboneiddio ar draws y sector trafnidiaeth yn gymesur \u00e2 brys yr argyfwng hinsawdd. Mae angen tanwyddau amgen ar gyfer trafnidiaeth gyhoeddus, mae angen cyflwyno cerbydau trydan yn gynt i fodloni targedau presennol, ac mae teithio llesol yn wynebu bygythiadau i gyllid a beirniadaethau o\u2019i effaith. Nid yw newid ymddygiad yn digwydd ar gyflymder sy\u2019n cyfateb i gyfradd y newid dulliau teithio sy\u2019n ofynnol.<\/td><td>Parhau\u2019r newid i\u2019r fflyd trafnidiaeth gyhoeddus ac ymchwilio i le y gellir cyflymu hyn. Ymchwilio sut i gyflymu\u2019r broses o gyflwyno seilwaith gwefru cerbydau trydan a datblygu strategaethau a chanllawiau i oresgyn rhwystrau i ddarpariaeth. Gweithredu ar unwaith i sicrhau nad yw cyfuno cyllid trafnidiaeth yn rhan o\u2019r Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol yn atal darpariaeth teithio llesol bellach. Adolygu\u2019r metrigau ar gyfer mesur llwyddiant cyflwyniad teithio llesol, \u00e2 phwyslais ar yr effaith fwyaf posibl trwy darged ardaloedd \u00e2 mas critigol, yn hytrach na chwmpas.<\/td><td>Byrdymor, Tymor Canolig a Hirdymor &nbsp; &nbsp; &nbsp;<\/td><td>3,519 o ddyfeisiau gwefru ar gael i\u2019r cyhoedd yng Nghymru ym mis Gorffennaf 2025 Mae trydaneiddio rheilffyrdd yng Nghymru yn dal i fod yn gyfyngedig, \u00e2 6.5% o\u2019r rhwydwaith wedi\u2019i drydaneiddio erbyn 2024 Ym mlwyddyn ariannol 2022\u201323, roedd gan Gymru tua 2,330 o gerbydau bysiau a choetsys lleol yn weithredol, yr oedd 94 ohonynt yn drydan-batri. &nbsp;<\/td><td>Mae pob corff sector cyhoeddus \u00e2 fflyd yn gyfrifol am drydaneiddio eu fflyd, gyda chymorth gan Lywodraeth Cymru a Chyd-bwyllgorau Corfforedig. Cyd-bwyllgorau Corfforedig sy\u2019n gyfrifol am eu penderfyniadau ariannu mewn Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol. Mae gan Lywodraeth Cymru, Cyd-bwyllgorau Corfforedig ac Awdurdodau Lleol ysgogiadau i gyflymu cyflwyniad gwefru cerbydau trydan, ond mae gan y sector preifat ran i\u2019w chwarae hefyd.<\/td><\/tr><tr><td>Cynllunio defnydd tir<\/td><td>Ceir datgysylltiad rhwng cynllunio defnydd tor strategol a chynllunio trafnidiaeth, yn enwedig o ran cysylltedd datblygiadau newydd \u00e2 thrafnidiaeth gynaliadwy, a chyflwyniad fesul cam a darpariaeth cynlluniau yr ymrwymwyd iddynt. Mae angen integreiddio gwell i gefnogi twf cynaliadwy a datblygiad economaidd cynaliadwy.<\/td><td>Mae angen adolygiad gonest o ganlyniadau cynllunio defnydd tir, a\u2019r system llunio cynlluniau, i nodi pa un a yw\u2019n darparu safleoedd mewn lleoliadau gwirioneddol gynaliadwy. Os nad yw, yna mae angen gwaith i ddeall lle mae\u2019r methiannau yn y system a sut y gellir mynd i\u2019r afael \u00e2\u2019r rhain. Fel arall, mae angen mabwysiadu safbwynt ar ba un a yw\u2019r canlyniadau presennol yn dderbyniol a pha un a yw\u2019r hierarchaeth drafnidiaeth yn briodol ledled Cymru. &nbsp;<\/td><td>Byrdymor-Tymor Canolig<\/td><td>Ansoddol yn unig<\/td><td>Llywodraeth Cymru sy\u2019n gyfrifol am bolisi cynllunio cenedlaethol a llywio sut mae Cynlluniau Datblygu yn cael eu llunio. Awdurdodau Lleol sy\u2019n gyfrifol, a Chyd-bwyllgorau Corfforedig fydd yn gyfrifol yn y dyfodol, am lunio cynlluniau a neilltuo safleoedd datblygu newydd.<\/td><\/tr><tr><td colspan=\"6\"><strong>Blaenoriaethau eraill<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Atebion Trafnidiaeth Digidol a Chlyfar<\/td><td>Mae ymdrechion i wella integreiddiad a hygyrchedd trafnidiaeth yn cael eu tanseilio gan systemau tocynnau tameidiog, amserlenni nad ydynt yn cyd-fynd \u00e2\u2019i gilydd, a bylchau mewn seilwaith digidol. Mewn ardaloedd gwledig, mae signal symudol gwael a mynediad cyfyngedig at wybodaeth amser real yn creu rhaniad digidol. &nbsp;<\/td><td>Adeiladu ar y weledigaeth \u2018Un Rhwydwaith, Un Amserlen, Un Tocyn\u2019 trwy gyflymu tocynnau digidol integredig, mynd i\u2019r afael \u00e2 rhwystrau technegol a llywodraethu, a gwella cysondeb amserlenni ar draws dulliau teithio. Gwella mynediad gwledig at wybodaeth fyw am drafnidiaeth trwy ehangu cwmpas a threialu atebion amser real lled band isel. Ehangu seilwaith digidol a thelathrebu yn unol \u00e2 blaenoriaethau Llywodraeth Cymru, hyrwyddo gweithio o bell a gwasanaethau ar-lein, ac integreiddio offerynnau cynllunio digidol i leihau galw cymudo a theithio.<\/td><td>Byrdymor-Tymor Canolig &nbsp; &nbsp;<\/td><td>Ansoddol yn unig<\/td><td>Llywodraeth Cymru sydd \u00e2\u2019r pwerau dros fasnachfreinio bysiau ac mae gan TrC gyfrifoldebau o ran tocynnau. TrC ac Awdurdodau Lleol sy\u2019n gyfrifol am safleoedd bws a gorsafoedd rheilffordd. Fodd bynnag, mae\u2019n debygol y byddai angen partneriaethau sector preifat arnynt i wella cysylltedd digidol.<\/td><\/tr><tr><td>Gwydnwch Seilwaith ac Addasu i\u2019r Hinsawdd<\/td><td>Beth bynnag fo\u2019r math o danwydd a\u2019r allyriadau pibell fwg, bydd y rhwydwaith trafnidiaeth yn parhau i wynebu pwysau o dagfeydd ac oediadau os bydd cyfanswm y cerbydau yn parhau i gynyddu.<\/td><td>Asesu anghenion cyllid byrdymor a hirdymor, blaenoriaethu buddsoddiad sy\u2019n canolbwyntio ar wydnwch ac archwilio strategaethau cynnal a chadw cost-effeithiol sy\u2019n rhoi ystyriaeth gref i berygl hinsawdd. Archwilio opsiynau i gryfhau capasiti awdurdodau lleol trwy gyfuno adnoddau, darparu cyllid wedi\u2019i dargedu, a datblygu arbenigedd ar y cyd ar gyfer cynllunio addasiadau.<\/td><td>Tymor Canolig-Hirdymor &nbsp;<\/td><td>Ansoddol yn unig<\/td><td>Llywodraeth Cymru sy\u2019n gyfrifol am bolisi trafnidiaeth cyffredinol a dyrannu cyllid cyfalaf a refeniw. Awdurdodau Lleol unigol sy\u2019n gyfrifol am ddyrannu lle mae cyllid yn cael ei wario a bydd Cyd-bwyllgorau Corfforedig yn datblygu swyddogaeth i rai prosiectau cyfalaf yn y dyfodol.<\/td><\/tr><tr><td>Cyllid a Darpariaeth<a><\/a><\/td><td>Mae\u2019r prosiectau Metro, cynlluniau diwygio bysiau a gweithredu argymhellion Adroddiad Burns yn fentrau cadarnhaol ar gyfer sicrhau\u2019r system drafnidiaeth sydd ei hangen ar Gymru yn y dyfodol y dylid ei blaenoriaethu. Mae eu darparu a\u2019u hehangu ymhellach yn y dyfodol yn cael eu bygwth gan gyllid ansicr ac anghyson.<\/td><td>Blaenoriaethu cyllid ar gyfer y prosiectau sy\u2019n gadarnhaol ar gyfer newid dulliau teithio a datgarboneiddio, ac ymchwilio i\u2019r newidiadau llywodraethu sydd eu hangen i gael gwared ar rwystrau i\u2019w darparu.<\/td><td>Tymor Canolig-Hirdymor &nbsp;<\/td><td>Ansoddol yn unig<\/td><td>Mae gan Lywodraeth Cymru, Cyd-bwyllgorau Corfforedig, TrC ac Awdurdodau Lleol yn ogystal ag amrywiaeth o bartneriaid darparu eraill a Llywodraeth y DU ran i\u2019w chwarae o ran sicrhau bod cynlluniau ac ymrwymiadau presennol yn cael eu cyflawni.<\/td><\/tr><tr><td>Rheolaeth dros Reilffyrdd Cymru<\/td><td>Mae prosiectau rheilffordd Cymru yn cael eu tanariannu gan Lywodraeth y DU. Mae Llywodraeth Cymru wedi gwneud gwaith uwchraddio rhwydwaith cadarnhaol i\u2019r rhannau o\u2019r rhwydwaith y maent yn berchen arnynt, tra bod ansicrwydd cyllid ac oedi wedi parhau o ran gwaith uwchraddio i rannau o\u2019r rhwydwaith a weinyddir gan Lywodraeth y DU.<\/td><td>Dylid seilio dyraniad cyllid i Gymru ar adolygiad o ddosbarthiad HS2 fel prosiect Cymru-Lloegr. Mae angen adolygiad o berfformiad cyflawni rhwng rhannau o\u2019r rhwydwaith rheilffyrdd sy\u2019n eiddo i Lywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU. Os oes diffygion yn bodoli, dylid ymchwilio i ffyrdd o wella canlyniadau, gan gynnwys datganoli pwerau.<\/td><td>Byrdymor-Tymor Canolig<\/td><td>Mae cyfanswm y golled o HS2 rhwng 2016-17 a 2029-30 oddeutu \u00a3845 million bellach<\/td><td>Llywodraeth y DU sy\u2019n gyfrifol am ddeddfu yr hyn y gellir ei ddatganoli i Gymru.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h5 id=\"themau-trawsbynciol\" class=\"wp-block-heading\">Them\u00e2u trawsbynciol<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae nifer o\u2019r problemau a nodir yn yr adolygiad sector trafnidiaeth hwn yn berthnasol i sectorau seilwaith eraill sy\u2019n cael eu hystyried yn rhan o\u2019r astudiaeth ehangach hon, gan gynnwys:<br><br>\u25cf Y Sector Ynni &#8211; Mae\u2019r newid i gerbydau allyriadau isel iawn (ULEVs) yn gwneud gofynion sylweddol o ran cynhyrchu trydan a chapasiti\u2019r grid. Mae cynllunio cydgysylltiedig rhwng y sectorau trafnidiaeth ac ynni yn hanfodol i sicrhau bod seilwaith yn cadw i fyny \u00e2\u2019r niferoedd sy\u2019n mabwysiadu ULEVs, gan osgoi cyfyngiadau a allai arafu cynnydd.<br>\u25cf Y Sector Digidol \u2013 Mae datblygiadau i gysylltedd digidol yn sylfaen i arloesiadau fel tocynnau clyfar, platfformau teithio integredig, a gwybodaeth amser real am deithiau. Mae gwelliannau i seilwaith digidol yn creu cyfleoedd ar gyfer systemau trafnidiaeth ystyriol o ddefnyddwyr mwy effeithlon, gan wneud cydweithrediad rhwng y sectorau hyn yn hollbwysig.<br>\u25cf Y Sector D\u0175r &#8211; Mae rheoli perygl llifogydd yn effeithiol a strategaethau addasu i\u2019r hinsawdd yn dylanwadu\u2019n uniongyrchol ar wydnwch rhwydweithiau trafnidiaeth. Mae integreiddiad agos \u00e2 chynllunio\u2019r sector d\u0175r yn helpu i ddiogelu seilwaith trafnidiaeth yn erbyn tywydd eithafol a newidiadau amgylcheddol hirdymor.<br>\u25cf Sector yr Economi Gylchol \u2013 Gall y sector trafnidiaeth chwarae rhan ganolog o ran hyrwyddo egwyddorion yr economi gylchol, er enghraifft trwy ymgorffori deunyddiau ailgylchu wrth adeiladu a chynnal a chadw. Mae cryfhau cysylltiadau \u00e2\u2019r sector hwn yn cefnogi nodau cynaliadwyedd ac yn lleihau effaith amgylcheddol.<\/p>\n\n\n\n<h4 id=\"monitro-cynnydd\" class=\"wp-block-heading\"><a>Monitro Cynnydd<\/a><\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn y dyfodol, bydd yn bwysig monitro statws y sector trafnidiaeth yng Nghymru. Mae Tabl 8.1 yn rhoi crynodeb o setiau data sydd ar gael ar hyn o bryd sy\u2019n berthnasol i sector trafnidiaeth Cymru, gan gynnig cipolwg ar wybodaeth bresennol ar draws gwahanol ddulliau teithio.<br><br><strong><strong><strong><em>Tabl 8.1: Data Presennol<\/em><\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Dangosydd\/data sydd eu hangen i ddangos cyflwr y sector trafnidiaeth<\/strong><\/td><td><strong>Pwy sy\u2019n casglu\u2019r data hyn?<\/strong><\/td><td><strong>Pa mor aml mae\u2019r rhain yn cael eu cyhoeddi \/ diweddaru?<\/strong><\/td><td><strong>A yw\u2019r data hyn ar gael i\u2019r cyhoedd?<\/strong><\/td><\/tr><tr><td colspan=\"4\"><strong>Dangosyddion o flaenoriaeth<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Allyriadau CO2 o Drafnidiaeth<\/td><td>Y Rhestr Allyriadau Atmosfferig Genedlaethol<\/td><td>Yn flynyddol<\/td><td>Y<\/td><\/tr><tr><td>Lefelau ansawdd aer<\/td><td>Awdurdodau Lleol (Ardaloedd Rheoli Ansawdd Aer (AQMAs))<\/td><td>Adroddiadau statws blynyddol (er bod data mwy gronynnol ar gael)<\/td><td>Y<\/td><\/tr><tr><td>Seilwaith Gwefru Cerbydau Trydan (nifer, math, lleoliad)<\/td><td>Yr Adran Drafnidiaeth \/ Llywodraeth Cymru \/ Awdurdodau Lleol<\/td><td>Bob chwarter \/ Yn flynyddol yn rhannol (rhai setiau data yn cael eu cyhoeddi)<\/td><td>Y \u2013 rhai setiau data yn cael eu cyhoeddi<\/td><\/tr><tr><td>Cyfran Dulliau Teithio (cyfran y teithio mewn car, ar feic, yn cerdded, ar drafnidiaeth gyhoeddus)<\/td><td>Yr Arolwg Teithio Cenedlaethol \/ Llywodraeth Cymru<\/td><td>Yn flynyddol<\/td><td>Y<\/td><\/tr><tr><td>Gwydnwch y Seilwaith Trafnidiaeth yn erbyn Newid Hinsawdd<\/td><td>Awdurdodau Lleol \/ Llywodraeth Cymru<\/td><td>Yn flynyddol<\/td><td>Y \u2013 rhannol<\/td><\/tr><tr><td>Cyflwr Prif Ffyrdd (ansawdd palmentydd, diffygion)<\/td><td>Llywodraeth Cymru \/ Awdurdodau Lleol<\/td><td>Yn flynyddol<\/td><td>Y \u2013 rhannol, rhai\u2019n cael eu cyhoeddi\u2019n fewnol yn unig<\/td><\/tr><tr><td>Cyflwr y Rhwydwaith Rheilffyrdd<\/td><td>TrC \/ Network Rail<\/td><td>Yn flynyddol<\/td><td>Y \u2013 rhannol, rhai\u2019n cael eu cyhoeddi\u2019n fewnol yn unig<\/td><\/tr><tr><td>Nifer y Teithwyr ar Drafnidiaeth Gyhoeddus<\/td><td>TrC \/ Awdurdodau Lleol<\/td><td>Misol \/ Bob chwarter<\/td><td>Y<\/td><\/tr><tr><td>Hygyrchedd i Seilwaith Trafnidiaeth (teithio llesol, trafnidiaeth gyhoeddus) &nbsp;<\/td><td>TrC \/ Awdurdodau Lleol \/ Y Swyddfa Rheilffyrdd a Ffyrdd<\/td><td>Cyfnodol<\/td><td>Y- rhannol<\/td><\/tr><tr><td colspan=\"4\"><strong>Dangosyddion eraill<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Cyfraddau mabwysiadu cerbydau trydan<\/td><td>Yr Adran Drafnidiaeth \/ Llywodraeth Cymru<\/td><td>Bob chwarter \/ Yn flynyddol<\/td><td>Y<\/td><\/tr><tr><td>Cwmpas Trydaneiddio\u2019r Rhwydwaith Rheilffyrdd<\/td><td>Y Swyddfa Rheilffyrdd a Ffyrdd \/ TrC \/ Network Rail<\/td><td>Yn flynyddol<\/td><td>Y<\/td><\/tr><tr><td>Cilomedrau a Yrrir fesul Math o Gerbyd<\/td><td>Yr Adran Drafnidiaeth \/ Llywodraeth Cymru<\/td><td>Yn flynyddol<\/td><td>Y<\/td><\/tr><tr><td>Prydlondeb a Dibynadwyedd Trenau<\/td><td>TrC \/ Network Rail \/ Y Swyddfa Rheilffyrdd a Ffyrdd<\/td><td>Misol \/ Bob chwarter<\/td><td>Y<\/td><\/tr><tr><td>Prydlondeb a Pherfformiad Ar Amser Bysiau<\/td><td>Awdurdodau Lleol<\/td><td>Bob chwarter \/ Yn flynyddol<\/td><td>Y \u2013 rhannol<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae Tabl 8.2 yn amlinellu bylchau data allweddol yn y sector trafnidiaeth a allai wella ein dealltwriaeth o\u2019i gyflwr presennol a hysbysu argymhellion strategol ar gyfer ei ddatblygiad yn y dyfodol.<br><br><strong><strong><strong><em>Tabl 8.2: Bylchau Data<\/em><\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Metrigau ansawdd a defnydd seilwaith manwl<\/strong><\/td><td><strong>Awdurdodau Lleol \/ Llywodraeth Cymru<\/strong><\/td><td><strong>Yn flynyddol neu\u2019n chwe-misol<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Data ar Wydnwch Seilwaith Trafnidiaeth yn erbyn Newid Hinsawdd (y tu hwnt i\u2019r hyn sydd ar gael ar hyn o bryd)<\/td><td>Awdurdodau Lleol \/ Llywodraeth Cymru<\/td><td>Yn flynyddol<\/td><\/tr><tr><td>Dibynadwyedd a Phrydlondeb Bysiau (y tu hwnt i\u2019r hyn sydd ar gael ar hyn o bryd)<\/td><td>Awdurdodau Lleol \/ Gweithredwyr bysiau mewn cydgysylltiad \u00e2 Llywodraeth Cymru<\/td><td>Bob chwarter<\/td><\/tr><tr><td>Data amser real ar ddefnydd o seilwaith gwefru cerbydau trydan<\/td><td>Llywodraeth Cymru mewn partneriaeth \u00e2 gweithredwyr rhwydwaith gwefru preifat.<\/td><td>Bob chwarter<\/td><\/tr><tr><td>Cyflwr a Mynediad at Seilwaith Trafnidiaeth Ardaloedd Anghysbell<\/td><td>Awdurdodau Lleol \/ Llywodraeth Cymru<\/td><td>Yn flynyddol<\/td><\/tr><tr><td>Defnydd o Seilwaith Symudedd a Rennir (rhannu beiciau, dociau e-sgwteri)<\/td><td>Awdurdodau Lleol \/ Gweithredwyr Preifat<\/td><td>Bob chwarter neu\u2019n chwe-misol<\/td><\/tr><tr><td>Cyflwr Prif Ffyrdd (ansawdd palmentydd, diffygion) y tu hwnt i\u2019r hyn sydd ar gael<\/td><td>Llywodraeth Cymru \/ Awdurdodau Lleol<\/td><td>Yn flynyddol &nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Cyflwr y Rhwydwaith Rheilffyrdd (y tu hwnt i\u2019r hyn sydd ar gael) &nbsp; Data ansoddol ar brofiadau teithio \u2013 h.y. sut mae pobl eisiau teithio o gymharu \u00e2\u2019r ddarpariaeth sydd ar waith<\/td><td>TrC \/ Network Rail &nbsp; Awdurdodau Lleol \/ Llywodraeth Cymru<\/td><td>Yn flynyddol &nbsp; &nbsp; Yn flynyddol &nbsp; &nbsp;<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Asesiad Seilwaith Cymru 2026Trafnidiaeth Cyflwyniad Trosolwg o\u2019r Sector Trafnidiaeth Mae\u2019r sector trafnidiaeth yng Nghymru yn wynebu sawl her ryng-gysylltiedig, gan gynnwys dibyniaeth uchel ar geir, tagfeydd cynyddol ar goridorau allweddol, ac \u00f4l-groniadau cynnal a chadw parhaus ar draws seilwaith sy\u2019n heneiddio. Mae llyriadau o draffig ar y ffyrdd yn dal i fod yn gyfrannwr mawr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7779,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"wp-custom-template-long-document","meta":{"_crdt_document":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-8773","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8773","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8773"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8773\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8917,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8773\/revisions\/8917"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7779"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}