{"id":8242,"date":"2026-01-19T10:21:40","date_gmt":"2026-01-19T10:21:40","guid":{"rendered":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/?page_id=8242"},"modified":"2026-01-19T13:55:06","modified_gmt":"2026-01-19T13:55:06","slug":"adroddiad-blynyddol-2025","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/adroddiad-blynyddol-2025\/","title":{"rendered":"Adroddiad Blynyddol 2025"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-cover alignfull is-light\" style=\"min-height:556px;aspect-ratio:unset;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1915\" height=\"1052\" class=\"wp-block-cover__image-background wp-image-7219 size-full\" alt=\"A group of people are taking photos on the edge of a harbour, with a bus behind them and sea and a breakwater in the background.\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2507YnysMon.avif\" data-object-fit=\"cover\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2507YnysMon.avif 1915w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2507YnysMon-300x165.avif 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2507YnysMon-1024x563.avif 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2507YnysMon-768x422.avif 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2507YnysMon-1536x844.avif 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1915px) 100vw, 1915px\" \/><span aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-cover__background has-background-dim-0 has-background-dim\" style=\"background-color:#717670\"><\/span><div class=\"wp-block-cover__inner-container is-layout-constrained wp-block-cover-is-layout-constrained\">\n<p class=\"has-text-align-center has-large-font-size wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-center is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-20959078 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/53216_NICW-Annual-Report-2025-W_WEB.pdf\">Fersiwn PDF<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group alignfull is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-a1727f98 wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-columns alignfull is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-f56f613f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-content-justification-left is-layout-constrained wp-container-core-column-is-layout-c22df8bb wp-block-column-is-layout-constrained\" style=\"padding-right:0;padding-left:0;flex-basis:20%\">\n<div class=\"wp-block-group has-background is-content-justification-left is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-682a1295 wp-block-group-is-layout-constrained wp-container-1 is-position-sticky block-visibility-hide-small-screen\" style=\"background-color:#fafafa;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px\">\n<div style=\"height:21px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<nav aria-label=\"Table of Contents\" class=\"wp-block-table-of-contents has-medium-font-size\"><ol><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/adroddiad-blynyddol-2025\/#our-second-year-delivering\">Myfyrio ar flwyddyn o gyflawni a heriau:<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/adroddiad-blynyddol-2025\/#ein-nodau-ein-hamcanion-ein-canlyniadau-a-n-gwerthoedd\">Ein nodau, ein hamcanion, ein canlyniadau a\u2019n gwerthoedd<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/adroddiad-blynyddol-2025\/#adolygiad-o-flwyddyn-y-comisiwn-2025\">Adolygiad o flwyddyn y comisiwn \u2013 2025<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/adroddiad-blynyddol-2025\/#ein-fframwaith\">Ein fframwaith<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/adroddiad-blynyddol-2025\/#ein-gwariant-ar-gyfer-2024-2025-a-n-cyllideb-ar-gyfer-2025-2026\">Ein gwariant ar gyfer 2024\u20132025 a\u2019n cyllideb ar gyfer 2025\u20132026<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/adroddiad-blynyddol-2025\/#ein-rhaglen-waith\">Ein rhaglen waith<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/adroddiad-blynyddol-2025\/#myfyrdodau-r-comisiynydd\">Myfyrdodau\u2019r comisiynydd<\/a><\/li><\/ol><\/nav>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"border-width:1px;padding-right:var(--wp--preset--spacing--60);padding-left:var(--wp--preset--spacing--60);flex-basis:60%\">\n<div class=\"wp-block-group is-vertical is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-c020569f wp-block-group-is-layout-flex\">\n<p class=\"has-x-large-font-size wp-block-paragraph\">Adroddiad Blynyddol 2025<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-tertiary-background-color has-background wp-block-paragraph\"><em>Sefydlwyd Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru (y comisiwn) yn 2018 fel corff cynghori annibynnol, anstatudol i Weinidogion Cymru.Ei brif diben yw dadansoddi, cynghori a gwneud argymhellion ar anghenion seilwaith strategol, economaidd ac amgylcheddol hirdymor Cymru dros gyfnod o bum i 80 mlynedd.<\/em><br><br><em>Mae\u2019r comisiwn yn cynnal astudiaethau o heriau seilwaith mwyaf dybryd Cymru, a bydd yn gwneud argymhellion i Lywodraeth Cymru.Bydd y cyngor a ddarperir gan y comisiwn yn ddiduedd, yn strategol ac yn edrych tua\u2019r dyfodol.&nbsp;<\/em><br><br><em>Mae\u2019r comisiwn yn atebol i Weinidogion Cymru am ansawdd ei gyngor a\u2019i argymhellion, a\u2019i ddefnydd o gyllid cyhoeddus.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"our-second-year-delivering\">Myfyrio ar flwyddyn o gyflawni a heriau:<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"our-second-year-delivering\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Cyflwyniad gan y Cadeirydd a\u2019r Dirprwy Gadeirydd<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Croeso i adroddiad blynyddol Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru ar gyfer 2025.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae diwedd 2025 yn nodi diweddglo rhaglen tair blynedd o allgymorth, ymchwil ac argymhellion a amlinellwyd gan ein cylch gwaith yn 2021, a phenodiad comisiwn newydd yn dilyn hynny yn 2022.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rydym wedi achub ar y cyfle i fyfyrio ar ein r\u00f4l wrth fynd i\u2019r afael \u00e2\u2019r heriau a wynebir, a\u2019r cyfleoedd sydd ar gael ar gyfer seilwaith yng Nghymru. Roedd ein pynciau ymchwil yn cael eu dominyddu gan y tri phrif bwnc y gwnaethom dalu sylw iddynt, sef ynni adnewyddadwy, llifogydd, ac ymaddasu i newid hinsawdd ac ymgysylltu \u00e2\u2019r gymuned. Fodd bynnag, rydym yn falch o\u2019r cynnydd y gwnaethom ar draws amrywiaeth eang o bynciau, gan gynnwys yr adolygiad o ffyrdd, y newidiadau yng ngwaith dur Port Talbot, y Bil Seilwaith, a sut y gall syniadau ar gyfer y dyfodol ddylanwadu ar ein gwaith ar drafnidiaeth a sectorau seilwaith eraill.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r gwaith y gwnaethom yn 2025 yn adlewyrchiad o\u2019n gweithgarwch dros y tair blynedd gyfan. Mae hyn yn cynnwys argymhellion radical, lefelau uchel o ymgysylltu \u00e2\u2019r gymuned, teithiau astudio i gael adborth manwl ar faterion lleol, a phroffil cynyddol o blith rhanddeiliaid ac yn y cyfryngau. Eleni hefyd, rydym wedi arloesi\u2019r cysyniad o gael cynrychiolydd natur ar lefel y bwrdd yng Nghymru. Mae ein gwarcheidwad natur, Elspeth, wedi bod yn ychwanegiad cadarnhaol at ein trafodaethau. Byddwn yn cyhoeddi canlyniadau ein prosiect arbrofol yn fuan i helpu eraill i ddeall a allai\u2019r dull hwn eu helpu gyda\u2019u rhwymedigaethau eu hunain wrth fynd i\u2019r afael \u00e2\u2019r argyfwng natur. Bydd 2026 yn gyfnod o newid ar draws y sector cyhoeddus, gyda llywodraeth newydd yng Nghymru a fydd yn llunio cyfeiriad deddfwriaeth, polis\u00efau a buddsoddiad. Mae seilwaith o ansawdd uchel, wedi ei seilio ar nodau a ffyrdd o weithio cenedlaethau\u2019r dyfodol, yn hollbwysig os ydym am ddatgloi potensial ein dinasyddion, ein cymunedau a\u2019n sefydliadau, a dylai fod yn ddyhead i bob un ohonom.<strong><br><br>Dr David Clubb<\/strong> (Cadeirydd) and <strong>Dr Jenifer Baxter<\/strong> (Dirprwy Gadeirydd).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"ein-nodau-ein-hamcanion-ein-canlyniadau-a-n-gwerthoedd\">Ein nodau, ein hamcanion, ein canlyniadau a\u2019n gwerthoedd<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sefydlwyd ein gwerthoedd sefydliadol a\u2019n ffyrdd o weithio yn ein blwyddyn gyntaf fel ein hegwyddorion arweiniol ac i adlewyrchu ein cylch gwaith, a osodwyd gan Lywodraeth Cymru.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"580\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/gdp-182m-1024x580.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8227\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/gdp-182m-1024x580.jpg 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/gdp-182m-300x170.jpg 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/gdp-182m-768x435.jpg 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/gdp-182m-1536x871.jpg 1536w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/gdp-182m-2048x1161.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Ein hamcanion<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Darparu cyngor a chyfarwyddyd radical, heriol, sy\u2019n seiliedig ar dystiolaeth i amrywiaeth o gynulleidfaoedd, ond yn bennaf Llywodraeth Cymru, a fydd yn llywio ac yn diogelu penderfyniadau ar ddarparu seilwaith rhwng 2030 a 2100 at y dyfodol.<\/li>\n\n\n\n<li>Defnyddio fframweithiau Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol (Cymru) 2015, yr argyfyngau hinsawdd a natur, a\u2019r ddyletswydd economaidd-gymdeithasol, i lywio ein trafodaethau.<\/li>\n\n\n\n<li>Cefnogi mentrau, sefydliadau neu bolis\u00efau sy\u2019n anelu at greu a chynnal seilwaith cryf, y gellir eu haddasu, sy\u2019n cyflawni llesiant tan y flwyddyn 2100 a thu hwnt.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Ein hamcanion<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae ein hamcanion yn cyd-fynd \u00e2 rhaglen lywodraethu Llywodraeth Cymru.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Adeiladu economi ar sail egwyddorion gwaith teg, cynaliadwyedd, a diwydiannau a gwasanaethau\u2019r dyfodol.<\/li>\n\n\n\n<li>Adeiladu economi gryfach a gwyrddach wrth i ni wneud y cynnydd mwyaf tuag at ddatgarboneiddio.<\/li>\n\n\n\n<li>Ymgorffori ein hymateb i\u2019r argyfwng hinsawdd a natur ym mhopeth a wnawn.<\/li>\n\n\n\n<li>Gwneud ein dinasoedd, ein trefi a\u2019n pentrefi yn lleoedd hyd yn oed yn well i fyw a gweithio ynddynt.<\/li>\n\n\n\n<li>Dathlu amrywiaeth a gweithredu i ddileu anghydraddoldeb o bob math.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Ein canlyniadau<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn adroddiad blynyddol cyntaf y comisiwn presennol hwn, diffiniwyd ystod o ganlyniadau yr oeddem yn rhagweld y byddem yn gallu eu cyflawni rhwng 2022 a 2025. Rydym wedi asesu isod sut yr ydym wedi perfformio yn erbyn y rhain dros y 12 mis diwethaf.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th><strong><strong>Canlyniad dymunol<\/strong><\/strong><\/th><th><strong><strong>Crynodeb o\u2019r perfformiad hyd yma<\/strong><\/strong><\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Lluniwyd polis\u00efau ar gyfer y dyfodol sy\u2019n gwella\u2019r broses o harneisio\u2019r cyfoeth o ynni adnewyddadwy, sy\u2019n rheoli tir yn well ar gyfer amrywiol ddefnyddiau seilwaith, ac sy\u2019n adeiladu ar well dealltwriaeth o safbwyntiau cymunedau lleol.<\/td><td>Cyflwynwyd yr adroddiad ynni adnewyddadwy (mis Hydref 2023) gan barhau i ymgysylltu \u00e2 swyddogion a Gweinidogion Llywodraeth Cymru. Mae gohebiaeth \u00e2 Llywodraeth y DU ynghylch Ystad y Goron yn parhau, ochr yn ochr \u00e2 thrafodaethau \u00e2 rhanddeiliaid.<\/td><\/tr><tr><td>Mae polis\u00efau ac arferion yn y dyfodol yn fwy gwybodus am ffyrdd o leihau effaith llifogydd ar gymunedau a seilwaith Cymru.<\/td><td>Cyhoeddwyd yr adroddiad ar y prosiect llifogydd mewn cydweithrediad ag arbenigwyr yn y sector, gan gyflwyno 17 o argymhellion i Lywodraeth Cymru (lansiwyd ym mis Hydref 2024). Yn dilyn ymateb gan Lywodraeth Cymru rydym wedi parhau \u00e2\u2019n trafodaethau \u00e2 rhanddeiliaid ac wedi parhau i bwyso am newidiadau trwy amrywiaeth o sianeli.<br>Rydym yn treialu r\u00f4l gwarcheidwad natur o fewn y comisiwn i ddangos sut y mae un o\u2019n hargymhellion yn cael ei gymhwyso\u2019n ymarferol.<\/td><\/tr><tr><td>Mae\u2019r comisiwn a rhanddeiliaid eraill yn fwy gwybodus ynghylch sut i roi gwybodaeth am risgiau hirdymor i\u2019r cymunedau hynny sydd fwyaf agored i effeithiau newid hinsawdd.<\/td><td>Cyhoeddwyd ein hadroddiad, <em>Storm Berffaith<\/em>, ar 15 Hydref 2025. Dilynodd hyn ymchwil a threialu arferion ymgysylltu \u00e2\u2019r gymuned yn Grangetown. Rydym yn aros am ymateb gan Lywodraeth Cymru. Yn y cyfamser, rydym yn parhau \u00e2\u2019n gwaith gyda chymunedau Grangetown er mwyn sicrhau bod ein prosiect yn parhau i adael gwaddol.<\/td><\/tr><tr><td>Mae gweithgareddau ac argymhellion y comisiwn wedi eu llywio\u2019n well gan ystod eang ac amrywiol o randdeiliaid.<\/td><td>Rydym wedi ymgysylltu ag amrywiaeth eang o randdeiliaid, mewn cyfarfodydd, digwyddiadau ac yn y cyfryngau. Mae\u2019r rhain wedi eu rhestru ar ein gwefan.<\/td><\/tr><tr><td>Codi proffil a gwella enw da\u2019r comisiwn.<\/td><td>Er ei bod yn anodd asesu ein henw da yn wrthrychol, mae ein proffil wedi codi yn sylweddol dros y 12 mis diwethaf. At hynny, mae gennym ystadegau da ar weithgarwch ar ein <a href=\"https:\/\/esoteric-muskrat.pikapod.net\/share\/e6QRzcMX\/NICW\">gwefan<\/a>. Mae\u2019r ystadegau hyn yn gwbl dryloyw a hygyrch i ymwelwyr \u00e2\u2019r wefan. Rhoddodd adolygiad y comisiwn (gweler isod) adborth cadarnhaol ar ein delwedd a\u2019n gwaith gan randdeiliaid allanol. Eleni rydym wedi parhau \u00e2\u2019n partneriaeth ag Equinox i\u2019n cynorthwyo gyda\u2019n gweithgareddau cyfathrebu ac ymgysylltu.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Ein gwerthoedd<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn ystod 2023, gwnaethom gytuno ar set o werthoedd sy\u2019n disgrifio sut yr ydym yn anelu at drafod a gweithredu. Gwnaethom ysgrifennu ddarn byr yn eu disgrifio ar <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2023\/05\/03\/our-values\/\">wefan y comisiwn<\/a>. Mae ein gwerthoedd fel a ganlyn:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Cynhwysol;<\/strong> creu amgylchedd cynnes a chyfeillgar lle mae pobl yn teimlo eu bod yn cael eu cefnogi, ac yn hyderus i fynegi eu barn.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Tryloyw;<\/strong> gwthio ffiniau adrodd bron mewn amser real ar ein hymgysylltu, a dangos yn gyhoeddus sut yr ydym yn delio ag anghytundebau mewnol.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Radical;<\/strong> mae comisiynwyr wedi ymrwymo i weithio allan o\u2019u hardaloedd cysurus; ein nod yw darparu cyngor, barn ac argymhellion sy\u2019n ymwahanu oddi wrth \u2018fusnes fel arfer\u2019 er mwyn lliniaru\u2019r argyfyngau natur a hinsawdd a chyflawni ein cylch gwaith.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Heriol;<\/strong> mae\u2019r comisiynwyr yn herio\u2019r status quo gydag anghenion cenedlaethau\u2019r dyfodol a dyhead i wneud yn well ar gyfer dinasyddion Cymru yn y dyfodol.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein strategaeth<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae ein dull strategol wedi ei amlinellu\u2019n fanylach ar <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2024\/09\/30\/our-strategy\/\">ein gwefan<\/a>. I grynhoi, rydym yn archwilio ein swyddogaethau fel comisiwn sy\u2019n caniat\u00e1u inni ddadansoddi sut yr ydym yn cyfrannu at y ddadl ar seilwaith Cymru. Yna gallwn fonitro\u2019r cyfraniad hwn gan ddefnyddio ffactorau llwyddiant hollbwysig. Er ein bod wedi ceisio cynhyrchu metrigau i fesur ein llwyddiant, mewn rhai achosion nid yw\u2019r dystiolaeth yn rhifiadol. Rydym yn gyfforddus \u00e2 dull ar sail naratif o asesu ein perfformiad, ac wedi cynnwys enghreifftiau o lwyddiant lle bo\u2019n berthnasol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bydd rhestru ein ffactorau llwyddiant (yr adroddir ar bob un ohonynt yn y ddogfen hon) yn ein helpu i ganolbwyntio ar gasglu data a fydd yn darparu tystiolaeth ar effaith ein gwaith. Bydd cyhoeddi\u2019r dull strategol cyntaf hwn yn ein helpu i ddeall sut y mae eraill yn gweld ein llwyddiant, fel y gallwn barhau i fireinio ac addasu ein dull i wasanaethu ein diben yn well. Rydym yn bwriadu ailystyried y dull hwn gan elwa ar adborth gan randdeiliaid, adolygiad y comisiwn, neu unrhyw newid sylweddol yn y cyd-destun economaidd-gymdeithasol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-vertical is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-c020569f wp-block-group-is-layout-flex\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"adolygiad-o-flwyddyn-y-comisiwn-2025\">Adolygiad o flwyddyn y comisiwn \u2013 2025<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\"><br>Syniadau ar gyfer y dyfodol<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:37% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20250131_101901-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8235 size-full\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20250131_101901-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20250131_101901-300x300.jpg 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20250131_101901-150x150.jpg 150w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20250131_101901-768x768.jpg 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20250131_101901-1536x1536.jpg 1536w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20250131_101901-2048x2048.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gan adeiladu ar gynnydd y llynedd, rydym wedi ymgorffori syniadau ar gyfer y dyfodol yn ein dull strategol o ddatblygu polis\u00efau. Ym mis Ionawr 2025, gwnaethom gynnull arweinwyr seilwaith ar gyfer gweithdy a hwyluswyd gan School of International Futures, gan ganolbwyntio ar gynllunio gofodol ac addasu rhwydweithiau trafnidiaeth yn y dyfodol mewn ymateb i anghenion cymdeithasol sy\u2019n esblygu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wedi hynny, gwnaethom gyhoeddi\u2019r adroddiad ynghyd \u00e2 <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2025\/06\/03\/transport-infrastructure-2100\/\">chofnod blog<\/a>. Archwiliodd hyn sut y bydd penderfyniadau a wneir heddiw yn llunio systemau trafnidiaeth Cymru erbyn 2100. Rydym yn dadlau bod trafnidiaeth yn fwy na symudiad; mae\u2019n adlewyrchu gwerthoedd cymdeithasol, yn pennu cysylltedd, ac yn dylanwadu ar gydraddoldeb a chydnerthedd. Bydd heriau\u2019r dyfodol o ran newid hinsawdd, newidiadau demograffig, a tharfu technolegol yn gofyn am wreiddio meddwl hirdymor wrth wneud penderfyniadau heddiw.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ym mis Mehefin, gwnaethom <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2025\/06\/24\/ail-lunio-ddef-cenedlaethaur-dyfodol\/\">ymateb<\/a> i ymgynghoriad Pwyllgor Cydraddoldeb a Chyfiawnder Cymdeithasol y Senedd a fu\u2019n gysylltiedig \u00e2 chraffu \u00f4l-ddeddfwriaethol ar Ddeddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae ein hymateb yn dadlau, er bod Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol (Cymru) 2015 wedi sbarduno newidiadau mewn diwylliant a pholis\u00efau, megis cwricwla newydd, dangosyddion llesiant, a chynnydd amgylcheddol, nid yw ei hegwyddorion wedi eu hymgorffori\u2019n llawn yn y broses o gynllunio seilwaith, sy\u2019n dal i ddibynnu ar fodelau tymor byr. Mae\u2019r anghydraddoldeb hwn yn mentro gwaethygu\u2019r anghydraddoldebau hinsawdd, tai ac economaidd. Rydym o\u2019r farn, er mwyn gwireddu gweledigaeth y ddeddf, fod yn rhaid i Gymru ymgorffori ei nodau ar frys yn y broses o lywodraethu seilwaith, gan sicrhau trawsnewid systemig hirdymor yn hytrach na newid cynyddrannol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rydym yn disgwyl adroddiad y pwyllgor \u00e2 diddordeb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Adolygiad y comisiwn<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ar ddiwedd 2024, cawsom y pleser o gymryd rhan yn adolygiad Llywodraeth Cymru o\u2019r comisiwn, a oedd yn un o ofynion ein cylch gorchwyl. Cyhoeddwyd <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/NICW-24.25-Reporting-FINAL-Report-For-Distribution-Publication-ENGLISH-PDF2.pdf\">yr adroddiad<\/a> ym mis Ionawr 2025.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Roeddem yn falch bod y sicrwydd cyffredinol wedi cael sg\u00f4r \u2018gwyrdd golau\u2019 gan d\u00eem archwilio mewnol Llywodraeth Cymru. Nodwyd gan y t\u00eem fod gan y comisiwn aelodaeth amrywiol, a bod ein gwerthoedd wedi eu diffinio\u2019n glir. Mae\u2019r adroddiad hefyd yn nodi natur ragweithiol y comisiynwyr a\u2019n dull cadarnhaol o reoli datganiadau o fuddiant.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gwnaeth yr adroddiad chwe \u2018arsylwad\u2019 neu faes i\u2019w gwella. Roedd rhai o\u2019r rhain yn ymwneud \u00e2 r\u00f4l Llywodraeth Cymru yn ogystal \u00e2 sut y mae\u2019r comisiwn yn rheoli ei gyfarfodydd a\u2019i brosesau. Gwnaethom ystyried yr ymatebion hyn yn gyflym gan <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/24-02-25-Letter-to-Rebecca-Evans-Outcome-of-NICW-Review.pdf\">ymateb<\/a> i\u2019r Ysgrifennydd Cabinet ym mis Chwefror. Rydym wedi gwneud newidiadau i\u2019r ffordd yr ydym yn cynnal cyfarfodydd, ac yn cynllunio ar gyfer y dyfodol o ganlyniad i\u2019r adroddiad. Rydym yn ddiolchgar am yr argymhellion yn yr adroddiad.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong><strong><em><strong><em>Adroddiad y Pwyllgor Newid Hinsawdd, yr Amgylchedd a Seilwaith<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-a1727f98 wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-columns alignfull is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-f56f613f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Roedd y comisiwn yn falch o gael ei wahodd i\u2019r <a href=\"https:\/\/urbanists.video\/w\/tMjoDxdj9h35vkLFqLdym8\">sesiwn graffu<\/a> flynyddol gan y Pwyllgor Newid Hinsawdd, yr Amgylchedd a Seilwaith yn y Senedd. Gwnaethom groesawu <a href=\"https:\/\/dogfennauaosodwyd.senedd.cymru\/cr-ld17130-cy.pdf\">eu hadroddiad dilynol<\/a>, gan ymateb i\u2019r <a href=\"https:\/\/business.senedd.wales\/documents\/s161525\/ResponsefromtheNationalInfrastructureCommissionforWalestotheCommitteesreportAnnualscr.pdf\">argymhellion a oedd yn wynebu\u2019r comisiwn<\/a> mewn modd cadarnhaol. Nodwn hefyd fod <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Craffu-blynyddol-ar-Gomisiwn-Seilwaith-Cenedlaethol-Cymru-NICW.pdf\">ymateb Llywodraeth Cymru<\/a> yn gadarnhaol tuag at y comisiwn ac yn rhoi diweddariadau defnyddiol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gwnaethom groesawu\u2019r <a href=\"https:\/\/urbanists.video\/w\/5Z8H7wbcwfE2VwHh9MB7ia\">ddadl ddilynol<\/a> yn y Senedd, a nodwyd y geiriau cadarnhaol gan Rebecca Evans, Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi, Ynni a Chynllunio, sy\u2019n goruchwylio gwaith y comisiwn. Nodwyd gennym fod y ddadl yn y Siambr yn canolbwyntio ar werth cael Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru a\u2019i r\u00f4l yn y dyfodol. Er mai Llywodraeth Cymru a fydd yn penderfynu ar hyn yn y pen draw, mae\u2019r comisiwn wedi chwarae ein rhan yn y drafodaeth drwy roi ein barn ar lwybrau posibl ar gyfer datblygu\u2019r comisiwn.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong><strong><em><strong><em>Esblygiad y comisiwn<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gan gadw mewn cof adroddiad y Pwyllgor Newid Hinsawdd, yr Amgylchedd a Seilwaith ar gyfeiriad y comisiwn yn y dyfodol, a\u2019r dadleuon yn y Senedd, mae\u2019r comisiwn wedi ystyried ei ddyfodol ei hun a pha fath o fodelau y gellid eu defnyddio i gryfhau fformat presennol y comisiwn a\u2019r ffordd y caiff ei weithredu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ym mis Medi cyhoeddwyd ein papur <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/opsiynau-esblygiad-cscc\/\">Opsiynau ar gyfer esblygiad CSCC<\/a> a archwiliodd wahanol opsiynau ar gyfer sut y gallai\u2019r Llywodraeth nesaf symud y comisiwn yn ei flaen. Rydym o\u2019r farn bod angen cryfhau r\u00f4l gynghori bresennol y comisiwn, er ei bod yn cael effaith, er mwyn iddi barhau i fod yn addas i\u2019r diben. Gan ddefnyddio gwersi gan gymheiriaid rhyngwladol ac anghenion unigryw Cymru, mae\u2019r papur yn amlinellu tri opsiwn i ddatblygu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ehangu gallu cynghori\u2019r comisiwn gyda chyllid aml-flwyddyn;<\/li>\n\n\n\n<li>Rhoi pwerau statudol i wella annibyniaeth a chraffu;<\/li>\n\n\n\n<li>Creu awdurdod cwbl integredig sy\u2019n goruchwylio strategaeth a chyflawni.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nod ein map trywydd yw sicrhau y gall y comisiwn gyflawni gwaith cynllunio seilwaith hirdymor a chydlynol sy\u2019n diwallu gofynion amgylcheddol a chymdeithasol brys. Rydym wedi rhannu\u2019r papur yn eang \u00e2 chynulleidfaoedd sydd \u00e2 diddordeb, ac yn aros \u00e2 diddordeb am ganlyniad etholiad nesaf y Senedd. Gobeithiwn y bydd ein syniadau o ddiddordeb i\u2019r Gweinidog neu\u2019r Ysgrifennydd Cabinet newydd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong><em><strong><em>Ymweliad ag Is-bwyllgor Ymaddasu y Pwyllgor Newid Hinsawdd<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ym mis Rhagfyr, croesawyd y Farwnes Brown o Gaergrawnt, Cadeirydd Is-bwyllgor Ymaddasu y Pwyllgor Newid Hinsawdd a chydweithwyr i Grangetown yng Nghaerdydd i drafod ein hadroddiad ar ymaddasu i newid hinsawdd ac ymgysylltu \u00e2\u2019r gymuned (gweler isod) a\u2019r asesiad risg ymaddasu i\u2019r hinsawdd sydd ar ddod gan y pwyllgor. Gwnaethom drafod effeithiau newid hinsawdd a phatrymau tywydd sy\u2019n newid ar seilwaith yng Nghymru, a pha mor bwysig yw hi i ymgysylltu \u00e2 chymunedau, a\u2019u cynnwys yn y broses, yn barhaus. Roeddem wrth ein bodd yn cyflwyno\u2019r pwyllgor i\u2019n partneriaid cymunedol yn Grangetown, a amlinellodd eu gwaith ar drafod effeithiau hinsawdd a\u2019r gwaith y maent yn bwriadu ei wneud yn y dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1765543220876-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8238\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1765543220876-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1765543220876-300x300.jpg 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1765543220876-150x150.jpg 150w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1765543220876-768x768.jpg 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1765543220876.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Teithiau astudio<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae gan y comisiwn ddiddordeb mewn dyfnhau ei ddealltwriaeth bresennol o faterion yn ymwneud \u00e2 seilwaith a chlywed am yr ymatebion newydd a chyffrous sy\u2019n cael eu datblygu ledled Cymru. Fel rhan o\u2019n proses o gasglu gwybodaeth, ac yn debyg i\u2019n dull gweithredu mewn blynyddoedd blaenorol, trefnwyd sawl taith astudio gennym o amgylch Cymru yn 2025.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong><strong><em><strong><em>Fairbourne a\u2019r Bermo<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ym mis Mawrth, buom yn ymweld \u00e2 <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2025\/04\/04\/learning-from-fairbourne-barmouth\/\">Fairbourne a\u2019r Bermo<\/a> i archwilio sut y mae cymunedau a chyrff cyhoeddus yn ymateb i\u2019r bygythiad cynyddol o lifogydd arfordirol a newid hinsawdd. Roedd yr ymweliad yn cynnwys trafodaethau \u00e2 <a href=\"https:\/\/www.fairbourne.info\/cy\/\">Phartneriaeth Fairbourne<\/a>, sef cydweithrediad o drigolion, Cyngor Gwynedd, Cyfoeth Naturiol Cymru, cyrff cyhoeddus, cyfleustodau a gwasanaethau brys a ffurfiwyd yn 2024.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r bartneriaeth hon yn enghraifft o arfer da o ran cydweithio, gan fynd i\u2019r afael \u00e2 phryderon hirdymor ynghylch sylw negyddol yn y cyfryngau a\u2019i effaith ar iechyd a bywoliaeth. Mae ymdrechion y gr\u0175p i wella cydnerthedd yn tynnu sylw at ba mor bwysig yw hi i wrando ar gymunedau a sicrhau bod y broses o gynllunio seilwaith yn adlewyrchu blaenoriaethau lleol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cyfarfu\u2019r comisiwn hefyd \u00e2 Network Rail i ddysgu am y prosiect uchelgeisiol i osod pont newydd yn lle\u2019r bont reilffordd rhestredig Gradd II bresennol, campwaith peirianneg a gynlluniwyd i wrthsefyll tywydd garw wrth wella llwybrau teithio llesol. Wrth gerdded ar draws y bont sydd wedi ei hadnewyddu, ac ar hyd glan y m\u00f4r, cawsom gipolwg ar ba mor gymhleth yw\u2019r cynlluniau amddiffyn rhag llifogydd sydd ar y gweill yn y Bermo, sy\u2019n anelu at warchod busnesau a gwella amwynderau. Atgyfnerthodd y profiadau hyn wersi allweddol: dylai seilwaith wedi ei uwchraddio ddarparu amryfal fuddion, ac ni all Cymru atal y perygl o lifogydd drwy adeiladu seilwaith yn unig, gan olygu bod dulliau cydweithredol a chynllunio hirdymor yn hanfodol ar gyfer datblygu cymunedau arfordirol sy\u2019n gallu gwrthsefyll effeithiau newid hinsawdd.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-f56f613f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:50%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"771\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/PartneriaethFairbourne-1024x771.avif\" alt=\"A group of nearly 20 people sit around large tables in a village hall, looking at a projector screen in the background.\" class=\"wp-image-6400\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/PartneriaethFairbourne-1024x771.avif 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/PartneriaethFairbourne-300x226.avif 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/PartneriaethFairbourne-768x578.avif 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/PartneriaethFairbourne.avif 1360w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong><strong><em><strong><em>Conwy ac Ynys M\u00f4n<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ym mis Gorffennaf, buom yn ymweld \u00e2 <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2025\/07\/18\/twneli-trenau-gogledd\/\">Chonwy ac Ynys M\u00f4n<\/a> i ymgysylltu \u00e2 rhanddeiliaid ar heriau a chyfleoedd seilwaith y rhanbarth. Gwnaethom gyfarfod ag arweinwyr awdurdodau lleol gan gynnal dwy drafodaeth ford gron \u00e2 phartneriaid seilwaith lleol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daeth y drafodaeth gyntaf \u00e2 bron i 20 o arbenigwyr ynni ynghyd i drafod ynni\u2019r llanw, prosesau cynllunio, seilwaith porthladdoedd, a\u2019r angen am weledigaeth ynni gydlynol i Gymru. Bu cefnogaeth gref am dechnoleg m\u00f4r-lynnoedd llanw, nid yn unig ar gyfer cynhyrchu ynni adnewyddadwy ond hefyd am ei photensial i warchod yr arfordir a darparu buddion twristiaeth, yn ogystal a thrydan hirdymor y gellir dibynnu arno. Mynegodd cyfranogwyr rwystredigaeth ynghylch diffyg buddsoddiad strategol a chydlyniad cynllunio, gan alw am well cydlyniant ar draws systemau grid a\u2019r broses gynllunio. Tynnodd cwestiynau ynghylch a ddylai Cymru anelu at hunangynhaliaeth neu warged ynni sylw at yr angen taer am weledigaeth genedlaethol glir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Canolbwyntiodd yr ail sesiwn a\u2019r ymweliadau safle ar seilwaith trafnidiaeth a seilwaith diwydiannol. Ymhlith y materion a godwyd oedd oedi a achoswyd gan d\u00e2n yn nhwnnel Conwy, darpariaeth trafnidiaeth gyhoeddus annigonol, a chyfleoedd a gollwyd ar gyfer system gwresogi ardal oherwydd cymhlethdod y broses reoliadol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ym Mhorthladd Caergybi, clywsom am ailagor yr ail angorfa ar \u00f4l atgyweiriadau helaeth a r\u00f4l hanfodol morglawdd o Oes Fictoria, sydd bellach yn destun tendr gwerth \u00a3150 miliwn i asesu ei hyfywedd yn y dyfodol. Roedd y daith hefyd yn cynnwys hen safle Anglesey Aluminium, a glustnodwyd ar gyfer datblygiad mawr gan Stena Line, gan arddangos ei botensial strategol oherwydd ei gysylltiadau cryf \u00e2 chyfleustodau. Tanlinellodd y sgyrsiau hyn uchelgais a chydnerthedd rhanddeiliaid lleol, gan atgyfnerthu ymrwymiad y comisiwn i lunio polisi seilwaith sy\u2019n galluogi twf economaidd a gwydnwch hinsawdd.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1915\" height=\"1052\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2507YnysMon.avif\" alt=\"A group of people are taking photos on the edge of a harbour, with a bus behind them and sea and a breakwater in the background.\" class=\"wp-image-7219\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2507YnysMon.avif 1915w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2507YnysMon-300x165.avif 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2507YnysMon-1024x563.avif 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2507YnysMon-768x422.avif 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/2507YnysMon-1536x844.avif 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1915px) 100vw, 1915px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong><em>Pontypridd<\/em><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ym mis Tachwedd, roeddem i fod i gyfarfod \u00e2 Cyfoeth Naturiol Cymru i fynd ar daith i lawr afon Rhondda ac afon Taf i ddysgu am r\u00f4l y sefydliad wrth reoli a rheoleiddio ein dyfrffyrdd o\u2019r darddell i\u2019r m\u00f4r. Fodd bynnag, oherwydd bygythiad uniongyrchol Storm Claudia, penderfynom ar y cyd i ganslo\u2019r daith, er ein diogelwch ac oherwydd ein bod yn ymwybodol o beidio \u00e2 dargyfeirio adnoddau i ffwrdd o Cyfoeth Naturiol Cymru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn lle hynny, penderfynom fynd ar y daith i Bontypridd o hyd i gael trafodaeth fewnol. Gwnaethom hefyd achub ar y cyfle i fynd am dro o amgylch canol y dref i weld y paratoadau a oedd yn cael eu gwneud rhag ofn y byddai\u2019r amddiffynfeydd rhag llifogydd yn torri, ac i siarad \u00e2 busnesau lleol i drafod sut yr oedden nhw\u2019n paratoi ac yn ymateb i\u2019r rhybuddion am lifogydd.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\" id=\"orgdev\">Datblygu sefydliadol y comisiwn<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rydym wedi ymrwymo i ddatblygu ein hunain fel comisiynwyr i\u2019n cyfarparu i gyflawni ein rolau yn effeithiol, cyfathrebu\u2019n llwyddiannus yn fewnol ac yn allanol, a sicrhau ein bod yn cyflawni ein cylch gwaith fel y\u2019i nodir gan Lywodraeth Cymru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cynhaliwyd dwy sesiwn fyfyriol gennym yn 2025. Rhoddodd ein sesiwn gyntaf ym mis Mawrth yng Nghasnewydd amser inni glywed yn uniongyrchol gan randdeiliaid am eu hargraffiadau o\u2019r comisiwn. Cawsom ein hannog i barhau ar ein taith ac roedd yn galonogol clywed yr argraff gadarnhaol a wnaed gennym ar y rhanddeiliaid eraill a oedd yn gweithio ochr yn ochr \u00e2 ni.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"673\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/NICW-Visual-1024x673.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8225\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/NICW-Visual-1024x673.jpg 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/NICW-Visual-300x197.jpg 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/NICW-Visual-768x505.jpg 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/NICW-Visual-1536x1009.jpg 1536w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/NICW-Visual-2048x1346.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ym mis Tachwedd, cynhaliwyd ail sesiwn ym Mharc Bryngarw, ger Pen-y-bont ar Ogwr. Defnyddiwyd dulliau creadigol gennym i fyfyrio ar ein gwaith, gan arwain at fewnwelediadau a fydd yn helpu i lywio ein gwaith wrth i ni ddechrau blwyddyn a all ddod \u00e2 newid sylweddol i Gymru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu\u2019r comisiynwyr yn trafod gallu\u2019r comisiwn i gyflawni newid drwy argymhellion ffurfiol a thrwy lwybrau eraill, a gwnaethant ystyried, er y gall fod yn rhwystredig o araf i newid polis\u00efau, fod llawer o lwybrau i lwyddiant, a rhesymau i fod yn dra optimistaidd wrth i\u2019n dylanwad dyfu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn 2025, cynhaliodd y comisiynwyr hyfforddiant arbenigol ar sut i wneud cyfweliadau \u00e2\u2019r cyfryngau hefyd, a ddarparwyd gan gydweithwyr yn Equinox.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Systemau digidol<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rydym wedi parhau i ddatblygu ein cynnig cyfathrebu digidol, gan barhau i adeiladu ein gwefan, sy\u2019n ein helpu i rannu ein gwybodaeth ddiweddaraf a\u2019n naratif am seilwaith yng Nghymru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gwefan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae ein gwefan yn cynnwys <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/publications\/\">nodiadau cyfarfodydd y comisiwn a chyhoeddiadau eraill<\/a>, <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/amdano\/\">cofnodion o ymrwymiadau a chyfarfodydd allanol<\/a>, gwybodaeth am brosiectau a fideos o\u2019n hymddangosiadau <a href=\"https:\/\/urbanists.video\/a\/nicw\/videos?sort=-originallyPublishedAt&amp;c=true&amp;s=2\">yn y cyfryngau, yn y Senedd neu ar ymweliadau casglu ffeithiau<\/a>. Y mae hefyd yn mewnosod delweddau o\u2019n <a href=\"https:\/\/urbanists.video\/a\/nicw\/videos?sort=-originallyPublishedAt&amp;c=true&amp;s=2\">cyfrif cyfryngau cymdeithasol Pixelfed<\/a>, ac yn gweithredu fel y canolbwynt ar gyfer y rhan fwyaf o\u2019n gweithgarwch \u00e2\u2019r cyhoedd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae ein <a href=\"https:\/\/esoteric-muskrat.pikapod.net\/share\/e6QRzcMX\/NICW\">hystadegau o ran y we<\/a> ar gael i bawb eu harchwilio. Yn y 12 mis ers ein hadroddiad diwethaf, mae\u2019r wefan wedi cael ei chyrchu fwy nag 17,000 o weithiau, gyda mwy na 12,500 o ymwelwyr unigol o 89 o wledydd. Y ddwy brif wlad tarddiad yw\u2019r DU a\u2019r UDA. Fodd bynnag, mae\u2019r pum gwlad nesaf yn y rhestr yn cynrychioli 30% o\u2019r ymweliadau. Y gwledydd hyn yw Singapore, Sweden, yr Almaen, yr Iseldiroedd ac Iwerddon.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ar wah\u00e2n i\u2019r hafan, ein gwefan blog yw\u2019r dudalen fwyaf poblogaidd. Y dudalen sy\u2019n cynnwys yr adroddiad ar lifogydd oedd yr ail fwyaf poblogaidd. Mae\u2019n braf gweld, sawl blwyddyn ar \u00f4l ei gyhoeddi, fod ein hadroddiad ar ynni adnewyddadwy yn parhau i fod yn dudalen boblogaidd iawn i ymwelwyr, gan ddod yn bedwerydd ar restr y tudalennau yr ymwelir \u00e2 hwy fwyaf.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"812\" height=\"352\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/web25cym.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8252\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/web25cym.png 812w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/web25cym-300x130.png 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/web25cym-768x333.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 812px) 100vw, 812px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Cyfryngau cymdeithasol<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We are active on three social media sites and have grown our presence on these throughout the year:<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/26268509\/admin\/feed\/posts\/\">LinkedIn<\/a>, gyda mwy na 1,775 o ddilynwyr ar hyn o bryd. Mae hyn yn gynnydd o fwy na 25% ar y flwyddyn flaenorol.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/toot.wales\/@nicw\">Mastodon<\/a>. Roedd ein postiad mwyaf poblogaidd yn tynnu sylw at dri chomisiynydd \u00e2 chyfrif ar t\u0175t.cymru, gweinydd Cymru ar gyfer Mastodon. Mae gennym dros 125 o ddilynwyr ar y platfform hwn.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/pix.toot.wales\/nicw\">Pixelfed<\/a>. Platfform cyfryngau cymdeithasol trwydded agored wedi ei optimeiddio ar gyfer rhannu delweddau.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Ymgysylltu ag eraill a gweithio gyda hwy<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rydym yn cofnodi ein hymarferion ymgysylltu \u00e2\u2019n cyfarfodydd allanol ar ein gwefan <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2024-meetings\/\">mewn ffordd agored a thryloyw<\/a>. Mae\u2019r ymrwymiadau ychwanegol hyn yn ein helpu i ymchwilio i faterion ein prosiect mawr yn fanylach, y tu allan i\u2019r prif gontractau ymchwil. Edrychwn ymlaen at gyfarfod \u00e2 rhagor o sefydliadau ac unigolion dros y flwyddyn nesaf a all gyfoethogi ein gwybodaeth am faterion sy\u2019n ymwneud \u00e2\u2019r amgylchedd adeiledig a seilwaith yn fwy cyffredinol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae gweithio gyda\u2019n gilydd yn helpu i wneud y mwyaf o setiau sgiliau, cyrhaeddiad ac argaeledd adnoddau. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rydym yn cyfarfod yn rheolaidd \u00e2 chydweithwyr o Awdurdod Cenedlaethol Seilwaith a Thrawsnewid Gwasanaethau y DU (NISTA) i roi\u2019r wybodaeth ddiweddaraf am raglenni gwaith, prosiectau a blaenoriaethau<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1536\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG-20250718-WA00101.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8223\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG-20250718-WA00101.jpg 2048w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG-20250718-WA00101-300x225.jpg 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG-20250718-WA00101-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG-20250718-WA00101-768x576.jpg 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG-20250718-WA00101-1536x1152.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 2048px) 100vw, 2048px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ein proffil<\/strong><br><br>Dros y 12 mis diwethaf, mae ein partneriaeth gyfathrebu ag Equinox wedi helpu i gryfhau proffil y comisiwn fel corff cynghori dibynadwy a blaengar sy\u2019n llunio dyfodol seilwaith hirdymor Cymru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ein dull cychwynnol oedd canolbwyntio ar osod sylfeini strategol cryf a chodi proffil y comisiwn cyn cyhoeddi ein prif adroddiadau. Roedd hyn yn cynnwys lansio hunaniaeth weledol wedi ei hadfywio, gwella ein presenoldeb ar LinkedIn, a chyflawni gweithgareddau cysylltiadau cyhoeddus wedi eu targedu sy\u2019n ymwneud \u00e2\u2019r adroddiad \u2018Meithrin y gallu i wrthsefyll llifogydd yng Nghymru erbyn 2050\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Arweiniodd yr ymdrechion hyn at dwf sylweddol yn y gynulleidfa ac ymgysylltiad wrth ragori ar y dangosyddion perfformiad allweddol a osodwyd, gan gynnwys 2.5 miliwn o gyfleoedd cysylltiadau cyhoeddus i\u2019w gweld, dros 450 o ddilynwyr newydd ar LinkedIn, cyrhaeddiad o 17,600 ar y platfform, a chyfradd ymgysylltu gyfartalog o 10.3% (ymhell uwchlaw meincnodau\u2019r diwydiant).Datblygodd Equinox hefyd gyfres o offer strategol hirdymor, megis cynllun ymgysylltu aml-flwyddyn, negeseuon wedi eu hadnewyddu, mapio cynulleidfaoedd, a phecyn cymorth dwyieithog i bartneriaid i gynorthwyo\u2019r gwaith o barhau i hyrwyddo ein gwaith.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O haf 2025 ymlaen, symudodd ein ffocws i weithredu a monitro ein cynllun cyfathrebu a gweithredu wedi ei adnewyddu wrth baratoi ar gyfer cyfres o gyhoeddiadau adroddiad, gan gynnwys yr adroddiad cyfathrebu ar hinsawdd, yr adroddiad diwedd tymor, a\u2019r asesiad cryno o seilwaith.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O fewn y chwarter cyntaf, gwnaethom gyflawni cyfradd ymgysylltu gyfartalog o 8% (ystyrir bod 3\u20136% yn rhagorol) gan gyrraedd mwy na 18,000 o bobl ar LinkedIn, gan ragori ar ganlyniadau contract un o fewn dim ond tri mis.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"796\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Image-1-1024x796.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8221\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Image-1-1024x796.jpg 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Image-1-300x233.jpg 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Image-1-768x597.jpg 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Image-1-1536x1194.jpg 1536w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Image-1-2048x1591.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn ogystal, cyflwynodd yr asiantaeth raglen ynghylch arweinyddiaeth feddwl wedi ei diweddaru, gwybodaeth am weithgarwch cysylltiadau \u00e2\u2019r cyfryngau, argymhellion ar gyfer y cylchlythyr, a hyfforddiant wyneb yn wyneb ar sut i ymdrin \u00e2\u2019r cyfryngau i gomisiynwyr, gan gryfhau gallu a dylanwad y comisiwn ar draws cynulleidfaoedd \u00e2 blaenoriaeth. Cyfrannodd ei waith at deimlad cadarnhaol yn y cyfryngau yn gynnar yn y flwyddyn (wedi cynnwys 100% o\u2019r negeseuon allweddol) ac ymgysylltu cryf gan bartneriaid, a chofnodwyd bod ein dolenni wedi eu clicio a\u2019u rhannu dros 400 o weithiau, e.e. i wefan y comisiwn, adroddiadau ac ati.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn fwyaf diweddar, o fis Hydref i fis Tachwedd 2025, lansiwyd ein trydydd adroddiad mawr yn llwyddiannus, \u2018Storm Berffaith: A yw Cymru\u2019n gwneud digon i gydlynu camau gweithredu ac ennyn ymgysylltiad cymunedau i addasu ein seilwaith i hinsawdd sy\u2019n newid?\u2019. Trwy ymgyrch cysylltiadau cyhoeddus a chyfryngau cymdeithasol gydlynol, gwnaethom lwyddo i gael sylw\u2019r cysylltiadau cyhoeddus ar 15 darn (cyfleoedd i\u2019w gweld: dros dair miliwn), sicrhau cyfweliad darlledu \u00e2 Newyddion ar S4C, a chyrraedd mwy na 4,000 o bobl yn organig ar LinkedIn o fewn pythefnos, a hynny i gyd wrth gynnal cyfradd ymgysylltu gyfartalog o 8%.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae Equinox hefyd wedi adnewyddu ac ailfrandio pecyn cymorth cyfathrebu\u2019r comisiwn i arfogi partneriaid ag asedau parod y gallant eu defnyddio drwy gydol y flwyddyn i ehangu adroddiadau\u2019r comisiwn a chynnal momentwm parhaus.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trwy gydol y flwyddyn hon o gyflawni, mae cefnogaeth Equinox wedi ein helpu i ddyfnhau ymgysylltiad, cryfhau ein llais cyhoeddus, ac adeiladu platfform cadarn ar gyfer cyflwyno ein hargymhellion i gynulleidfaoedd ledled Cymru.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"ein-fframwaith\">Ein fframwaith<\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"502\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Fframwaith-CSCC-jpg.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-3451\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Fframwaith-CSCC-jpg.webp 800w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Fframwaith-CSCC-300x188.webp 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Fframwaith-CSCC-768x482.webp 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"ein-gwariant-ar-gyfer-2024-2025-a-n-cyllideb-ar-gyfer-2025-2026\">Ein gwariant ar gyfer 2024\u20132025 a\u2019n cyllideb ar gyfer 2025\u20132026<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae Llywodraeth Cymru wedi dyrannu cyllideb benodol i\u2019r comisiwn er mwyn iddo gyflawni\u2019r rhaglen waith ac ymgymryd ag ymchwil. Rydym yn cyhoeddi ein meysydd gwariant arfaethedig er tryloywder.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"788\" height=\"418\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/budg26cym.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8248\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/budg26cym.png 788w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/budg26cym-300x159.png 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/budg26cym-768x407.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 788px) 100vw, 788px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn 2024\u20132025, o\u2019n dyraniad cyllideb o \u00a3370,000, gwariwyd tua \u00a3335,000 gennym. Treuliwyd y rhan fwyaf o hyn yn ymgymryd ag ymchwil ar gyfer y prosiect ymaddasu i newid hinsawdd, a amlinellir yn fanylach isod. Gwariwyd arian sylweddol gennym hefyd ar feysydd eraill, megis lansio ein hadroddiad ar lifogydd. Cofnodwyd tanwariant yn y gyllideb a ddyrannwyd i ffioedd a threuliau comisiynwyr, gyda dim ond 76% o\u2019r gyllideb hon wedi ei defnyddio.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ar gyfer 2025\u20132026, rydym wedi cael cyllideb o \u00a3400,000 gan Lywodraeth Cymru. Sicrhawyd hyn yn gynharach na blynyddoedd blaenorol, ac rydym yn ddiolchgar i Lywodraeth Cymru am y cadarnhad cynnar hwn sydd wedi ein galluogi i gynllunio\u2019n effeithiol ar gyfer y flwyddyn, penderfynu ar ein prosiectau a\u2019n blaenoriaethau o ran gwariant, a mynegi\u2019r rhain drwy gynllun gweithredol ar gyfer y flwyddyn ariannol.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"831\" height=\"473\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ffig325cym.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8267\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ffig325cym.png 831w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ffig325cym-300x171.png 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ffig325cym-768x437.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 831px) 100vw, 831px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"ein-rhaglen-waith\">Ein rhaglen waith<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Ynni adnewyddadwy 2022\u20132023<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y prif gomisiynwyr: Aleena Khan a Nick Tune<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"225\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/re132-300x225.webp\" alt=\"Two reports, entitled Preparing Wales for a Renewable Energy 2050\" class=\"wp-image-3279\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/re132-300x225.webp 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/re132-1024x768.webp 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/re132-768x576.webp 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/re132.jpg 1333w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Yr wybodaeth ddiweddaraf am y prosiect<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ym mis Hydref 2023, cyhoeddwyd ein hadroddiad mawr cyntaf gan y comisiwn hwn, sef <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/preparing-wales-for-a-renewable-energy-2050\/\"><em>Paratoi Cymru ar gyfer Ynni Adnewyddadwy 2050<\/em><\/a>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gwnaeth y comisiwn 11 o argymhellion i Lywodraeth Cymru, gan gynnwys y canlynol:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Cyflymu\u2019r broses o gyflwyno datblygiadau ynni adnewyddadwy yng Nghymru drwy bennu gweledigaeth a chynllun gweithredu cliriach y gall byd busnes a chymunedau eu deall.<\/li>\n\n\n\n<li>Darparu buddsoddiad ymlaen llaw i helpu\u2019r broses o lansio rhagor o brosiectau.<\/li>\n\n\n\n<li>Helpu cymunedau i berchnogi ar gynlluniau lleol a rhannu\u2019r manteision sy\u2019n deillio ohonynt.<\/li>\n\n\n\n<li>Diweddaru rheolau cynllunio a rheoliadau adeiladu.<\/li>\n\n\n\n<li>Defnyddio ei dylanwad gyda chyrff yn y DU er mwyn helpu i ddatrys problemau sy\u2019n ymwneud \u00e2 seilwaith grid annigonol.<\/li>\n\n\n\n<li>Sicrhau bod mwy o\u2019r buddion economaidd yn aros yng Nghymru ac yn dod \u00e2 budd i bobl Cymru, gan gynnwys cronni elw mewn cronfa gyfoeth sofran newydd.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rydym yn parhau i annog Llywodraeth Cymru i achub ar y cyfle ar gyfer ynni adnewyddadwy yng Nghymru drwy wneud y canlynol:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Pennu disgwyliadau uwch o ran perchnogaeth gymunedol, yn enwedig ar gyfer yr holl ddatblygiadau ynni.<\/li>\n\n\n\n<li>Gweithredu lawer yn gyflymach i leihau rhwystrau i gyflwyno cynlluniau ynni adnewyddadwy ar raddfa fach drwy waith datblygu a ganiateir.<\/li>\n\n\n\n<li>Ystyried y syniad o \u2018gydsyniad rhagdybiedig\u2019 ar gyfer cynlluniau ynni adnewyddadwy cymunedol.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Cyflwyno arbenigedd cyfunol i gefnogi prosesau gwneud penderfyniadau a chydsynio mwy amserol ar gyfer prosiectau.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn dilyn sawl cyfarfod \u00e2 swyddogion Llywodraeth Cymru a rhanddeiliaid eraill dros y flwyddyn, <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/251003LettertoRebeccaEvans.html\">ysgrifennwyd eto at Rebecca Evans<\/a>, yr Ysgrifennydd Cabinet, i gael yr wybodaeth ddiweddaraf am ein hargymhellion. Gellir dod o hyd i\u2019r <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/251111_RE.pdf\">ymateb<\/a> ar ein gwefan. Er ein bod yn croesawu ymateb manwl yr Ysgrifennydd Cabinet i\u2019n gohebiaeth, mae nifer o\u2019n hargymhellion yn parhau heb amserlenni clir na chamau nesaf diffiniedig. Byddwn yn parhau i annog mwy o frys a manylder fel nad yw Cymru\u2019n colli momentwm ar y cyfle cenedlaethol hwn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er mwyn bwrw ymlaen \u00e2 rhai o\u2019n hargymhellion, rydym wedi ymateb yn gadarnhaol i dri ymgynghoriad gan Lywodraeth Cymru eleni:<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Yr adolygiad o <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/NICWLetterPlanningPDRResponseJune2025-2.html\">hawliau datblygu a ganiateir ar gyfer pympiau gwres o\u2019r aer<\/a> a amlygwyd gennym fel rhwystr posibl i gyflwyno\u2019r dechnoleg gynyddol boblogaidd hon.<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/NICW-Letter-Building-Regulations-Part-L-Response-November-2025.pdf\">Rhan L o\u2019r rheoliadau adeiladu<\/a> ynghylch ymgorffori ynni adnewyddadwy mewn cartrefi newydd.<\/li>\n\n\n\n<li>Yr ymgynghoriad ar <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/NICW-WG-Planning-Resources-Consultation-Letter-January-2025.htm\">adnoddau cynllunio<\/a> a geisiodd syniadau ar sut y gallai Cymru gyflwyno adnoddau rhanbarthol wedi eu cronni ar gyfer swyddogaethau cynllunio arbenigol.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gwnaethom hefyd barhau i hyrwyddo ein hargymhellion ar <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/250703LettertoRebeccaEvansOwnershipofenergypr.html\">berchnogaeth leol ar brosiectau ynni<\/a> a\u2019r potensial ar gyfer <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/250728LettertoRachelReevstidal.html\">ynni\u2019r llanw<\/a> yng Nghymru. Rydym hefyd yn parhau i fonitro gweithgareddau <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Response-from-Juergen-Maier-Letter-Wales-projects.pdf\">GB Energy<\/a> i geisio sicrhau bod gwariant y sefydliad hwn sy\u2019n eiddo i Lywodraeth y DU yn cael ei ddosbarthu\u2019n deg. Rydym hefyd wedi ysgrifennu postiadau blog ar <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2025\/04\/16\/net-sero-yng-nghymru\/\">dargedau ynni adnewyddadwy Cymru<\/a>, sut y mae <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2025\/07\/28\/heb-y-gwynt-yn-ein-hwyliau-cymru-ar-y-cyrion-oi-dyfodol-ynni\/\">gwariant ar brosiectau ynni gwynt mawr<\/a> yn mynd o Gymru; a\u2019r cynnydd a wnaed ar <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2025\/03\/10\/renewable-energy-in-wales-sufficient-progress\/\">gyflwyno ynni adnewyddadwy<\/a> yng Nghymru yn fwy cyffredinol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Llifogydd 2023\u20132024<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y prif gomisiynwyr: Eurgain Powell ac Eluned Parrott<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Yr wybodaeth ddiweddaraf am y prosiect<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text has-media-on-the-right is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:auto 39%\"><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">m mis Hydref 2024, cyhoeddwyd ein hail adroddiad mawr, y tro hwn ar lifogydd. Sefydlwyd hyn yn ein cylch gwaith gan Gytundeb Cydweithio 2021 i asesu sut y gellid lleihau effeithiau llifogydd ar gartrefi, busnesau a chymunedau erbyn 2050.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cyflwynodd <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/building-resilience-to-flooding-in-wales-by-2050\/\"><em>Meithrin y gallu i wrthsefyll llifogydd yng Nghymru erbyn 2050<\/em><\/a> gymaint ag 17 o argymhellion beiddgar ond ymarferol i Weinidogion Cymru er mwyn diogelu Cymru at y dyfodol yn erbyn y risgiau cynyddol o lifogydd dros y 25 mlynedd nesaf. Mae\u2019r adroddiad yn pwysleisio atebion naturiol, gan roi natur a chymuned ar flaen y gad o ran meithrin y gallu i wrthsefyll llifogydd yng Nghymru.<\/p>\n<\/div><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"701\" height=\"701\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Picture9.png\" alt=\"Two reports titled Building Resilience to Flooding in Wales by 2050 with a picture of a flooded landscape on the covers. \" class=\"wp-image-5917 size-full\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Picture9.png 701w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Picture9-300x300.png 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Picture9-150x150.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 701px) 100vw, 701px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cawsom yr <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/250417_HID_flooding.pdf\">ymateb gan Lywodraeth Cymru<\/a> chwe mis yn union ar \u00f4l i ni gyhoeddi\u2019r adroddiad.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rydym yn falch bod y Dirprwy Brif Weinidog wedi croesawu ein hadroddiad a\u2019n hargymhellion, ac rydym wedi cynnal trafodaethau cadarnhaol ag ef a swyddogion dros y 12 mis diwethaf. Mae cynnydd yn cael ei wneud ar gwmpasu fforwm llifogydd cenedlaethol i Gymru, treialu dull cynllunio dalgylchoedd i Gymru a chefnogi dulliau rheoli llifogydd naturiol drwy\u2019r cynllun ffermio cynaliadwy newydd. Fodd bynnag, o ystyried maint yr her, rydym yn parhau i bryderu nad yw materion hirdymor allweddol yn cael sylw digonol eto. Yn benodol, nid yw r\u00f4l natur a chymunedau fel rhanddeiliaid sylfaenol wrth lunio gwydnwch rhag llifogydd yn ymddangos fel pe bai wedi ei fewnoli\u2019n llawn o fewn dull Llywodraeth Cymru, gyda phwysau uniongyrchol yn rhy aml yn cysgodi anghenion tymor hwy. Mae hyn yn peri risg o waethygu heriau yn y dyfodol yn hytrach na\u2019u lleihau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cafodd ein hadroddiad groeso cynnes gan y sector\u2014<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cMae\u2019r adroddiad yn arloesol ac yn feiddgar, ac yn cyflwyno syniadau i\u2019w hystyried, sy\u2019n ymestyn ymhell y tu hwnt i ymrwymiadau polisi a rhaglenni ariannu presennol. Mae ganddo\u2019r potensial i ysgogi trafodaeth am y newidiadau y bydd eu hangen er mwyn sicrhau bod Cymru mewn sefyllfa dda i ymateb i heriau\u2019n ymwneud \u00e2\u2019r perygl o lifogydd yn y degawdau i ddod\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cMae\u2019n gyfres uchelgeisiol o argymhellion. Rwy\u2019n gobeithio y bydd eich trafodaeth barhaus \u00e2 Llywodraeth Cymru ynghylch ei weithredu yn parhau i ddwyn<\/em>&#8220;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cDiolch am adroddiad defnyddiol ac amserol iawn, sy\u2019n helpu i newid y ffordd o feddwl a herio\u2019r chwaraewyr allweddol, gan gynnwys y Llywodraeth\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cGobeithio y gallwch barhau i godi\u2019r materion a nodwyd yn adroddiad y comisiwn gyda Gweinidogion Llywodraeth Cymru. Rydym yn sicr yn gwerthfawrogi\u2019r effaith y gallwch ei hychwanegu o safbwynt ehangach y tu allan i\u2019r sector ei hun\u201d.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rydym wedi parhau i eirioli dros ein hargymhellion yn ein gwaith, gan gynnwys <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/25-07-08-FRMC-response-to-NICWs-letter.pdf\">ymgysylltu \u00e2 Cyfoeth Naturiol Cymru<\/a> a\u2019r <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/250904-FCEC21-NICW-v1-0.pdf\">Pwyllgor Llifogydd ac Erydu <\/a><a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/250904-FCEC21-NICW-v1-0.pdf\">Arfordirol<\/a>. Rydym hefyd wedi ysgrifennu dau bostiad blog <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2024\/12\/04\/every-time-it-rains\/\">ar wydnwch rhag lifogydd yng Nghymru<\/a> a chymharu\u2019r <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2025\/06\/30\/ceryntau-syn-dargyfeirio\/\">dull yn Lloegr<\/a> \u00e2\u2019r un a fabwysiadwyd yng Nghymru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r comisiwn hefyd wedi cymryd yr awenau wrth weithredu ei argymhelliad ei hun ar strwythurau llywodraethu mewn cyrff cyhoeddus yng Nghymru, ac wedi treialu penodi gwarcheidwad natur, Elspeth Jones, ar gyfer rhan olaf 2025. Gellir dod o hyd i ragor o wybodaeth am hyn isod.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Cyfathrebu ymaddasu i newid hinsawdd 2024\u20132025<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y prif gomisiynwyr: Helen Armstrong a Steve Brooks<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text has-media-on-the-right is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:auto 37%\"><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>&nbsp;Yr wybodaeth ddiweddaraf am y prosiect<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ar 15 Hydref 2025, cyhoeddwyd ein hadran blwyddyn 3 ar ymaddasu i newid hinsawdd ac ymgysylltu \u00e2\u2019r gymuned: <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/NICW-Climate-Adaptation-Report-Cymraeg.pdf\"><em>Storm Berffaith: A yw Cymru\u2019n gwneud digon i gydlynu camau gweithredu ac ennyn ymgysylltiad cymunedau i addasu ein seilwaith i hinsawdd sy\u2019n newid?<\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/div><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20251210_1000111-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8217 size-full\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20251210_1000111-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20251210_1000111-300x300.jpg 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20251210_1000111-150x150.jpg 150w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20251210_1000111-768x768.jpg 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20251210_1000111-1536x1536.jpg 1536w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/20251210_1000111-2048x2048.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Roedd ein hadroddiad yn cynnwys 12 argymhelliad ar sut y dylai Cymru fod yn paratoi i ymaddasu i effeithiau newid hinsawdd, sy\u2019n cael eu profi gan gymunedau ledled Cymru. Gwnaethom hefyd ystyried sut y dylid gwneud penderfyniadau, gan gynnwys y cymunedau yr effeithir arnynt. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nodwyd ein gweledigaeth strategol ar gyfer seilwaith sy\u2019n gallu gwrthsefyll effeithiau newid hinsawdd yng Nghymru, gan bwysleisio\u2019r angen taer i ymaddasu i newid hinsawdd. Rydym yn tynnu sylw at y risgiau systemig a achosir gan dywydd eithafol a thymheredd cynyddol, gan alw am fil ymaddasu i newid hinsawdd a rwymir mewn cyfraith yn nhymor nesaf y Senedd. Byddai\u2019r ddeddfwriaeth hon yn sefydlu targedau clir ac yn creu fframwaith ar gyfer gweithredu cydlynol ar draws y Llywodraeth a sectorau.&nbsp; Rydym yn galw am uned gydnerthu seilwaith cenedlaethol, a gwell cydgysylltu rhynglywodraethol i fynd i\u2019r afael \u00e2 chyfrifoldebau darniog, a sicrhau bod Cymru wedi ei pharatoi ar gyfer heriau o ran yr hinsawdd yn y dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae cynnwys y gymuned yn ganolog i\u2019n holl argymhellion. Mae\u2019r adroddiad yn dadlau dros gynnwys cymunedau amrywiol sy\u2019n seiliedig ar leoedd yn gynnar yn y broses, ac mewn ffordd sy\u2019n eu galluogi i gymryd rhan wrth lunio strategaethau ymaddasu, gan gydnabod bod effeithiau\u2019r hinsawdd yn amrywio\u2019n lleol. Rydym yn argymell sefydlu prif swyddog cyfranogiad erbyn 2028, a chyflwyno canllawiau statudol ar gyfer ymgysylltu ystyrlon drwy\u2019r system gynllunio. Mae\u2019r adroddiad hefyd yn cynnig adolygu Polisi Cynllunio Cymru a chreu nodyn cyngor technegol ar ymaddasu i newid hinsawdd er mwyn sicrhau bod penderfyniadau cynllunio yn ymgorffori ystyriaethau ynghylch cydnerthedd yn llawn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae ein hadroddiad yn amlinellu camau ymarferol i gryfhau cydnerthedd seilwaith, gan gynnwys sefydlu hwb dyfodol yr hinsawdd ar gyfer data a deallusrwydd, gwella prosesau asesu prosiectau, a sicrhau ffrydiau ariannu pwrpasol ar gyfer gwaith ymaddasu. Credwn fod pwysigrwydd platfformau data cadarn, a chydweithio traws-sector i lywio\u2019r broses o wneud penderfyniadau a monitro cynnydd, yn hanfodol i\u2019n holl awgrymiadau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ochr yn ochr \u00e2\u2019n hadroddiad, rydym wedi cyhoeddi <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/2025\/09\/24\/pecyn-cymorth-ar-gyfer-ymgysylltu-cymunedol-ar-newid-hinsawdd\/\">pecyn cymorth ymgysylltu \u00e2\u2019r gymuned<\/a>, sy\u2019n darparu canllawiau ymarferol ar gyfer cynnwys cymunedau lleol yn y broses gynllunio, a\u2019r broses o wneud penderfyniadau ar seilwaith. Mae hyn wedi dysgu oddi wrth brofiadau gwaith yr ymarfer arbrofol gyda chymuned Grangetown yng Nghaerdydd. Mae\u2019r pecyn cymorth yn pwysleisio ymgysylltiad cynnar a chynhwysol i feithrin ymddiriedaeth, gwella canlyniadau prosiectau, a sicrhau tegwch. Mae\u2019n amlinellu egwyddorion fel tryloywder, hygyrchedd a chyd-ddylunio, gan gynnig dulliau cam wrth gam ar gyfer ymgynghori, gweithdai cyfranogol, a dolenni adborth. Mae hefyd yn tynnu sylw at ba mor bwysig yw hi i deilwra dulliau i gymunedau amrywiol a defnyddio offer digidol ochr yn ochr ag ymgysylltu wyneb yn wyneb i gynyddu cyrhaeddiad ac effeithiolrwydd i\u2019r eithaf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae ein gwaith eleni wedi ein galluogi i ymestyn ein cyfranogiad mewn ymarferion ymgysylltu \u00e2 phobl ifanc a\u2019r gymuned. Rydym yn parhau \u00e2\u2019n gwaith yn Grangetown yn 2026 ac yn falch o fod yn cefnogi grwpiau cymunedol yn yr ardal i symud sgyrsiau sy\u2019n ymwneud \u00e2 newid hinsawdd yn eu blaen.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-large-font-size\" id=\"gwaith-blwyddyn-4-asesiad-o-seilwaith-y-dyfodol\"><a>Gwaith blwyddyn 4 \u2013 asesiad o seilwaith y dyfodol<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y prif gomisiynwyr: David Clubb, Aleena Khan a Nick Tune<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn dilyn adborth o sgyrsiau blaenorol a chytundeb Llywodraeth Cymru i barhau i ariannu\u2019r comisiwn fel y gall barhau \u00e2\u2019i waith yn 2025\u20132026, rydym wedi dechrau gweithio ar asesiad o seilwaith Cymru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rydym wedi penodi Arcadis i\u2019n cynorthwyo gyda\u2019r gwaith hwn i asesu\u2019r canlynol:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Y materion cyfredol yn ymwneud \u00e2\u2019r prif sectorau seilwaith yng Nghymru<\/li>\n\n\n\n<li>Cyflwyno data presennol ar y materion hyn mewn ffordd hawdd ei defnyddio a\u2019i deall<\/li>\n\n\n\n<li>Ymgysylltu \u00e2 rhanddeiliaid sy\u2019n gweithredu yn y sectorau hyn i gael barn ar y materion a wynebir; a<\/li>\n\n\n\n<li>Defnyddio syniadau ar gyfer y dyfodol i ragweld ein hanghenion seilwaith yn y dyfodol yng Nghymru er mwyn ceisio datrysiadau radical<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">At ddibenion y prosiect hwn, rydym yn diffinio\u2019r prif sectorau seilwaith yng Nghymru fel a ganlyn:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ynni (gan gynnwys dosbarthu a throsglwyddo trydan, nwy a gwres)<\/li>\n\n\n\n<li>D\u0175r (gan gynnwys llifogydd a rheoli d\u0175r croyw \/ gwastraff)<\/li>\n\n\n\n<li>Trafnidiaeth (gan gynnwys ffyrdd, trafnidiaeth gyhoeddus a theithio llesol)<\/li>\n\n\n\n<li>Economi gylchol \/ rheoli gwastraff<\/li>\n\n\n\n<li>Digidol \/ telathrebu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bydd allbynnau penodol y prosiect hwn yn cynnwys:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dangosfwrdd o ystadegau a materion seilwaith cyfredol Cymru<\/li>\n\n\n\n<li>Cyfres o weithdai bord gron, sy\u2019n canolbwyntio ar sectorau, gan ddefnyddio technegau\u2019r dyfodol<\/li>\n\n\n\n<li>Dogfennau \u2018chwarae ein rhan\u2019 penodol i\u2019r sector ar gyfer pob maes seilwaith<\/li>\n\n\n\n<li>Adroddiad(au) ysgrifenedig sy\u2019n cynnwys y meysydd gweithredu y cytunwyd arnynt<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae gwaith ymchwil yn mynd rhagddo ar y prosiect hwn ar hyn o bryd. Bydd y comisiwn yn trefnu digwyddiad Symposiwm Seilwaith Cymru ym mis Mawrth 2026 i rannu\u2019r canfyddiadau a chreu trafodaeth ar yr anghenion seilwaith mwyaf dybryd ar gyfer tymor nesaf y Senedd.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"gwaith-blwyddyn-4-ymchwil-ar-gyflawni-seilwaith\">Gwaith blwyddyn 4 \u2013 ymchwil ar gyflawni seilwaith<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y prif gomisiynydd: Jen Baxter<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn ystod tymor y Senedd hwn, mae\u2019r comisiwn wedi cynnal amryw o brosiectau ymchwil, wedi siarad \u00e2 nifer o randdeiliaid, ac wedi ymweld \u00e2 sawl rhan o\u2019r wlad i ddeall y problemau seilwaith sy\u2019n wynebu Cymru ar hyn o bryd. Rydym wedi canfod bod gan Gymru hanes cymysg o gyflawni prosiectau seilwaith mawr. Dros yr 20 mlynedd diwethaf bu rhai prosiectau proffil uchel nad ydynt wedi eu gwireddu neu nad ydynt wedi cael eu datblygu yn y pen draw. Mae\u2019r comisiwn yn credu bod hyn wedi gadael y cymunedau cartref a\u2019r genedl \u00e2 theimlad o golled, siom a methiant i wireddu unrhyw fuddion economaidd a chymdeithasol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trwy gydol ein gwaith a\u2019n hymdrechion ymgysylltu mae sawl thema gyffredin wedi dod i\u2019r amlwg yn aml y mae\u2019r comisiwn yn credu bod angen ymchwilio iddynt ymhellach i ddatgelu rhai o achosion sylfaenol sy\u2019n esbonio pam na wireddwyd y prosiectau mawr hyn. Mae\u2019r \u2018them\u00e2u\u2019 hyn yn dod o dan y categor\u00efau canlynol:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Economeg a chyllid<\/li>\n\n\n\n<li>Sgiliau (o fewn y sector a\u2019r bobl hynny sy\u2019n gyrru prosiectau yn eu blaen)<\/li>\n\n\n\n<li>Yr amgylchedd gwleidyddol<\/li>\n\n\n\n<li>R\u00f4l ymgysylltu<\/li>\n\n\n\n<li>Y systemau cynllunio statudol \/ trwyddedu amgylcheddol<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nid yw hynny\u2019n golygu bod pob prosiect yn profi\u2019r un dynged, a hoffai\u2019r comisiwn hefyd ddeall sut y cyflawnwyd y prosiectau llwyddiannus yng Nghymru, fel y gellir dysgu a rhannu o\u2019r profiadau hyn yn achos prosiectau eraill o fewn y sector cyflawni seilwaith.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I gael gwybod mwy am y mater hwn rydym wedi comisiynu Arup i ymchwilio a dadansoddi rhai o brosiectau seilwaith Cymru sydd wedi bod yn llwyddiannus ac yn aflwyddiannus ar hyd gwahanol gamau\u2019r prosiectau.&nbsp; Y nod yw casglu gwybodaeth, data ac ystadegau, a all ategu dealltwriaeth anecdotaidd y comisiwn a thynnu sylw at y problemau systemig sy\u2019n atal prosiectau rhag cael eu cyflawni\u2019n llwyddiannus ar draws y sectorau seilwaith.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bydd yr ymchwil yn gwneud y canlynol:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ein helpu i ddeall y prif ffactorau sy\u2019n atal prosiectau seilwaith mawr rhag cael eu cyflawni yng Nghymru<\/li>\n\n\n\n<li>Yn defnyddio astudiaethau achos i dynnu sylw at yr hyn sy\u2019n gwneud prosiectau yn llwyddiannus, a\u2019r hyn sy\u2019n atal prosiectau eraill rhag cael eu cyflawni<\/li>\n\n\n\n<li>Yn defnyddio arolygon o randdeiliaid a chyfweliadau \u00e2 rhanddeiliaid, datblygwyr a hyrwyddwyr allweddol cynlluniau i ymchwilio i\u2019r problemau<\/li>\n\n\n\n<li>Yn cefnogi unrhyw ganfyddiadau gyda data, pan fydd ar gael, i ddangos tystiolaeth o gasgliadau cyffredinol yr adroddiadau.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bydd pwyslais yr ymchwil ar brosiectau a gefnogir gan y sector cyhoeddus, lle mae angen ymyrraeth gan y wladwriaeth i wireddu buddion llawn cynllun i\u2019r cymunedau ehangach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bydd yr wybodaeth hon yn cael ei defnyddio i ddatblygu argymhellion i Lywodraeth Cymru, a hefyd i lywio rhaglen waith y comisiwn ar gyfer tymor nesaf y Senedd.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"gwarchodwr-natur-y-comisiwn\">Gwarchodwr natur y comisiwn<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn 2024, gwnaethom argymell i Lywodraeth Cymru y dylai natur gymryd rhan yn y broses o wneud penderfyniadau ar bolis\u00efau sy\u2019n ymwneud \u00e2 llifogydd. Ar \u00f4l argymell y cam hwn i Lywodraeth Cymru, gwnaethom fabwysiadu\u2019r cysyniad hefyd gan ystyried y dylai\u2019r comisiwn fod yn arloeswr wrth sefydlu r\u00f4l gwarcheidwad natur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Roeddem am gael profiad uniongyrchol o weithio gyda gwarcheidwad natur, a helpu i rannu ein profiadau fel y gallai eraill ystyried cyfle tebyg mewn ffordd sy\u2019n cael ei llywio\u2019n well.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn 2025, gosodwyd y sylfeini ar gyfer y gorchwyl hwn, drwy wahodd Simeon Rose, cyd-greawdwr Nature on the Board, i ddisgrifio <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/nature-on-the-commission\/\">sut y gallai comisiynydd natur weithio yn achos y comisiwn<\/a>, neu i gyrff cyhoeddus eraill yng Nghymru. Gwahoddwyd Dr Eurig Salisbury o Adran y Gymraeg a\u2019r Astudiaethau Celtaidd ym Mhrifysgol Aberystwyth hefyd, i fyfyrio ar dreftadaeth ddiwylliannol Cymru, sy\u2019n rhoi <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/nature-in-wales-cultural-heritage\/\">persbectif unigryw ar roi llais i natur<\/a>, sy\u2019n gynyddol berthnasol, yma. Lluniodd Dr Salisbury gerdd (gweler y blwch) a <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/nature-on-the-board\/\">fideo<\/a> hefyd i ddod \u00e2\u2019r syniadau hyn yn fyw.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dewch, rhoddwn le i natur wrth y bwrdd &#8230;<br>Ond mae gweld lygad yn llygad \u00e2 hi\u2019n<br>Anoddach tasg nag ysgwyd llaw wrth gwrdd<br>Dros baned fach o de, fe dybiwn i,<br>Ac ni fydd siarad m\u00e2n yn gwneud y tro<br>Am hyn a\u2019r llall mewn sgwrs \u00e2\u2019r lli a\u2019r coed<br>A\u2019r mawn, a gydag un mor hir ei cho\u2018,<br>Byddwn yn gynnil gyda\u2019r gair \u2018erioed\u2019.<br>Ond er mwyn popeth, wir, na fyddwn fud<br>Wrth syllu i lygaid yr ymwybod maith,<br>Na, gwnawn yn fawr o\u2019n hetifeddiaeth ddrud<br>Sy bron cyhyd \u00e2\u2019i gwybod hi: ein hiaith,<br>Sy\u2019n cronni doethinebau\u2019r tymor hir.<br>Pa obaith deall hebddi hyn o dir?<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn haf 2025, bu\u2019n bleser cael cyhoeddi bod y comisiwn wedi penodi Elspeth Jones yn warcheidwad natur am gyfnod arbrofol o chwe mis.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ym mis Hydref, roeddem yn falch o gomisiynu Lawyers for Nature i weithio gyda ni i ddatblygu egwyddorion ar gyfer cynrychioli natur o fewn y prosesau o wneud penderfyniadau, gan ganolbwyntio ar sut y gall unigolyn weithredu\u2019n effeithiol fel gwarcheidwad natur. Bydd eu gwaith yn cynnwys adolygiad wedi ei dargedu ar gynrychiolaeth natur a llywodraethu amgylcheddol, datblygu egwyddorion clir ac ymarferol i lywio unrhyw sefydliadau sy\u2019n mabwysiadu modelau tebyg, a chynhyrchu adroddiad sy\u2019n amlinellu eu canfyddiadau a\u2019u hargymhellion. Nod y prosiect yw mynd i\u2019r afael \u00e2 heriau megis achub ar fuddiannau amrywiol natur, sicrhau atebolrwydd a chyfreithlondeb, a lliniaru\u2019r cyfyngiadau sy\u2019n deillio o gael un cynrychiolydd yn unig. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Byddwn yn rhannu ein canfyddiadau ac yn hyrwyddo ein gwaith mewn digwyddiad yn y Senedd ym mis Ionawr 2026.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-group is-vertical is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-c020569f wp-block-group-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-group is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong>Elspeth Jones \u2013 Gwarcheidwad Natur Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru 2025<\/strong><\/strong><br><br>Rwy\u2019n gyfreithiwr o ran fy ngalwedigaeth ac wedi gweithio ar yr heriau deuol, sef newid hinsawdd a dirywiad natur am y 12 mlynedd diwethaf. Dros yr amser hwn, rwyf wedi gweld yn rhy aml yr hyn a all ddigwydd pan nad yw natur yn cael ei hystyried, a phan nad yw\u2019n cael ei blaenoriaethu, neu\u2019n mynd yn angof yn llwyr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae dyfodol pobl Cymru wedi ei gydblethu\u2019n annatod \u00e2 dyfodol natur yng Nghymru. Dim ond os yw natur hefyd yn ffynnu y gall pobl ffynnu \u2013 d\u0175r gl\u00e2n, aer gl\u00e2n, ynni gl\u00e2n, bwyd iach, ecosystemau a thirweddau, a chysylltiad diwylliannol dwfn \u00e2 rhyfeddodau\u2019r byd naturiol. Ond mae Cymru bellach yn un o\u2019r lleoedd sydd wedi dirywio fwyaf o ran ei natur yn y byd i gyd, lle bu unwaith fleiddiaid, baeddod gwyllt, lyncsod, eirth a chathod gwyllt, a\u2019n barddoniaeth a\u2019n straeon gwerin mor ynghlwm wrth y tir. Rydym bellach yn prysur golli ein byd natur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae nifer fach o sefydliadau\u2014yng Nghymru a thu hwnt\u2014yn dechrau gofyn y cwestiwn iddyn nhw eu hunain: a fyddai ystyried llais natur wrth wneud penderfyniadau a llywodraethu yn helpu i newid y trywydd hwn? Sut y gallwn ni wneud hynny mewn ffordd sy\u2019n cael effaith wirioneddol?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dyma beth y mae\u2019r comisiwn yn ei dreialu. Mae natur mor gysylltiedig \u00e2 seilwaith Cymru, beth sy\u2019n digwydd pan rydym yn gwrando ar lais natur? Hyd y gwyddom ni, y comisiwn yw\u2019r corff cyhoeddus cyntaf (yn y byd) i benodi gwarcheidwad natur. Mae hyn yn gyfle unigryw i gyfrannu\u2019r gwersi a ddysgwyd at y maes newydd hwn, ac i Gymru helpu i arwain y ffordd.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:26% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"875\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Head-shot-Sept-2025-875x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8219 size-full\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Head-shot-Sept-2025-875x1024.jpg 875w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Head-shot-Sept-2025-256x300.jpg 256w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Head-shot-Sept-2025-768x898.jpg 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Head-shot-Sept-2025-1313x1536.jpg 1313w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Head-shot-Sept-2025-1751x2048.jpg 1751w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Head-shot-Sept-2025.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 875px) 100vw, 875px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fel y gwarcheidwad natur, nid fi sy\u2019n gwneud y penderfyniadau. Y comisiynwyr sy\u2019n gwneud hynny. Fy r\u00f4l i yw mynd i gyfarfodydd, derbyn adroddiadau, adolygu ac arsylwi, o safbwynt yr hyn sydd orau i natur\u2014gofyn cwestiynau da ac weithiau dim ond rhoi awgrymiadau cynnil\u2014gan helpu i gysylltu gwaith y comisiwn \u00e2 natur, gan sicrhau bod natur wrth wraidd pob trafodaeth, gan wneud yn si\u0175r nad yw\u2019n cael ei hymylu i\u2019r atodiadau na\u2019r troednodiadau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wrth roi\u2019r cynllun arbrofol hwn ar waith, rydym oll yn cychwyn ar daith ddysgu, ac rwy\u2019n edrych ymlaen at rannu\u2019r hyn yr ydym yn ei ddysgu \u00e2 chi.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"myfyrdodau-r-comisiynydd\">Myfyrdodau\u2019r comisiynydd<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Helen Armstrong<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:29% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"747\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Helen-A-747x1024.webp\" alt=\"A black and white photo of a smiling woman with short hair\" class=\"wp-image-3340 size-full\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Helen-A-747x1024.webp 747w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Helen-A-219x300.webp 219w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Helen-A-768x1052.webp 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Helen-A-1121x1536.webp 1121w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Helen-A-jpg.webp 1169w\" sizes=\"auto, (max-width: 747px) 100vw, 747px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eleni roeddwn i\u2019n falch iawn o allu cyhoeddi ein hadroddiad ar ein prosiect ymchwil ar gyfer blwyddyn 3. Dyma oedd uchafbwynt dwy flynedd o waith yn archwilio i ba raddau yr ymgysylltir \u00e2 chymunedau mewn trafodaethau am yr hinsawdd. Arweiniodd hyn at ein hastudiaeth achos, a gynhaliwyd ym Mhafiliwn Grangetown, Caerdydd.&nbsp; Nod y prosiect oedd profi pa mor effeithiol yw hi i ddefnyddio dulliau creadigol i ymgysylltu \u00e2 chymunedau amrywiol wrth ystyried syniadau ar gyfer y dyfodol, gwneud penderfyniadau a meithrin gwydnwch rhag effeithiau newid hinsawdd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Roedd yn brosiect llawn hwyl a diddorol i fod yn rhan ohono, ac rwy\u2019n ddyledus iawn i\u2019r grwpiau cymunedol yn y pafiliwn a\u2019n croesawodd ni ac a roddodd eu hamser, eu hegni a\u2019u cyfraniadau. Yn ogystal \u00e2\u2019r gwaith gyda grwpiau cymunedol, cynhyrchwyd pecyn cymorth yn amlinellu\u2019r dulliau creadigol a ddefnyddiwyd gennym, sydd ar gael am ddim i bawb ar ein gwefan. Rydym yn gobeithio ysbrydoli a braenaru\u2019r tir ar gyfer darparwyr seilwaith a\u2019r sawl sy\u2019n gwneud penderfyniadau er mwyn cynnwys dinasyddion fwy wrth ymateb i\u2019r heriau sy\u2019n ein hwynebu. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rwyf wedi mwynhau fy nhymor yn y comisiwn yn fawr iawn. Rydym wedi ceisio glynu wrth ein gwerthoedd o ran y ffordd yr ydym yn gweithio, yn ogystal \u00e2\u2019r hyn yr ydym yn ei gyflawni. Rydym wedi anelu at lenwi bwlch rhwng diwydiant, llywodraeth a chymunedau, ac i ysgogi ac ysbrydoli gyda\u2019n hargymhellion a\u2019n myfyrdodau. Rwy\u2019n gobeithio y gall y comisiwn nesaf bwyso i fabwysiadu ein hargymhellion a pharhau i ychwanegu gwerth yn y maes hwn ar gyfer cenedlaethau\u2019r dyfodol yng Nghymru.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Steve Brooks<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"626\" height=\"907\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/SB-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7664\" style=\"aspect-ratio:0.6901960784313725;width:179px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/SB-1.jpg 626w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/SB-1-207x300.jpg 207w\" sizes=\"auto, (max-width: 626px) 100vw, 626px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dros y flwyddyn ddiwethaf, mae\u2019r comisiwn wedi gwneud cynnydd sylweddol o ran cryfhau\u2019r sylfaen dystiolaeth a\u2019r wybodaeth y mae ei hangen i gefnogi seilwaith hirdymor a gwydn i Gymru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae cyhoeddiad \u2018Storm Berffaith\u2019 eleni, ein hadroddiad ar gyfer blwyddyn 3, wedi rhoi cyfle inni i ddyfnhau ein dealltwriaeth o sut y mae cymunedau, cyrff cyhoeddus a darparwyr seilwaith yn ymateb i bwysau cynyddol gymhleth sy\u2019n gysylltiedig \u00e2 newid hinsawdd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gan gydweithio\u2019n agos \u00e2 chomisiynwyr eraill, yr ysgrifenyddiaeth, ac ystod eang o randdeiliaid, rydym wedi gallu dysgu gwersi sy\u2019n tynnu sylw at gryfderau\u2019r systemau presennol a\u2019r meysydd lle mae angen diwygio ymhellach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wrth fyfyrio\u2019n ehangach ar fy nghyfnod fel comisiynydd ers 2021, rwyf wedi gwerthfawrogi annibyniaeth y comisiwn, sydd wedi ein galluogi i gasglu safbwyntiau amrywiol, cynnig her adeiladol, a chyflwyno\u2019r achos dros feddwl hirdymor mewn amgylchedd polisi, sy\u2019n aml yn cael ei ddominyddu gan bwysau y mae angen mynd i\u2019r afael \u00e2 hwy ar unwaith. Dros y pedair blynedd hyn, rwyf wedi gwerthfawrogi\u2019n arbennig y cyfle i hyrwyddo dulliau sy\u2019n rhoi pobl, lleoedd a chyfiawnder cymdeithasol wrth wraidd y broses o wneud penderfyniadau ynghylch seilwaith. Wrth i\u2019r comisiwn ddechrau ar ei gam nesaf o waith, bydd y mewnwelediadau a ddatblygwyd trwy ein gwaith yn darparu sylfaen gadarn ar gyfer effaith barhaus. Rwy\u2019n ddiolchgar i gydweithwyr a phartneriaid am eu harbenigedd, eu cydweithrediad, a\u2019u hymrwymiad parhaus i ddyfodol Cymru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Aleena Khan<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:29% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"940\" height=\"940\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Aleena-jpg.webp\" alt=\"A woman with dark hair and highlights stands in front of a castle wall.\" class=\"wp-image-3356 size-full\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Aleena-jpg.webp 940w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Aleena-300x300.webp 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Aleena-150x150.webp 150w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Aleena-768x768.webp 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 940px) 100vw, 940px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fy mlwyddyn ddiweddaraf ar y comisiwn fu\u2019r flwyddyn pan fues i\u2019n myfyrio fwyaf erioed!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae gweld yn uniongyrchol ddigwyddiadau sy\u2019n gysylltiedig \u00e2 thywydd garw yn gynyddol aml yng Nghymru wedi tanlinellu pa mor bwysig yw r\u00f4l y comisiwn wrth gynghori, argymell a herio polis\u00efau\u2019n ymwneud \u00e2 seilwaith i feithrin gwydnwch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fel gweithiwr proffesiynol ym more oes fy ngyrfa, rwy\u2019n aml yn poeni am yr heriau seilwaith ansicr y bydd yn rhaid i mi, fy nghynghreiriaid, a chenedlaethau\u2019r dyfodol eu llywio yn y dyfodol os byddwn yn parhau ar ein trywydd presennol. Fodd bynnag, mae gweld cyrff fel y comisiwn, a\u2019r sefydliadau sy\u2019n ymgysylltu \u00e2\u2019r comisiwn, yn gweithio\u2019n weithredol tuag at ddatrysiadau yn rhoi hyder i mi fod newid ar y gorwel \u2026<strong><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Eluned Parrott<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text has-media-on-the-right is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:auto 30%\"><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn y flwyddyn yn dilyn lansiad ein hadroddiad ar wydnwch rhag llifogydd, mae Eurgain a minnau wedi bod yn dadlau dros feithrin ymdeimlad newydd o frys i helpu cymunedau yng Nghymru i fynd i\u2019r afael \u00e2\u2019r heriau y maent yn eu hwynebu. Ym mis Tachwedd 2024, gwnaethom ddewis lansio ein hadroddiad ym Mhontypridd, cymuned sydd wedi gweld yn uniongyrchol y dinistr y gall llifogydd ei achosi. Yn eironig, pan ddychwelom ym mis Tachwedd eleni i gyfarfod ag awdurdodau rheoli llifogydd, cafodd ein cyfarfodydd eu canslo oherwydd storm a oedd ar ddod. Yn lle hynny, gwelsom dimau o Cyfoeth Naturiol Cymru yn gosod gorsafoedd pwmpio, a chawsom gwrdd \u00e2 rhai o\u2019r busnesau sydd wedi wynebu llifogydd droeon dros y blynyddoedd diwethaf. Dysgom am y fiwrocratiaeth ddryslyd sy\u2019n rhwymo busnesau a pherchnogion tai mewn clymau, y dryswch ynghylch pwy sy\u2019n gyfrifol am beth, a\u2019r rhwystredigaeth a\u2019r pryder y mae pobl yn eu teimlo bob tro y bydd hi\u2019n dechrau bwrw glaw. Nid oedd Storm Claudia wedi taro Pontypridd y tro hwn, ond yn anffodus, nid oedd Trefynwy yr un mor ffodus.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mewn sawl ffordd, y cyfleoedd a gawsom i gwrdd \u00e2 chymunedau a siarad yn anffurfiol am eu hanghenion seilwaith fu\u2019r fraint fwyaf o wasanaethu ar y comisiwn, ond hefyd y rhan fwyaf heriol ac ysgogol o\u2019n gwaith. Heriwyd ein rhagdybiaethau. Agorwyd ein llygaid. Ail-daniwyd ein hangerdd dros wneud cynnydd. Pan rydym wedi siarad \u00e2 Gweinidogion, aelodau\u2019r Senedd a chyrff cyhoeddus, rwy\u2019n gobeithio ein bod wedi gallu rhannu lleisiau\u2019r cymunedau hynny \u00e2 nhw\u2019n effeithiol. Rwy\u2019n ddiolchgar iawn i\u2019r grwpiau cymunedol sydd wedi rhannu eu meddyliau \u00e2 ni, a\u2019r arweinwyr cymunedol sydd wedi ein galluogi i ddod at ein gilydd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/div><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Eluned1-jpg.webp\" alt=\"A woman with brown hair and sunglasses on her head stands in front of a lake and mountain background\" class=\"wp-image-3351 size-full\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Eluned1-jpg.webp 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Eluned1-300x225.webp 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Eluned1-768x576.webp 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Eurgain Powell<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:37% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"929\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Eurgain1.jpg\" alt=\"A woman with brown hair and sunglasses stands in front of a coastal view\" class=\"wp-image-3347 size-full\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Eurgain1.jpg 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Eurgain1-300x272.webp 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Eurgain1-768x697.webp 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn dilyn y penderfyniad fy mod i ac Eluned i ganolbwyntio ar lifogydd, rwyf wedi bod yn falch iawn o sut y mae ein hadroddiad wedi cael ei dderbyn, ac y mae wedi cael adborth cadarnhaol iawn gan bartneriaid allweddol. Fe\u2019i disgrifiwyd yn \u201cuchelgeisiol, beiddgar, arloesol, yn helpu i newid y ffordd yr ydym yn meddwl, ac yn herio rhanddeiliaid allweddol\u201d.&nbsp; Fodd bynnag, mae cyflawniad yn hollbwysig. Mae nifer y llifogydd yn cynyddu ar draws Cymru, ac y mae rhai cymunedau\u2019n gweld effaith y rheiny heddiw.&nbsp; Mae ein hadroddiad yn nodi\u2019r llwybr y mae angen inni ei gymryd i feithrin gwydnwch hirdymor, gyda phobl a natur wrth wraidd ein dull gweithredu.&nbsp; Rydym yn parhau i siarad \u00e2\u2019r Dirprwy Brif Weinidog a chydweithwyr yn Llywodraeth Cymru i fonitro cynnydd ac archwilio cyfleoedd pellach i\u2019r comisiwn eu cefnogi. Rwy\u2019n falch iawn ein bod ni, fel comisiwn, wedi treialu un o\u2019n hargymhellion, sef cynnwys natur yn ein trafodaethau a\u2019n prosesau o wneud penderfyniadau, ac rwy\u2019n edrych ymlaen at rannu ein profiadau ag eraill yn ein digwyddiad ym mis Ionawr. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uchafbwynt arall fu ein hymweliadau \u00e2 Bannau Brycheiniog, y Bermo a Fairbourne, Conwy a Bae Colwyn i siarad \u00e2 phartneriaid a chymunedau am yr heriau y maen nhw\u2019n eu hwynebu, a sut y maen nhw\u2019n ymateb i newid hinsawdd a materion eraill. Mae\u2019r ymweliadau hyn wedi bod yn hynod addysgiadol a hwyl. Mae mor bwysig ein bod yn gwrando ar bob safbwynt, ac yn cynnwys cymunedau yn ein prosesau o wneud penderfyniadau, er mwyn nodi datrysiadau lleol i\u2019r heriau sy\u2019n ein hwynebu.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-large-font-size wp-block-paragraph\">Nick Tune<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text has-media-on-the-right is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:auto 31%\"><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r bygythiad a achosir gan lifogydd cynyddol aml a digwyddiadau tywydd eithafol yn golygu bod angen cyflymu\u2019r broses o gymryd camau i liniaru effeithiau newid hinsawdd nas gwelwyd ei thebyg o\u2019r blaen. Mae bellach yn bwysicach nag erioed ein bod yn sicrhau gwydnwch hirdymor ein seilwaith cenedlaethol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rwy\u2019n ymfalch\u00efo\u2019n fawr yn y gwaith y cyflawnodd Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru yn 2025. Mae hyn yn cynnwys darparu argymhellion cadarn sy\u2019n seiliedig ar dystiolaeth ar reoli\u2019r perygl o lifogydd yn effeithiol, wedi eu hategu gan raglen lwyddiannus o gyfathrebu ac ymgysylltu a gynlluniwyd i hysbysu pobl Cymru, a chydweithio \u00e2 hwy ar y broses o ymaddasu i newid hinsawdd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er gwaethaf y camau breision a gymerwyd gennym o ran ymaddasu, mae\u2019n bosibl bod amharodrwydd presennol Llywodraeth Cymru i fabwysiadu ein hargymhellion hanfodol ar gyfer trawsnewid Cymru i system ynni 100% adnewyddadwy yn rhwystro cynnydd. Mae hwn yn fater o flaenoriaeth frys i\u2019r genedl. Rydym angen cynllun cyflawni cenedlaethol manwl ar gyfer cynhyrchu ynni adnewyddadwy, yn ddi-oed, wedi ei integreiddio\u2019n gynhwysfawr \u00e2 map ffordd clir ar gyfer gwneud y gwaith gwella y mae ei angen ar y grid. Yn ogystal, mae diwygio deddfwriaethol yn hanfodol: Rhaid cryfhau rheoliadau adeiladu i\u2019w gwneud yn hanfodol i osod technoleg ffotofolt\u00e4ig wrth godi adeileddau newydd.<\/p>\n<\/div><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Nick-photo1-683x1024.webp\" alt=\"Photo of a man with grey hair and a blue shirt, background is blurred\" class=\"wp-image-3307 size-full\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Nick-photo1-683x1024.webp 683w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Nick-photo1-200x300.webp 200w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Nick-photo1-768x1151.webp 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Nick-photo1-jpg.webp 966w\" sizes=\"auto, (max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/><\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Adroddiad Blynyddol 2025 Sefydlwyd Comisiwn Seilwaith Cenedlaethol Cymru (y comisiwn) yn 2018 fel corff cynghori annibynnol, anstatudol i Weinidogion Cymru.Ei brif diben yw dadansoddi, cynghori a gwneud argymhellion ar anghenion seilwaith strategol, economaidd ac amgylcheddol hirdymor Cymru dros gyfnod o bum i 80 mlynedd. Mae\u2019r comisiwn yn cynnal astudiaethau o heriau seilwaith mwyaf dybryd Cymru, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5737,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"wp-custom-template-long-document","meta":{"_crdt_document":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-8242","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8242","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8242"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8242\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8269,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8242\/revisions\/8269"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}