{"id":6306,"date":"2025-03-01T15:52:35","date_gmt":"2025-03-01T15:52:35","guid":{"rendered":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/nature-on-the-commission\/"},"modified":"2025-04-28T13:00:15","modified_gmt":"2025-04-28T12:00:15","slug":"nature-on-the-commission","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/nature-on-the-commission\/","title":{"rendered":"Nature on the Commission"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-cover alignfull\" style=\"min-height:556px;aspect-ratio:unset;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1879\" height=\"1253\" class=\"wp-block-cover__image-background wp-image-6481 size-full\" alt=\"Kingfisher flying out of a water body with a small fish in its beak.\" src=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/GlasyDorlan.avif\" data-object-fit=\"cover\" srcset=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/GlasyDorlan.avif 1879w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/GlasyDorlan-300x200.avif 300w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/GlasyDorlan-1024x683.avif 1024w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/GlasyDorlan-768x512.avif 768w, https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/GlasyDorlan-1536x1024.avif 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1879px) 100vw, 1879px\" \/><span aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-cover__background has-background-dim-0 has-background-dim\" style=\"background-color:#717670\"><\/span><div class=\"wp-block-cover__inner-container is-layout-constrained wp-block-cover-is-layout-constrained\">\n<p class=\"has-text-align-center has-large-font-size wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\" style=\"font-size:60px\">Comisiynydd dros Natur<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group alignfull is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-a1727f98 wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-columns alignfull is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-f56f613f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-content-justification-left is-layout-constrained wp-container-core-column-is-layout-c22df8bb wp-block-column-is-layout-constrained\" style=\"padding-right:0;padding-left:0;flex-basis:20%\">\n<div class=\"wp-block-group has-background is-content-justification-left is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-682a1295 wp-block-group-is-layout-constrained wp-container-1 is-position-sticky block-visibility-hide-small-screen\" style=\"background-color:#fafafa;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px\">\n<div style=\"height:21px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<nav aria-label=\"Table of Contents\" class=\"wp-block-table-of-contents has-medium-font-size\"><ol><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/nature-on-the-commission\/#natur-ar-y-bwrdd-cefndir\">Natur ar y Bwrdd: cefndir<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/nature-on-the-commission\/#hawliau-natur\">Hawliau Natur<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/nature-on-the-commission\/#diffinio-natur\">Diffinio Natur<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/nature-on-the-commission\/#y-model-gwarcheidiaeth\">Y Model Gwarcheidiaeth<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/nature-on-the-commission\/#fframweithiau-strwythur-a-nodau\">Fframweithiau, strwythur a nodau<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/nature-on-the-commission\/#gorwelion-amser-a-maint-y-newid\">Gorwelion amser a maint y newid<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/nature-on-the-commission\/#natur-fel-rhanddeiliad\">Natur fel rhanddeiliad<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/nature-on-the-commission\/#addasiad-diwylliannol-i-gymru\">Addasiad diwylliannol i Gymru<\/a><\/li><\/ol><\/nav>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"border-width:1px;padding-right:var(--wp--preset--spacing--60);padding-left:var(--wp--preset--spacing--60);flex-basis:60%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nodiadau ar sut y gellir rhoi llais a phleidlais i Natur o fewn y comisiwn. Paratowyd ar gyfer CSCC gan Simeon Rose<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"natur-ar-y-bwrdd-cefndir\">Natur ar y Bwrdd: cefndir<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn 2022, <a href=\"https:\/\/www.faithinnature.co.uk\/\">Faith In Nature<\/a> (cwmni gofal personol naturiol yr wyf yn gyfarwyddwr arno) oedd y cwmni cyntaf yn y byd i benodi Natur i\u2019w fwrdd cyfarwyddwyr &#8211; gan roi llais a phleidlais i fyd natur ar bob penderfyniad busnes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wrth ei lansio, roedd y model hwnnw\u2019n ffynhonnell agored yn y gobaith y byddai sefydliadau eraill yn rhoi\u2019r model ar waith hefyd ac y gallem, gyda\u2019n gilydd, greu ffurf lywodraethu sy\u2019n canolbwyntio mwy ar Natur i gydnabod Natur yn well fel y prif randdeiliad y mae mewn gwirionedd. Er mai ar gyfer y sector preifat y lluniwyd \u2018<a href=\"https:\/\/www.faithinnature.co.uk\/pages\/avotefornature\">Nature on the Board<\/a>\u2019 (NOTB) i ddechrau, mae\u2019r gefnogaeth wedi bod yn eang ac mae Natur eisoes wedi\u2019i gwneud yn gyfarwyddwr cwmn\u00efau eraill, elusennau, sefydliad celfyddydol, gr\u0175p ymchwil, grwpiau gwirfoddol, ymddiriedolaeth a hyd yn oed partneriaeth dalgylch afon Wysg.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r symudiad eisoes wedi gweld diddordeb mawr gan gyfryngau\u2019r byd a sefydliadau academaidd ac wedi ymddangos mewn llawer o gynadleddau hinsawdd mawr &#8211; diolch, yn rhannol, i\u2019w gynnwys yn y ffilm 2024 \u2018Future Council\u2019 a ddangoswyd yn Wythnos Hinsawdd Efrog Newydd ac yn \u2018Uwchgynhadledd y Dyfodol\u2019 y Cenhedloedd Unedig. Mae un o s\u00ear ifanc y ffilm honno, Skye Neville, yn byw yn Fairbourne\u2014tref arfordirol Cymreig a fydd yn un o\u2019r rhai cyntaf yn y DU i ddiflannu pan fydd lefel y m\u00f4r yn codi\u2014gan gynyddu\u2019r tebygolrwydd y bydd hi a llawer tebyg iddi yn dod yn ffoaduriaid hinsawdd y dyfodol. Mae\u2019n arbennig o addas, felly, fod adroddiad CSCC \u2018<a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/building-resilience-to-flooding-in-wales-by-2050-report\/\">Meithrin y Gallu i Wrthsefyll Llifogydd yng Nghymru erbyn 2050<\/a>\u2019 yn argymell <a href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/building-resilience-to-flooding-in-wales-by-2050-report\/#argymhellion-y-comisiwn\">rhoi llais i Natur wrth wneud penderfyniadau<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drwy rannu\u2019r hyn a ddysgais fy hun o sut mae NOTB yn gweithio\u2019n ymarferol, rwy\u2019n gobeithio cefnogi\u2019r syniad y gallai\u2019r model hefyd weithio yn CSCC a gwasanaethu fel offeryn defnyddiol ar gyfer ystyried anghenion a dymuniadau byd natur\u2014nid yn unig er mwyn anhunanoldeb, ond oherwydd ein bod i gyd yn rhan o\u2019r byd naturiol. Mae bioamrywiaeth wedi plymio 70% yn y 50 mlynedd diwethaf ac mae\u2019n rhaid cymryd yr awgrym y gallem fod yn wynebu cwymp ecolegol o ddifrif.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yr hyn sy&#8217;n effeithio Mae natur hefyd yn effeithio arnom ni ac felly mae&#8217;r persbectif ehangach hwn yn angenrheidiol os ydym am gynllunio ar gyfer dyfodol lle gallai pob rhywogaeth &#8211; gan gynnwys bodau dynol &#8211; ffynnu hefyd.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"hawliau-natur\">Hawliau Natur<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Boed yn y sector preifat, y sector cyhoeddus neu hyd yn oed yn ein bywydau personol, mae pob penderfyniad a wnawn yn effeithio ar fyd natur rhywsut. Ac eto, o ran gwneud penderfyniadau bwrdd, yr un llais sydd bob amser yn absennol o\u2019r broses benderfynu honno yw\u2019r llais ei hun. Felly mae manteision rhoi llais a phleidlais i Natur yn ddeublyg:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Helpu\u2019r bwrdd i ddeall yn well effaith ei benderfyniadau ar y byd naturiol er mwyn gwneud penderfyniadau gwell a mwy gwybodus wrth symud ymlaen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cydnabod Natur fel prif randdeiliad\u2014nid yn symbolaidd yn unig, ond yn y fath fodd fel y gallem effeithio ar newid ystyrlon.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r cyntaf o\u2019r pwyntiau hyn yn s\u00f4n am y syniad, er mwyn i unrhyw sefydliad fod yn llwyddiannus yn y tymor hir, fod yn rhaid iddo ddeall yn well sut y gallai fodoli yn y tymor hir. Mae breuder ein hecosystemau\u2014ac felly cadwyni cyflenwi, diwydiant yn ei gyfanrwydd, ein gwasanaethau a\u2019r cymunedau yr ydym yn eu gwasanaethu\u2014yn golygu bod mewnbwn arbenigol, Natur-ganolog nid yn unig yn braf ei gael, ond yn hanfodol. Mae\u2019r meddylfryd hwn yn <a href=\"https:\/\/commonwealthclimatelaw.org\/company-directors-should-consider-companys-nature-related-risks-including-climate-risks-landmark-english-law-legal-opinion\/\">cyd-fynd \u00e2 barn gyfreithiol garreg filltir 2024 Menter Hinsawdd a Chyfraith y Gymanwlad (CCLI)<\/a>, mewn cydweithrediad \u00e2 Peillio, y dylai cyfarwyddwyr \u201cystyried risgiau\u2019n ymwneud \u00e2 Natur eu cwmni fel rhan o\u2019u dyletswyddau i hyrwyddo llwyddiant y cwmni\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae&#8217;r ail o&#8217;r pwyntiau hyn yn cyfeirio at y mudiad Hawliau Natur cynyddol, y mae&#8217;r syniad hwn yn deillio ohono. Mae\u2019r <a href=\"https:\/\/www.garn.org\/\">Gynghrair Fyd-eang dros Hawliau Natur (GARN)<\/a> yn diffinio Hawliau Natur fel:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y gydnabyddiaeth bod ein hecosystemau \u2013 gan gynnwys coed, cefnforoedd, anifeiliaid, mynyddoedd \u2013 meddu ar hawliau yn union fel y mae gan fodau dynol hawliau\u2026 Cydnabyddiaeth gyfannol yw hyn oll bywyd, mae holl ecosystemau ein planed wedi&#8217;u cydblethu&#8217;n ddwfn. Yn hytrach na thrin Natur fel eiddo o dan y gyfraith, mae Hawliau Natur yn cydnabod bod Natur i gyd mae gan ei ffurfiau bywyd yr hawl i fodoli, i barhau, i gynnal ac i adfywio ei gylchredau hanfodol<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er, yn hanesyddol, nad yw Natur wedi cael sedd wrth fwrdd yr ystafell fwrdd, mae\u2019r mudiad Hawliau Natur wedi bod yn symud ymlaen ers peth amser bellach. Mae nifer fach o wledydd (America Ladin yn bennaf) yn cydnabod Hawliau Natur ar lefel genedlaethol. Mewn mannau eraill, mae hawliau agweddau ar y byd naturiol yn cael eu cydnabod hyd yn oed os nad yw&#8217;r gwledydd y maent yn bodoli ynddynt yn cydnabod yr hawliau hynny&#8217;n ehangach. Efallai mai&#8217;r achos enwocaf o hyn yw bod Afon Whanganui Seland Newydd yn cael ei chydnabod fel person cyfreithiol. Mae \u2018personoliaeth amgylcheddol\u2019 yn fframwaith sy\u2019n rhoi p\u0175er i\u2019r nodweddion hynny o\u2019r byd naturiol, gan alluogi afon Whanganui &#8211; ac afonydd, mynyddoedd, parciau, baeau a hyd yn oed tonnau yn ninas Linhares ym Mrasil &#8211; i siarad er eu lles eu hunain.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I ddechrau, fy meddwl i oedd, os gall fframweithiau o\u2019r fath fodoli o fewn y byd ehangach, pam lai mewn busnes hefyd? Nawr mae&#8217;r fframweithiau hynny&#8217;n bodoli o fewn busnes hefyd. Felly pam ddim yn y sector cyhoeddus hefyd?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"diffinio-natur\">Diffinio Natur<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fel y crybwyllwyd yn niffiniad GARN o Hawliau Natur, wrth drafod \u2018Natur\u2019, dylem gofio bod hyn yn cynnwys pob bywyd\u2014y mae bodau dynol, wrth gwrs, yn rhan ohono.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fodd bynnag, mae yna densiwn yma. Hyd yn hyn, rydym wedi canolbwyntio\u2019n llwyr ar fuddiannau\u2019r dynol\u2014a\u2019r farn unllygeidiog hon sydd wedi bygwth <em>bywyd i gyd<\/em>. Felly, er ei bod yn ymddangos bod buddiannau dynol yn cael eu gwasanaethu&#8217;n dda, nid yw buddiannau&#8217;r rhai nad ydynt yn ddynol yn cael eu gwasanaethu. Er mwyn adfer cydbwysedd, mae angen inni symud rhai meysydd o&#8217;r sgwrs i ganolbwyntio ar y rhai nad ydynt yn ddynol. Neu, i ddefnyddio ymadrodd a fathwyd gan yr athronydd David Abrams, y \u2018mwy na dynol\u2019\u2014sy\u2019n cydnabod bod bodau dynol hefyd yn rhan o\u2019r gr\u0175p ehangach hwnnw y mae\u2019n rhaid inni droi ein sylw ato. Mae \u2018holl fywyd\u2019 yn golygu \u2018holl fywyd\u2019.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"y-model-gwarcheidiaeth\">Y Model Gwarcheidiaeth<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae Afon Whanganui yn gallu siarad er ei budd gorau ei hun diolch i fframwaith a elwir yn \u2018fodel gwarcheidiaeth\u2019. Cymhariaeth ddefnyddiol yw ystyried plentyn y mae&#8217;n rhaid iddo ymddangos yn y llys. Ni all plentyn gynrychioli ei hun yn gyfreithiol felly mae angen oedolyn cyfrifol i siarad er ei les. Y \u2018plentyn\u2019 yn yr achos hwn yw Natur. Gwarchodwr Natur yw\u2019r \u2018oedolyn cyfrifol\u2019. Un anfantais o&#8217;r gymhariaeth hon yw, er ei bod yn egluro&#8217;r mecaneg yn berffaith dda, nid yw&#8217;n gynrychiolaeth wirioneddol o&#8217;r berthynas rhwng Nature a Nature Guardian. Nid yw natur, wrth gwrs, yn fud nac yn anaeddfed\u2014yn syml, nid yw ein systemau dynol wedi caniat\u00e1u ar gyfer safbwyntiau mwy-na-dynol. Ond mae&#8217;r model gwarcheidiaeth yn mynd i&#8217;r afael \u00e2&#8217;r mater hwn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn achos y Whanganui, mae gwarcheidwaid yr afon yn un aelod o bobl Whanganui yn cydweithio ag un aelod o&#8217;r goron. Yn achos Faith In Nature, \u2018Nature\u2019 yw\u2019r cyfarwyddwr, a gynrychiolir gan gast cylchdroi o Warchodwyr Natur sy\u2019n cyflawni dyletswyddau o ddydd i ddydd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y cwestiwn wedyn yw: pwy sy&#8217;n siarad dros Natur? Ac, yn achos CSCC, a ddylai fod yn aelod presennol o CSCC neu\u2019n gomisiynydd ychwanegol?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn gyntaf, nid yw model NOTB yn disgwyl i Warchodwyr Natur wybod popeth am Natur na bod ganddyn nhw&#8217;r holl atebion. Ond fe ddylen nhw fod yn ddigon arbenigol i ofyn y cwestiynau cywir. Yn Faith In Nature, mae\u2019r canllawiau canlynol ar waith:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>R\u00f4l a rennir<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er mai un cyfarwyddwr yw Natur, mae dau berson yn rhannu r\u00f4l gwarcheidwaid Natur. Mater i\u2019r gwarcheidwaid hynny yw gweithio gyda\u2019i gilydd i ddod i farn gonsensws ar yr hyn sydd er y budd gorau i Natur.<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"2\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Yr hawl i ymgynghori<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wrth ymdrin \u00e2 materion nad yw\u2019r naill warcheidwad na\u2019r llall yn teimlo\u2019n gymwys i roi cyngor arnynt, mae gan warcheidwaid yr hawl i daflu eu rhwyd \u200b\u200byn ehangach ac ymgynghori \u00e2 phwy bynnag sy\u2019n angenrheidiol. Mae ganddynt gyllideb hefyd i dalu am y safbwyntiau arbenigol hynny os oes angen.<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"3\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Daliadaeth fer<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er mwyn annog golwg amrywiol ac esblygol o anghenion Natur, ni ddylai unrhyw warcheidwad fod yn ei le am fwy na tua dwy flynedd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hyd yn hyn, mae Gwarcheidwaid Natur NOTB wedi tueddu i fod yn gymysgedd o gyfreithwyr daear, cadwraethwyr a gwyddonwyr. Ond, yn y pen draw, pwynt y model yw cyflwyno safbwyntiau sydd, hyd yn hyn, heb gael sedd wrth y bwrdd. Dylai hyn hefyd ymestyn i genhedloedd cyntaf pobl, beirdd, neu unrhyw un arall sy&#8217;n ddigon angerddol (ac arbenigol) i siarad am agwedd benodol ar fyd natur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dyma\u2019n union sut mae\u2019r model gwarcheidiaeth yn gweithio yn Ecwador, lle mae unrhyw un sy\u2019n teimlo rheidrwydd i siarad er budd unrhyw agwedd benodol ar y byd naturiol yn rhydd i wneud hynny. Os yw rhywun yn ddigon angerddol i siarad er budd, dyweder, nant, madfall neu goeden, yna mae&#8217;n debyg mai nhw sydd yn y sefyllfa orau i fod yn warchodwr. Mae&#8217;r hyn y gallant ei wneud yn ganlyniad i Hawliau Natur yn cael eu cydnabod ar lefel genedlaethol a&#8217;r system gyfreithiol felly&#8217;n gwneud lle i safbwyntiau o&#8217;r fath.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nod NOTB yw creu gofod tebyg o fewn strwythur bwrdd llai. Dywedodd Simon Armitage, bardd llawryfol y DU, mewn cyfweliad gyda\u2019r BBC yn ddiweddar mai \u201cr\u00f4l y bardd yn yr oes gyfoes (yw) i godi llais dros Natur, nid dim ond ei defnyddio mewn cerdd\u201d. Mae modelau gwarcheidiaeth yn caniat\u00e1u i feirdd (ac unrhyw un arall) wneud hynny &#8211; mewn ffordd ymarferol, ymarferol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O ran a ddylai Gwarcheidwad Natur CSCC fod yn gomisiynydd presennol neu a oes angen creu r\u00f4l newydd, fy marn i yw y dylai hon fod yn r\u00f4l newydd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae a wnelo hyn lai ag arbenigedd y comisiynwyr presennol a mwy i&#8217;w wneud \u00e2&#8217;r safbwynt mwy, macro o&#8217;r hyn y mae&#8217;r symudiad hwn yn anelu at ei gyflawni. Drwy benodi cyfarwyddwr, neu gomisiynydd, sy\u2019n rhoi sylw penodol i fyd natur, rydym yn tynnu llinell yn y tywod. Ar y cyfan, mae\u2019n hawdd iawn i fyrddau ddweud y bydd cyfarwyddwyr presennol yn siarad er budd Natur\u2014ond mae\u2019r holl dystiolaeth yn pwyntio at y ffaith eu bod hyd yma wedi methu \u00e2 gwneud hynny. Yn eironig, mewnwelediadau pobl nad ydynt wedi ceisio swyddi bwrdd\u2014ac sydd, yn fwy tebygol, wedi treulio eu hamser \u2018yn y maes\u2019\u2014sydd eu hangen bellach ar fyrddau i gynnig y persbectif hwn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae Dr Juliet Rose yn wyddonydd planhigion, yn arddwriaethwr ac yn Bennaeth Datblygu yn Eden Project. Mae hi hefyd yn Warcheidwad Natur yn Faith In Nature. Ar y mater hwn roedd ganddi hyn i&#8217;w ddweud:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rwyf wedi clywed pobl yn dweud y gall cyfarwyddwyr gael eu haddysgu neu eu haddysgu eu hunain i gynrychioli Natur ac nad oes angen i Natur gael ei chynrychioli fel endid. Dydw i ddim yn cytuno. Dylai cyfarwyddwyr bwrdd, wrth gwrs, gynnig arweiniad Natur-bositif, ond mae rhoi wyneb a llais i Natur yn yr ystafell yn newid y deinamig. Mae&#8217;n helpu i sicrhau nad yw Natur yn cael ei hanghofio, ei hanwybyddu, ei symleiddio neu ei lleihau mewn gwerth. Yn hytrach, mae&#8217;n cynyddu atebolrwydd; Mae natur yn dod yn rhywbeth y mae pobl eisiau tynnu sylw ato\u2026 Mae\u2019r r\u00f4l yn esblygu, mae\u2019n bwysig peidio \u00e2\u2019i gweld nid fel archwiliad o effaith Natur \u2013 mae\u2019r mecanweithiau hyn eisoes yn bodoli \u2013 ond fel mecanwaith ar gyfer sicrhau diwylliant Natur-bositif lle mae rhywun y gallwch ei ofyn bob amser.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"fframweithiau-strwythur-a-nodau\">Fframweithiau, strwythur a nodau<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fel y soniwyd uchod, mae ymgorffori rhanddeiliad \u2018absennol\u2019 yn yr ystafell yn newid dynameg. Mae NOTB hefyd yn symud sefydliadau i ffwrdd o\u2019r model derbyniol \u2018gofyn maddeuant, nid caniat\u00e2d\u2019 o gamau gwrthbwyso ar \u00f4l y digwyddiad, a thuag at fodel \u2018gofyn caniat\u00e2d, nid maddeuant\u2019 lle yr ymgynghorir \u00e2 Natur cyn gweithredu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I wneud hyn yn ymarferol, mae Gwarcheidwaid Natur wedi cael nid yn unig yr hawliau sylweddol o lais a phleidlais, ond hefyd llawer o hawliau gweithdrefnol sy&#8217;n angenrheidiol i wneud y gwaith yn iawn. Mae\u2019r hawliau hynny\u2019n cynnwys:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Yr hawl i gael mynediad at wybodaeth (er mwyn gwneud penderfyniadau mwy gwybodus)<\/li>\n\n\n\n<li>Yr hawl i amser (i ddysgu, deall ac ymchwilio)<\/li>\n\n\n\n<li>Yr hawl i ymgynghori (i gasglu pa bynnag fewnwelediad arbenigol sydd ei angen)<\/li>\n\n\n\n<li>Yr hawl i gyllideb (i helpu gyda\u2019r ymgynghori hwnnw, neu i ddefnyddio sut bynnag y mae\u2019r gwarcheidwaid yn ei weld yn angenrheidiol)<\/li>\n\n\n\n<li>Yr hawl i fynychu cyfarfodydd (i benderfynu drostynt eu hunain pa faterion y mae angen iddynt gyfrannu atynt)<\/li>\n\n\n\n<li>Yr hawl i gyfarwyddo gweithredoedd y sefydliad (yn rhinwedd bod yn gyfarwyddwr, neu\u2019n ymddiriedolwr, neu\u2019n gomisiynydd\u2026)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Os yw\u2019r hawliau hyn yn ymddangos yn amlwg neu\u2019n ddi-nod, mae hynny oherwydd ein bod ni (bodau dynol) yn eu cymryd yn ganiataol. Ond gwrthodwyd yr hawliau hyn i Natur\u2014ynghyd \u00e2\u2019r hawl cyffredinol i fodoli, i ddyfalbarhau, i gynnal ac i adfywio ei chylchoedd hanfodol. Hynny yw, mae\u2019n debygol y bydd mwy o hawliau\u2019n cael eu mwynhau gan gomisiynwyr presennol sydd hefyd yn cael eu hanwybyddu a\u2019u cymryd yn ganiataol, ond y dylid eu rhoi hefyd i\u2019r Gwarcheidwaid Natur er mwyn iddynt gyflawni eu r\u00f4l yn iawn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn ogystal \u00e2 bod yn bresennol mewn cyfarfodydd bwrdd, mae cyfarfodydd \u2018Materion Cysylltiedig \u00e2 Natur\u2019 (NRM) yn gyfle i dynnu sylw\u2019r Gwarcheidwaid Natur at unrhyw beth y gallai\u2019r comisiynwyr deimlo sy\u2019n berthnasol i\u2019w drafod. Yn Faith In Nature, cynhelir cyfarfodydd NRM unwaith bob pythefnos ac mae pob gwarcheidwad yn treulio dau ddiwrnod\/mis yn y busnes yn rhoi digon o amser wyneb i weithio gyda holl aelodau eraill y t\u00eem. Gallai ymrwymiad amser tebyg weithio yn CSCC.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er bod y rhan fwyaf o benderfyniadau&#8217;n cael eu gwneud trwy sgwrs a deialog, o bryd i&#8217;w gilydd efallai y bydd angen pleidleisio ar faterion. Er mwyn cydraddoldeb\u2014ac i gydnabod hyn yn wirioneddol fel menter seiliedig ar Hawliau Natur\u2014byddwn yn argymell rhoi pleidlais gyfatebol i Natur i bob comisiynydd arall.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nid oes protocol penodol eto ar gyfer y ffordd y mae Gwarchodwyr Natur yn gwneud eu penderfyniadau\u2014er ei fod yn rhywbeth y gallai\u2019r rhai sydd wedi rhoi\u2019r model ar waith weithio tuag at ei greu gyda\u2019i gilydd. Am y tro, mae Gwarcheidwaid Natur yn cyflwyno eu safbwyntiau yng ngoleuni a yw gweithredoedd yn Barchus, yn Adfywiol ac yn Gyfatebol ai peidio &#8211; a sut y gallent ddod yn fwy Parchus, Atgynhyrchiol a Cilyddol os nad ydynt eisoes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r bwrdd yn ei gyfanrwydd\u2014neu\u2019r comisiwn\u2014yn amlwg yn dal i allu gwneud pa bynnag benderfyniad a ddewisant, ond gwn\u00e2nt hynny \u00e2 gwybodaeth lawnach o\u2019r effeithiau tebygol ar y byd naturiol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rwy&#8217;n teimlo ei bod yn bwysig mynd i&#8217;r afael ag un camsyniad cyffredin yma. Nid yw NOTB yn anelu at benodi Natur fel \u2018heddlu gwyrdd\u2019 nac atal cynnydd. Anaml y ceir sgyrsiau sy&#8217;n seiliedig ar Natur am y Beth, ond yn hytrach am y Sut.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mewn geiriau eraill, ymhlyg yn NOTB yw\u2019r dybiaeth y dylai\u2019r rhai sy\u2019n ei fabwysiadu fod eisiau llwyddo a bod yn llwyddiannus. Yn syml, nod gwarcheidwaid natur yw dod \u00e2 lens wahanol i hyn. Yn amlach na pheidio, maen nhw&#8217;n dod \u00e2&#8217;u syniadau eu hunain, yn hytrach na chau syniadau pobl eraill i lawr. Cyn gweithredu NOTB, gofynnodd rhai pam y byddwn i eisiau cadwraethwr (neu amgylcheddwr, neu swolegydd, neu, neu, neu \u2026) yn gwasanaethu ar fwrdd. Nawr yn fy nhrydedd flwyddyn o weithio gyda\u2019r model ac ar \u00f4l siarad ag eraill sy\u2019n gweithio gydag ef hefyd, mae\u2019r cwestiynau mwy perthnasol i\u2019w gweld: pam na fyddech chi eisiau\u2019r safbwyntiau hynny yn y broses gwneud penderfyniadau?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"gorwelion-amser-a-maint-y-newid\">Gorwelion amser a maint y newid<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae pa mor gyflym y mae NTB yn cynhyrchu canlyniadau yn dibynnu ar faint o sefydliadau sy&#8217;n ei fabwysiadu, a pha mor gyflym. Nid oes angen i bob newid fod yn llym ac, mewn gwirionedd, mae llawer yn debygol o fod yn ficro-benderfyniadau llai.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cymerwch er enghraifft achos \u2018<a href=\"http:\/\/The Guardianship Model\">Friends of Cave Creek Canyon\u2019 (FOCCC)<\/a>, gr\u0175p bach o wirfoddolwyr yn anialwch Arizona sydd hefyd wedi mabwysiadu\u2019r model NOTB. Mae FOCCC yn rheoli \u2018Willow Tank\u2019 \u2013 yr unig ffynhonnell ddibynadwy o dd\u0175r ar gyfer adar ac anifeiliaid ar ochr ddwyreiniol Mynyddoedd Chiricahua. Wedi&#8217;i leoli ar gydgyfeiriant pedwar parth eco &#8211; anialwch Sonoran a Chihuahuan, y Mynyddoedd Creigiog a Sierra Madre Occidental &#8211; Mynyddoedd Chiricahua yw&#8217;r ardal dir bioamrywiol fwyaf yng Ngogledd America gyda hanner adar ac ystlumod Gogledd America, mwy na thri chwarter y madfallod, a chyfran fawr o&#8217;r morgrug.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae Rene Donaldson o FOCCC yn disgrifio NOTB ar waith:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cMae cattails (Typha latifolia) wedi gor-redeg Tanc Helyg gyda glaw trwm y cwymp diwethaf. Cyflwynodd ein llywydd y syniad i fewnforio muskrats, brodorol i Arizona. Maent yn meddiannu corsydd, nentydd, pyllau, a llynnoedd gyda d\u0175r croyw a hallt. Maent yn byw mewn cuddfannau gyda thwneli wedi&#8217;u hadeiladu i mewn i lannau afonydd. Maen nhw hefyd yn bwyta cattails a dyna pam roedd y syniad yn apelio. Ar \u00f4l y cyfarfod bwrdd hwn, aeth Natur ar y ffon ac ymchwilio i&#8217;r broblem, gan benderfynu y byddai&#8217;r cnofilod yn tanseilio cyfanrwydd ochrau&#8217;r tanc trwy dyllu i mewn iddynt ar gyfer safleoedd cuddfannau sych. Yn y cyfarfod nesaf, adroddodd Nature am yr ymchwil a gollyngodd y bwrdd y syniad ar unwaith nad oedd byth wedi cyrraedd cynnig.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae hyn yn dangos NOTB yn gweithio nid ar lefel academaidd nac athronyddol ond ar lawr gwlad, lle gellir teimlo ei effeithiau ar unwaith. Nid yw\u2019r ffaith nad oedd gweithredoedd FOCCC yn radical yn lleihau eu pwysigrwydd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn yr un modd, yn ddiweddar penododd Rathlin &#8211; yr unig ynys gyfannedd yng Ngogledd Iwerddon &#8211; Nature i&#8217;w chynulliad, lle dewiswyd aelodau eraill o&#8217;r cynulliad ar hap, ond Natur oedd yr unig aelod a ddewiswyd ymlaen llaw. Nawr, yn barhaus, bydd gwarcheidwad(wyr) Natur yn cyfrannu at benderfyniadau o ddydd i ddydd sy\u2019n effeithio ar y gymuned mewn ffordd real ac ystyrlon.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae Natur hefyd wedi bod yn aelod pleidleisio yn Faith In Nature drwy gydol y gwaith o ailddatblygu ei holl ystod o gynhyrchion &#8211; gan hysbysu nid yn unig y cynhyrchion, ond y pecynnu a&#8217;r dull ehangach o gyrchu a NPD. Mae hyn yn golygu bod Natur bellach wedi pleidleisio ar ei gymysgedd cynnyrch cyfan. Mewn rhai ffyrdd, mae&#8217;r newid hwn yn ddramatig. Ond mewn eraill, mae&#8217;r penderfyniadau hyn yr un mor lawr gwlad i Faith In Nature ag y gwnaed y penderfyniad i beidio \u00e2 chyflwyno mwsg llygod mawr i FOCCC.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y pwynt felly yw peidio \u00e2 disgwyl newid radical o fewn unrhyw un sefydliad unigol, ond gofyn yn hytrach pa mor wahanol y gallai&#8217;r byd edrych heddiw pe bai NIB wedi&#8217;i weithredu ar raddfa 50 mlynedd yn \u00f4l. Nid yw hynny na fyddwn byth yn gwybod yn golygu na ddylem roi camau o\u2019r fath ar waith heddiw\u2014er mwyn i genedlaethau\u2019r dyfodol fod mewn gwell sefyllfa i ateb y cwestiwn hwnnw mewn blynyddoedd i ddod.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"natur-fel-rhanddeiliad\">Natur fel rhanddeiliad<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I gael cymdeithas decach, decach, mae llawer iawn o randdeiliaid y dylid cydnabod eu lleisiau. Pam felly ydw i\u2019n dadlau\u2019n benodol i lais Natur gael ei glywed?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn bennaf oherwydd nad yw hyn yn ymwneud \u00e2 chreu gwrthdaro rhwng anghenion sy\u2019n cystadlu \u00e2\u2019i gilydd neu gydnabod anghenion a dymuniadau\u2019r byd naturiol ar draul rhanddeiliaid ymylol eraill, ond yn hytrach \u00e2 chydnabod, pan fydd Natur yn ffynnu, ein bod i gyd yn gyfoethocach (ac yn iachach ac yn hapusach) ar ei gyfer.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae eiriol dros Natur fel rhanddeiliad yn eiriol dros bob un ohonom. Mae i eiriol dros bob un ohonom mewn perthynas \u00e2&#8217;n gilydd, a hefyd pob un ohonom mewn perthynas \u00e2&#8217;r byd o&#8217;n cwmpas. Os gwelwn \u2018Natur\u2019 yn yr ystyr ehangaf posibl, yna nid oes mwy o randdeiliad yn unrhyw un o\u2019r penderfyniadau a wnawn. Adleisir y farn hon yn ffilm fer Seachange, \u2018Mother Nature in the Boardroom\u2019. Ynddo, mae Dr Jane Goodall yn rhoi llais i Natur, gan ofyn: \u201cA oes gen i sedd wrth y bwrdd hwn? Fi, wedi\u2019r cyfan, yw\u2019r cyfranddaliwr mwyaf.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae hyn yn wir hyd yn oed ar y lefel fwyaf rhesymegol. Yn \u00f4l Fforwm Economaidd y Byd, mae $44 triliwn o gynhyrchu gwerth economaidd &#8211; dros hanner CMC y byd &#8211; naill ai&#8217;n weddol ddibynnol neu&#8217;n ddibynnol iawn ar Natur. Ac eto, mae lefelau bioamrywiaeth yn disgyn yn rhydd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yng Nghymru, mae Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol eisoes wedi paratoi\u2019r ffordd ar gyfer sgwrs fwy blaengar ynghylch \u2018rhanddeiliaid absennol\u2019. Mae cymaint o\u2019r gwaith sylfaen eisoes wedi\u2019i wneud fel y gallai Cymru fod mewn sefyllfa unigryw i weithredu NOTB mewn ffyrdd na fyddai gwledydd eraill efallai.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ond tra bod ystyried anghenion Cenedlaethau\u2019r Dyfodol yn gofyn am ddychmygu bywydau pobl sydd eto i\u2019w geni, nid oes angen dychymyg o\u2019r fath i ystyried anghenion Natur. Mae Llyfrgell T\u0177\u2019r Cyffredin yn amcangyfrif mai dim ond 50.3% o fioamrywiaeth y DU sydd ar \u00f4l\u2014sydd nid yn unig yn ffigur ysgytwol ynddo\u2019i hun, ond sydd hefyd yn dangos ein bod yn gallu mesur graddau\u2019r golled bioamrywiaeth i\u2019r 0.1% agosaf. Mae hyn yn wir, ac mae hyn yn digwydd nawr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A dim ond oherwydd bod y ddeddf eisoes yn gofyn inni ystyried Natur mewn perthynas ag anghenion a dymuniadau Cenedlaethau\u2019r Dyfodol, nid yw hynny\u2019n golygu na ddylem hefyd gydnabod Natur fel rhanddeiliad ynddi\u2019i hun\u2014mewn perthynas ag ef ei hun. Dylem weld Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol fel cyfle i fynd \u00e2\u2019r sgwrs hon ymhellach, nid yn rheswm i awgrymu ein bod eisoes yn \u2018gwneud digon\u2019\u2014pan nad oes y fath beth \u00e2 \u2018digon\u2019, o ystyried difrifoldeb yr argyfwng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae rhoi sylw penodol i fyd natur (trwy benodi Gwarcheidwad Natur) yn cynyddu\u2019r ffocws ar ei anghenion a\u2019i ddymuniadau mewn ffordd na fydd yn digwydd os na chymerir cam o\u2019r fath. Trwy gynyddu&#8217;r ffocws hwn, mae&#8217;n anochel y bydd y gwarcheidwaid yn cyflwyno llinellau meddwl nad ydynt wedi&#8217;u hystyried eto.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn y pen draw, mae anghenion Natur a\u2019r holl randdeiliaid eraill\u2014pa un a ydynt yn fyw eto ai peidio\u2014yn cydblethu. Os bydd NOTB yn llwyddiannus, yna cenedlaethau\u2019r dyfodol fydd yn elwa fwyaf\u2014ac nid cenedlaethau\u2019r dyfodol o fodau dynol yn unig, ond cenedlaethau o lawer o rywogaethau\u2019r dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ond os ydym yn parhau i edrych ar Natur mewn perthynas \u00e2 bodau dynol yn unig, yna nid ydym wedi symud i ffwrdd o feddwl anthroposentrig tuag at feddwl ecoganolog mwy gwir &#8211; sef y bwriad y tu \u00f4l i NOTB a hefyd yr hyn sydd ei angen mor ddirfawr ar fyd natur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae gan natur ei gwerth cynhenid \u200b\u200bei hun. Nid yw awgrymu fel arall, neu ei fesur mewn perthynas ag anghenion a dymuniadau rhanddeiliad arall yn unig, yn ei gydnabod fel rhanddeiliad o gwbl mewn gwirionedd.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"addasiad-diwylliannol-i-gymru\">Addasiad diwylliannol i Gymru<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae&#8217;n werth nodi hefyd mai&#8217;r mudiad Hawliau Natur sydd wedi casglu&#8217;r momentwm mwyaf mewn gwledydd sydd \u00e2 chysylltiadau agosaf \u00e2 diwylliannau brodorol. Er nad oes gennym gysylltiadau o\u2019r fath yng Nghymru, mae ein diwylliant hynafol yn dal i fyw\u2014diolch yn bennaf i oroesiad yr iaith Gymraeg, un o\u2019r ieithoedd brodorol sydd ar \u00f4l ym Mhrydain\u2014a\u2019i throsglwyddiad parhaus o\u2019n ll\u00ean gwerin. Nid wyf yn hanesydd diwylliannol, ond fel rhywun a fagwyd yn siarad Cymraeg yng Nghymru, gwn fod ein mythau a&#8217;n chwedlau yn mapio&#8217;r wlad i&#8217;r un graddau \u00e2 rhai diwylliannau brodorol gwledydd eraill.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gallwn bwyntio at lefydd penodol fel gosodiadau ar gyfer y straeon sy&#8217;n ein clymu. Mae\u2019r Mabinogion wedi goroesi bron i 1000 o flynyddoedd yn ysgrifenedig ac mae rhai\u2019n credu bod ganddyn nhw atgofion llawer h\u0177n \u2013 efallai oherwydd eu bod nhw ynghlwm wrth y tir ei hun. Yn yr ystyr hwn, mae tir Cymru eisoes yn cael ei ystyried yn animeiddiedig, mewn ffyrdd efallai nad yw\u2019n cael ei ystyried yn unman arall yng Ngorllewin Ewrop. Felly efallai ei bod ond yn briodol y dylai\u2019r tir\u2014Natur\u2014 gael cydnabyddiaeth i\u2019w hawliau diymwad a\u2019i lais yn cael ei glywed yn y penderfyniadau sy\u2019n effeithio ar bob un ohonom.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-center is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-20959078 wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/nature-on-the-board\/\">Yn \u00f4l i &#8216;Natur ar y Bwrdd&#8217;<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:29px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Llun trwy garedigrwydd <a href=\"https:\/\/unsplash.com\/photos\/a-colorful-bird-perched-on-top-of-a-body-of-water-Dytf8JdG66E\">Vincent van Zalinge<\/a> o dan drwydded Unsplash.<\/p>\n\n\n<p><!-- \/wp:post-content --><!-- wp:activitypub\/reactions \/--><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Comisiynydd dros Natur Nodiadau ar sut y gellir rhoi llais a phleidlais i Natur o fewn y comisiwn. Paratowyd ar gyfer CSCC gan Simeon Rose Natur ar y Bwrdd: cefndir Yn 2022, Faith In Nature (cwmni gofal personol naturiol yr wyf yn gyfarwyddwr arno) oedd y cwmni cyntaf yn y byd i benodi Natur i\u2019w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6665,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"wp-custom-template-long-document","meta":{"_crdt_document":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-6306","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6306"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6685,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6306\/revisions\/6685"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}